Brazilië: Lula beschuldigt Trump van kolonisatie

Met iets meer dan een week tot de Braziliaanse presidentsverkiezingen van 4 oktober 2026 heeft president Luiz Inácio Lula da Silva zijn aanvallen op de Amerikaanse president Donald Trump en rivaal Flávio Bolsonaro opgevoerd. In een nieuwe tv-spot en een bericht op sociale media beschuldigt Lula Trump ervan Bolsonaro te steunen zodat Washington Brazilië kan 'koloniseren' en zijn grondstoffen kan opeisen. De beschuldiging valt samen met peilingen die een nek-aan-nekrace tonen.

Achtergrond: de Braziliaanse verkiezingsstrijd van 2026

De eerste ronde is op zondag 4 oktober, met een tweede ronde op 25 oktober als niemand een absolute meerderheid haalt. Lula (80) van de linkse Arbeiderspartij mikt op een vierde termijn. Zijn belangrijkste tegenstander is senator Flávio Bolsonaro (45) van de Liberale Partij, de oudste zoon van de gevangengenomen oud-president Jair Bolsonaro. Die werd in 2025 veroordeeld wegens een couppoging en is tot 2030 uitgesloten van een ambt. De coupveroordeling van Jair Bolsonaro in 2025 blijft een bepalende kwestie, maar economische onvrede en een ethisch schandaal bij het Hooggerechtshof maakten de race veel spannender dan velen verwachtten.

Lula's tv-spot: 'Hij wil ons koloniseren'

In de spot van 60 seconden, donderdagavond online gezet en vrijdag uitgezonden, betoogt een presentatrice dat Trump Flávio Bolsonaro steunt om 'Brazilië te koloniseren, onze rijkdommen af te pakken... en ons achter te laten'. De advertentie verwijst naar de tarieven van 25 procent op Braziliaanse producenten, vermeende pogingen van grote Amerikaanse techbedrijven om het verkiezingsproces te beïnvloeden en waarschuwingen van de Braziliaanse inlichtingendienst over Amerikaanse inmenging. Lula deelde de video op X: Als het aan hem ligt, wordt Brazilië weer een kolonie. De spot wijst ook op de conservatieve donorgroep Rockbridge Network, mede opgericht door vicepresident JD Vance, als steunkanaal voor Flávio's campagne.

Waarom nu? Schandaal en nek-aan-nekpeilingen

Lula's offensief komt terwijl zijn campagne worstelt met een politierapport dat rechter Alexandre de Moraes van het Hooggerechtshof, een bondgenoot van Lula, in verband brengt met bankier Daniel Vorcaro, beschuldigd van fraude met een staatsbank en zo'n 800.000 klanten. Moraes ontkent elke overtreding, maar het schandaal verzwakte Lula's positie. Een Datafolha-peiling van eind september geeft Lula 47 procent en Flávio Bolsonaro 45 procent, met een foutmarge van precies 2 procentpunten: een statistisch gelijkspel. Het ethische schandaal bij het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft de eens zo ruime voorsprong van de zittende president uitgehold.

Gevolgen voor de banden tussen Brazilië en de VS

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de beschuldigingen van inmenging 'een ongegronde leugen'. Tientallen Democratische parlementsleden in Washington uitten afzonderlijk zorgen over het optreden van de regering-Trump. Een overwinning van Bolsonaro zou het handels- en tariefbeleid tussen de VS en Brazilië kunnen hervormen, terwijl een zege van Lula de spanningen over tarieven en uitvoerbeperkingen van zeldzame aardmetalen waarschijnlijk hoog houdt.

FAQ: Braziliaanse verkiezingen en de kolonisatiebeschuldiging

Wanneer zijn de Braziliaanse presidentsverkiezingen van 2026?

De eerste ronde is op zondag 4 oktober 2026, met een tweede ronde op 25 oktober als niemand een meerderheid haalt.

Wie is de tegenstander van Lula?

Senator Flávio Bolsonaro van de Liberale Partij, zoon van oud-president Jair Bolsonaro.

Waarom beschuldigt Lula Trump van kolonisatie?

Lula stelt dat Trump Flávio Bolsonaro steunt om toegang te krijgen tot Braziliaanse grondstoffen, met verwijzing naar de tarieven van 25 procent, inmenging van techbedrijven en het Rockbridge Network van JD Vance.

Wat zeggen de laatste peilingen?

Een Datafolha-peiling van eind september geeft Lula 47% en Flávio Bolsonaro 45%, binnen de foutmarge van 2 punten.

Heeft de VS gereageerd?

Ja, het ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent inmenging en noemt de beschuldigingen 'een ongegronde leugen'.