Rusland weert laatste anti-oorlogspartij Jabloko van verkiezingen

Het Russische Hooggerechtshof heeft de liberale oppositiepartij Jabloko uitgesloten van de parlementsverkiezingen in september 2026, waarmee de laatste geregistreerde anti-oorlogspartij is geëlimineerd. De uitspraak op 10 augustus markeert een escalatie in de aanhoudende onderdrukking van Russische dissidenten voor de Staatsdoema-verkiezingen.

Waarom werd Jabloko uitgesloten?

De pro-Kremlin partij Rodina beschuldigde Jabloko van campagneregelschending, waaronder auteursrechtschending en steun aan een in Rusland verboden LHBT-beweging. Ook beweerde Rosfinmonitoring dat de partij €205 aan illegale buitenlandse financiering ontving via de VS en Duitsland.

Voorzitter Nikolai Rybakov noemde het een 'historisch proces' omdat Jabloko in juli nog was toegelaten en in peilingen de kiesdrempel van 5% leek te halen, wat zetels had kunnen opleveren voor het eerst sinds 2003.

Brede pre-verkiezingsrepressie

De uitsluiting is onderdeel van een patroon om anti-oorlogsstemmen in Rusland te onderdrukken. Eerder werden al tientallen Jabloko-kandidaten geweerd en zit gemeenteraadslid Alexei Kruglov zeven jaar vast voor 'valse informatie' over het leger na zijn vraag om een onderzoek naar Boetsja. Kandidaat Kirill Roemjantsev onthulde op Telegram doodsbedreigingen aan zijn adres.

Internationale reactie

Enkele honderden aanhangers protesteerden bij de rechtbank in Moskou. Joelia Navalnaja, weduwe van Aleksej Navalny, reageerde: 'Het Kremlin is bang omdat Jabloko voor miljoenen Russen spreekt die vrede willen.' Jabloko gaat in beroep, maar experts achten kans op succes klein door Kremlin-controle over de rechterlijke macht.

Gevolgen voor de verkiezingen

Na de uitsluiting steunen alle overige tien partijen de invasie of zwijgen erover. Verenigd Rusland onder Dmitri Medvedev behoudt naar verwachting zijn meerderheid van 314 zetels. De verkiezingen (18-20 sept.) worden gehouden met elektronisch stemmen op afstand, dat vatbaar is voor manipulatie.

Analisten zien de zet als ingegeven door zowel demografische zorgen als ideologie: dalende steun voor de regeringspartij en oorlogsmoeheid maken zelfs een symbolische liberale dreiging onacceptabel. Door Jabloko te weren hoopt het Kremlin de opkomst te drukken. De Russische parlementsverkiezingen van 2026 lijken nu een eenzijdige kroning.

Veelgestelde vragen

Wat is de Jabloko-partij?

Jabloko is een sociaal-liberale partij, opgericht in 1993, die van 1993-2003 in de Doema zat en openlijk de autoritaire koers en de Oekraïne-oorlog bekritiseert.

Waarom is Jabloko uitgesloten?

Het Hooggerechtshof oordeelde dat de partij de kieswet overtrad door auteursrechtschending, vermeende steun aan een extremistische organisatie en ontvangst van buitenlandse financiering. De zaak was aangespannen door Rodina.

Gaat Jabloko in beroep?

Ja, maar weinigen verwachten succes vanwege de controle van het Kremlin over de rechterlijke macht.

Hoe reageren internationale waarnemers?

Ze veroordelen de uitsluiting als bewijs van krimpende politieke ruimte. Verklaringen van EU en VS worden verwacht.