Paus Leo XIV zegent Sagrada Família-toren: Historische mijlpaal

Paus Leo XIV wijdt de Toren van Jezus Christus in de Sagrada Família in Barcelona in

Op 10 juni 2026 zegende paus Leo XIV de nieuw voltooide Toren van Jezus Christus van Antoni Gaudí's Sagrada Família in Barcelona, een historische mijlpaal precies 100 jaar na de dood van de architect. De ceremonie, bijgewoond door Spanjes koning Felipe VI, koningin Letizia en premier Pedro Sánchez, trok tienduizenden gelovigen naar de straten van Barcelona. De toren, die 172,5 meter hoog is, maakt de Sagrada Família de hoogste kerk ter wereld, voorbij de Ulm Minster in Duitsland.

De basiliek, waarvan de bouw in 1882 begon onder architect Francisco de Paula del Villar voordat Gaudí in 1883 het overnam, is al 144 jaar in aanbouw. Gaudí stierf in 1926 met minder dan een kwart van het project voltooid. De voltooiing van de centrale toren – bekroond met een 17 meter hoog, 5,5 ton zwaar vierarmig kruis – is een grote stap naar de afronding van Gaudí's meesterwerk. De Glory-façade, de grootste en meest complexe, zal naar verwachting nog een decennium duren, met voltooiing geprojecteerd voor 2034.

Controverse over trouw aan Gaudí's visie

Hoewel de zegening voor velen een feestelijk moment was, beweren critici dat de moderne bouw is afgeweken van Gaudí's oorspronkelijke visie. Architect en kunsthistorica Carolina García-Estévez, die Gaudí's werk uitgebreid heeft bestudeerd, vertelde NOS: 'De verhoudingen zijn wiskundig berekend, niet gebaseerd op echte lichamen. Als je voor het door Gaudí zelf gemaakte gedeelte staat, voelt het alsof je echt in de natuur bent. De veranderingen en toevoegingen na zijn dood zijn zeer controversieel.'

García-Estévez vindt dat de basiliek onvoltooid had moeten blijven. 'De mooiste dingen blijven per definitie onvoltooid, omdat moderniteit daar juist om draait. We maken nooit iets af. De tijd haalt ons altijd in.' Ze is vooral kritisch over het kruis bovenop de Toren van Jezus Christus, dat per lift bereikbaar is. 'Je zou geen symbool moeten kunnen betreden. Een symbool is iets om naar te kijken en inspiratie uit te putten.'

Jordi Barbany, wiens familie-steenhouwbedrijf generaties lang aan de Sagrada Família heeft gewerkt, ziet de evolutie echter anders. 'Voor mij is het belang van de Sagrada Família dat het gebouw in beweging is geweest, dat het is geëvolueerd, dat het zich samen met de samenleving heeft ontwikkeld.' Hij gelooft dat Gaudí opzettelijk ruimte heeft gelaten voor toekomstige generaties om zijn werk te interpreteren. De controverse over Gaudí's nalatenschap blijft de meningen verdelen onder architecten en kunsthistorici.

Taalgeschil overschaduwt religieuze ceremonie

Het pausbezoek was niet zonder politieke spanning. Aanvankelijk publiceerde het Vaticaan een missaal dat de zegening volledig in het Spaans plande, wat leidde tot verzet van Catalaanse separatistische leiders, waaronder oud-president Carles Puigdemont en parlementsvoorzitter Josep Rull. Binnen 24 uur herzag het Vaticaan het plan, en paus Leo XIV sprak de zegening uit in zowel het Spaans als het Catalaans. De paus, sprekend vanuit de basiliek, beschreef de Sagrada Família als 'een werk in uitvoering' en benadrukte dat 'Christus' pad een reis is die nooit eindigt.'

Het taalgeschil benadrukt de aanhoudende spanningen tussen Catalaanse nationalisten en de Spaanse staat. De Sagrada Família, een symbool van Catalaanse identiteit en Gaudí's diepe Catalaanse trots, wordt vaak in het kruisvuur van de regionale politiek gevangen. De invloed van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging op culturele evenementen blijft een gevoelig onderwerp in Spanje.

Omwonenden onzeker over Glory-façade

Terwijl de voltooiing van de toren wereldwijd wordt gevierd, hebben omwonenden te maken met onzekerheid over de geplande Glory-façade, waarvoor mogelijk nabijgelegen woonblokken moeten worden gesloopt. Het controversiële plan kan tot 1.000 gezinnen verplaatsen. Gemeenschapsleiders hebben de situatie omschreven als een 'drukvat', waarbij bewoners gefrustreerd zijn door jarenlange onzekerheid. Het bestuur van de basiliek heeft het ontwerp nog niet definitief gemaakt, en er zijn protesten georganiseerd door getroffen wijken.

De Sagrada Família trok in 2025 bijna 5 miljoen bezoekers, met een omzet van €134,5 miljoen, waarvan 96,9% uit kaartverkoop. De impact van massatoerisme op Barcelona is een groeiende zorg voor stadsfunctionarissen en bewoners.

FAQ

Wanneer is de Toren van Jezus Christus van de Sagrada Família voltooid?

Het laatste stuk van de centrale toren werd geïnstalleerd op 20 februari 2026, waarmee de volledige hoogte van 172,5 meter werd bereikt.

Waarom zegent paus Leo XIV de Sagrada Família?

De zegening valt samen met de 100e verjaardag van Antoni Gaudí's dood op 10 juni 1926 en markeert de voltooiing van de hoogste toren van de basiliek.

Is de Sagrada Família nu klaar?

Nee. Hoewel de centrale toren voltooid is, wordt de Glory-façade – de grootste en meest ornamentale – nog gebouwd, met voltooiing verwacht rond 2034.

Wat is de controverse rond de voltooiing van de Sagrada Família?

Critici beweren dat moderne bouwmethoden en ontwerpkeuzes zijn afgeweken van Gaudí's oorspronkelijke visie. Er zijn ook zorgen over de geplande sloop van nabijgelegen gebouwen voor de Glory-façade, die honderden gezinnen zou verplaatsen.

Hoeveel bezoekers trekt de Sagrada Família jaarlijks?

In 2025 verwelkomde de basiliek 4.877.567 bezoekers, waarmee het de meest bezochte toeristische attractie van Spanje is.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van NOS, The Guardian, The New York Times, The Art Newspaper en de officiële website van de Sagrada Família. Zie voor meer informatie de Wikipedia-pagina over Sagrada Família.