Spanje geeft 500.000 migranten legale status

Historisch regularisatieprogramma in Spanje van start

In een gedurfde zet die Spanje onderscheidt van veel Europese landen, heeft de socialistische regering van premier Pedro Sánchez een historisch koninklijk decreet goedgekeurd dat ongeveer 500.000 ongedocumenteerde migranten legale status verleent. De maatregel, aangekondigd op 27 januari 2026, vertegenwoordigt een van de grootste regularisatieprogramma's in de recente Europese geschiedenis en positioneert Spanje als progressieve uitzondering op migratiebeleid op een moment dat veel landen restricties aanscherpen.

Een weg naar legaal verblijf

Het programma biedt ongedocumenteerde migranten die vóór 31 december 2025 in Spanje zijn aangekomen en minimaal vijf maanden ononderbroken verblijf kunnen aantonen de mogelijkheid om eenjarige voorlopige verblijfs- en werkvergunningen te verkrijgen. Minister van Migratie Elma Saiz noemde het een 'historische stap' naar een 'migratiemodel gebaseerd op mensenrechten.'

'Dit is een humane stap die hoort bij een inclusieve samenleving,' zei Spanje-correspondent Jorn Lucas, 'maar als deze mensen een contract en arbeidsrecht krijgen, wordt de staatskas ook gespekt met meer belastinginkomsten.'

Aanvragers moeten een schoon strafblad hebben en kunnen verschillende documenten overleggen als bewijs van verblijf, waaronder gemeentelijke inschrijving (padrón), medische dossiers, nutsvoorzieningenrekeningen of geldoverboekingsbewijzen. De aanvraagperiode loopt van april 2026 tot 30 juni 2026, waarbij de regering hoopt de vergunningen uiterlijk in oktober uit te kunnen geven.

Economische en politieke beweegredenen

De regularisatie komt op een cruciaal moment voor de Spaanse economie en politieke landschap. Met een vergrijzende bevolking en aanzienlijke arbeidstekorten in cruciale sectoren zoals horeca, landbouw en toerisme, ziet de regering migratie als essentieel voor economische groei. 'Het economische succes van dit land leunt voor een heel groot deel op migranten, dus ze hebben het ook gewoon echt hard nodig,' merkte Lucas op.

Politiek gezien stelt het decreet Sánchez' minderheidsregering in staat om een gefragmenteerd parlement te omzeilen waar rechtse partijen de maatregel waarschijnlijk zouden hebben geblokkeerd. De regering verzekerde zich van steun van de extreem-linkse partij Podemos, wat Sánchez enige politieke stabiliteit biedt te midden van afnemende steun.

Contrasterende Europese benaderingen

De Spaanse aanpak staat in schril contrast met migratiebeleid elders in Europa en met name in de Verenigde Staten, waar massale deportaties aan de gang zijn. Terwijl landen zoals Italië, Frankrijk en het VK steeds restrictievere maatregelen hebben aangenomen, omarmt Spanje wat functionarissen een 'op rechten gebaseerde benadering' noemen.

De conservatieve oppositie heeft heftig gereageerd tegen de maatregel. Volkspartij-leider Alberto Núñez Feijóo beschuldigde Sánchez ervan de aandacht af te leiden van recente crises, terwijl extreem-rechts Vox-leider Santiago Abascal het een 'invasie' noemde en massale deportaties eiste.

Volgens CNN's verslaggeving heeft Spanje een geschiedenis van vergelijkbare grootschalige legalisatieprogramma's, waarbij de laatste bijna 21 jaar geleden plaatsvond onder premier Zapatero. Het huidige programma zal met name migranten uit Latijns-Amerika en Afrika ten goede komen, die het merendeel van Spanjes ongedocumenteerde bevolking uitmaken.

Implementatie en impact

Het koninklijk decreet creëert onmiddellijke voordelen voor aanvragers. Zodra aanvragen zijn ingediend, worden lopende uitzettingsprocedures opgeschort en ontvangen aanvragers voorlopige autorisatie die onmiddellijke toegang geeft tot de arbeidsmarkt en openbare gezondheidszorg. Succesvolle aanvragers krijgen eenjarige verblijfsvergunningen die later kunnen worden omgezet in normale verblijfscategorieën.

Zoals gerapporteerd door VisaVerge, is het doel van de maatregel om het Spaanse arbeidsaanbod te formaliseren, arbeidstekorten aan te pakken en migranten te integreren in de samenleving terwijl belastinginkomsten worden gegenereerd. Met Spanjes in het buitenland geboren bevolking die 19,87% van de totale bevolking bereikte vanaf oktober 2025, volgens Wikipedia-gegevens, vertegenwoordigt de regularisatie een pragmatische aanpak voor het beheren van een reeds aanzienlijke immigrantenpopulatie.

Het succes van het programma zal afhangen van efficiënte implementatie en het vermogen om humanitaire zorgen te balanceren met economische realiteiten in een Europa dat steeds meer verdeeld raakt over migratiebeleid.