15 mannen veroordeeld voor paasaanslagen Sri Lanka

Vijftien mannen zijn in Sri Lanka veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de paasaanslagen van 2019, de dodelijkste terreuraanval in de geschiedenis van het eiland. De gecoördineerde zelfmoordaanslagen op 21 april 2019 troffen drie kerken en drie luxe hotels. Meer dan 260 mensen kwamen om het leven, onder wie 42 buitenlanders en drie Nederlandse burgers. Ongeveer 500 anderen raakten gewond. Het vonnis, uitgesproken in een zwaarbewaakte rechtbank in Colombo op 22 september 2026, biedt gedeeltelijke genoegdoening in een zaak die diepe inlichtingen- en politieke fouten blootlegde.

Achtergrond: wat gebeurde er in 2019?

Op Eerste Paasdag 2019 werden gelovigen en toeristen doelwit van een reeks gecoördineerde zelfmoordaanslagen. De daders sloegen toe bij het Heiligdom van de Heilige Antonius in Colombo, de Sint-Sebastiaanskerk in Negombo, de Zionkerk in Batticaloa en de hotels Shangri-La, Cinnamon Grand en Kingsbury in Colombo. De aanslagen werden opgeëist door Islamitische Staat (IS) en toegeschreven aan twee extremistische Sri Lankaanse groepen met banden met het terreurnetwerk. Dit was de dodelijkste terreuraanval in Sri Lanka sinds het einde van de burgeroorlog in 2009.

Vonnis: schuldig en vrijgesproken

Het proces voor het Hooggerechtshof van Colombo betrof 24 verdachten en 23.270 aanklachten, waaronder moord, samenzwering tot terrorisme en het bezit van vuurwapens en explosieven. Veertien mannen werden op alle punten schuldig bevonden, één verdachte werd gedeeltelijk schuldig bevonden. Negen verdachten werden vrijgesproken. Geen van de directe uitvoerders van de zelfmoordaanslagen overleefde de aanslagen.

Welke aanklachten werden ingediend?

De 23.270 aanklachten weerspiegelen de omvang van de gruweldaad: moord, samenzwering tot terrorisme en illegaal bezit van wapens en explosieven. De strafoplegging voor de veroordeelden is uitgesteld tot een latere datum.

Wie planden de aanslagen? Inlichtingenfouten

Een presidentiële onderzoekscommissie stelde vast dat de Sri Lankaanse autoriteiten herhaaldelijk waarschuwingen van buitenlandse inlichtingendiensten over dreigende aanslagen hadden ontvangen, maar dat die werden genegeerd. 'De autoriteiten werden door buitenlandse inlichtingendiensten gewaarschuwd, maar die waarschuwingen werden genegeerd,' concludeerde de commissie. De zaak vestigt opnieuw de aandacht op inlichtingenfouten en politieke verantwoordelijkheid in Sri Lanka.

Voormalig inlichtingenchef Suresh Salley, in februari gearresteerd, wordt ervan beschuldigd de aanslagen te hebben geleid. Volgens AFP zou hij met de daders hebben samengewerkt om chaos te creëren en zo de weg te effenen voor Gotabaya Rajapaksa als president. Rajapaksa trad maanden na de aanslagen aan, maar stapte in 2022 op na massale protesten tegen zijn regering.

Politieke gevolgen en impact

De veroordeling komt te midden van aanhoudende kritiek op het veiligheidsapparaat van Sri Lanka. In juli werden een voormalige politiechef en een hoge defensiefunctionaris ter dood veroordeeld omdat ze niet op buitenlandse waarschuwingen hadden gereageerd. Sri Lanka heeft sinds 1976 geen executies meer uitgevoerd, dus die vonnissen worden naar verwachting omgezet in levenslang. Het onderzoek naar de paasaanslagen blijft een mijlpaal voor overgangsrecht in Zuid-Azië.

De aanslag was de dodelijkste terreurdaad in de geschiedenis van Sri Lanka en leidde tot brede kritiek op de regering van toenmalig president Maithripala Sirisena. De Nederlandse regering betuigde destijds haar medeleven, omdat drie Nederlandse slachtoffers vielen. Nabestaanden eisen al lang verantwoording; het vonnis wordt gezien als een gedeeltelijke overwinning.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen stierven bij de paasaanslagen?

Meer dan 260 mensen, onder wie 42 buitenlanders en drie Nederlanders. Ongeveer 500 anderen raakten gewond.

Wie was verantwoordelijk?

IS eiste de aanslagen op; ze worden gelinkt aan twee extremistische groepen, National Thowheeth Jama'ath en Jammiyathul Millathu Ibrahim.

Hoeveel mannen werden veroordeeld?

Vijftien: veertien schuldig op alle punten en één gedeeltelijk schuldig. Negen verdachten werden vrijgesproken.

Wat is de status van Suresh Salley?

De voormalige inlichtingenchef werd in februari gearresteerd en wordt beschuldigd van het beramen van de aanslagen.

Krijgen de veroordeelden de doodstraf?

Sri Lanka voert sinds 1976 geen executies uit; doodvonnissen worden doorgaans omgezet in levenslang. De strafoplegging volgt later.