Meer dan 200 doden bij instorting mijn in Congo

Verwoestende mijninstorting in Oost-Congo eist honderden levens

Een verwoestende instorting van een coltanmijn in Rubaya in het oosten van de Democratische Republiek Congo heeft meer dan 200 mensen het leven gekost, volgens functionarissen van de rebellengroep M23 die het gebied controleert. De ramp gebeurde woensdag toen zware regenval tijdens het regenseizoen ervoor zorgde dat de grond bezweek terwijl mijnwerkers in de put werkten.

'We zitten midden in het regenseizoen. De grond zakte in terwijl de slachtoffers in het gat zaten,' zei een woordvoerder van de door M23 aangestelde gouverneur. 'Een aantal werd gered, maar heeft ernstige verwondingen.'

De Rubaya-mijn, gelegen 60 kilometer ten noordwesten van Goma in de provincie Noord-Kivu, is verantwoordelijk voor ongeveer 15% van de wereldwijde coltanproductie. Coltan is een erts dat tantaliet bevat, dat wordt verwerkt tot tantaal - een hittebestendig metaal dat essentieel is voor de productie van smartphones, computers en ruimtevaartonderdelen.

Conflictmineralen voeden regionaal geweld

De tragedie benadrukt de gevaarlijke omstandigheden waarin ambachtelijke mijnwerkers in de mineraalrijke regio's van Congo werken, waar arbeiders vaak handmatig werken voor slechts een paar dollar per dag zonder goede veiligheidsuitrusting. Volgens het Al Jazeera-rapport waren onder de slachtoffers mijnwerkers, kinderen en marktvrouwen die in de put waren toen de instorting plaatsvond.

De Verenigde Naties hebben gedocumenteerd dat M23-rebellen de mijnen van Rubaya plunderen om hun militaire campagne te financieren. VN-documenten onthullen dat konvooien met waardevolle mineralen meerdere keren per week vanuit het gebied naar Rwanda vertrekken, wat naar schatting $800.000 per maand oplevert voor de rebellengroep.

'De M23-rebellengroep controleert nu belangrijke mijngebieden, waaronder Rubaya, het hart van de coltanindustrie van DR Congo,' merkt een BBC-onderzoek naar conflictmineralen op. 'Ondanks internationale traceerbaarheidssystemen wordt coltan uit conflictgebieden vermengd met Rwandese productie en komt het in wereldwijde toeleveringsketens terecht.'

Decennia van conflict en mensenrechtenschendingen

Oost-Congo is al decennia verwikkeld in gewelddadige conflicten, waarbij de M23-opstand het laatste hoofdstuk vormt in een complexe regionale strijd. De door Rwanda gesteunde rebellengroep lanceerde in 2022 een groot offensief en heeft sindsdien aanzienlijk gebied veroverd, waaronder de strategische steden Goma en Bukavu.

Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch hebben wijdverbreide wreedheden door M23 gedocumenteerd, waaronder oorlogsmisdaden, moorden en seksueel geweld. De VN-Veiligheidsraad heeft opgeroepen tot sancties tegen M23-leiders en heeft hoge Rwandese functionarissen bij het geweld betrokken.

Volgens Wikipedia-documentatie suggereren analisten dat de herleving van M23 voornamelijk wordt gedreven door economische belangen in plaats van etnisch-politieke zorgen, waarbij toegang tot de minerale hulpbronnen van Kivu een belangrijke motivatie is.

Wereldwijde implicaties voor elektronica-industrie

De tragedie roept dringende vragen op over transparantie in de toeleveringsketen van de wereldwijde elektronica-industrie. Hoewel wetgeving zoals de Amerikaanse Dodd-Frank Act en EU-voorschriften bedrijven verplichten due diligence uit te voeren op conflictmineralen, blijft handhaving een uitdaging.

'Het conflict benadrukt hoe mineralen die essentieel zijn voor moderne elektronica geweld kunnen voeden in rijkdomrijke regio's,' merkt het BBC-rapport op. De Congolese regering heeft eerder klachten ingediend tegen grote technologiebedrijven voor het gebruik van conflictmineralen, hoewel bedrijven zoals Apple beweren te zijn gestopt met het inkopen van tantaal uit DR Congo en Rwanda vanwege certificeringsproblemen.

Deze ramp volgt op een soortgelijke tragedie in november, toen minstens 100 mensen omkwamen bij de instorting van een illegale goudmijn in Congo, ook veroorzaakt door zware regenval. De herhaalde incidenten onderstrepen de dringende behoefte aan verbeterde mijnveiligheidsnormen en conflictoplossing in een van Afrika's meest mineraalrijke maar problematische regio's.