Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
WHO verhoogt ebola-risico in DR Congo naar 'zeer hoog'
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft het risiconiveau voor de aanhoudende ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo (DRC) verhoogd van 'hoog' naar 'zeer hoog' op nationaal niveau. Het besluit, aangekondigd op 22 mei 2026, weerspiegelt de snelle verspreiding van de zeldzame Bundibugyo-ebolavirusstam, waarvoor geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling bestaat. De WHO blijft het regionale risico als 'hoog' en het mondiale risico als 'laag' beoordelen.
Volgens WHO-directeur-generaal Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus zijn er 82 bevestigde gevallen en 177 vermoedelijke doden in de DRC, met twee bevestigde gevallen en één dode in het aangrenzende Oeganda. De uitbraak werd vorige week uitgeroepen tot een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang (PHEIC). 'We lopen achter op deze uitbraak om deze echt onder controle te krijgen,' zei Anne Ancia, WHO-vertegenwoordiger in de DRC.
Wat is de Bundibugyo-ebolavirusstam?
Het Bundibugyo-ebolavirus is een van de zes bekende ebolavirussoorten en werd voor het eerst geïdentificeerd in Oeganda in 2007. In tegenstelling tot de meer voorkomende Zaire-ebolavirus, waarvoor vaccins en behandelingen bestaan, heeft Bundibugyo geen gelicentieerd vaccin of antivirale therapie. Het sterftecijfer varieert van 25% tot meer dan 40%, wat het een aanzienlijke bedreiging voor de volksgezondheid maakt.
Overdracht vindt plaats via direct contact met lichaamsvloeistoffen van geïnfecteerde personen of besmette materialen. Traditionele begrafenisrituelen, waarbij de overledene wordt gewassen, zijn in verband gebracht met veel nieuwe infecties. De Bundibugyo ebolavariant is bijzonder zorgwekkend omdat bestaande ebolavaccins er niet tegen beschermen.
Noodmaatregelen: Begrafenisverbod en veiligheidsuitdagingen
Als reactie op de escalerende crisis hebben autoriteiten in de provincie Ituri, het epicentrum van de uitbraak, begrafenisbijeenkomsten verboden en openbare bijeenkomsten beperkt tot 50 personen. Alleen getrainde medische teams mogen lichamen van vermoedelijke ebolaslachtoffers vervoeren. De maatregelen volgen op een gewelddadig incident in Rwampara, waar familieleden van een vermoedelijk slachtoffer een ebolabehandelingscentrum in brand staken na een poging het lichaam terug te krijgen.
Veiligheid blijft een groot obstakel. Grote delen van oostelijk DRC staan onder controle van gewapende rebellengroepen, waaronder de M23, gesteund door Rwanda. 'Geweld en onveiligheid belemmeren de respons,' schreef Dr. Tedros op X. De ontheemding van honderdduizenden mensen vergroot het risico op verdere verspreiding. De humanitaire crisis in DRC heeft de moeilijkheden voor gezondheidswerkers vergroot.
Universiteit van Oxford racet om vaccin te ontwikkelen
Wetenschappers van de Universiteit van Oxford ontwikkelen met spoed een vaccin tegen de Bundibugyo-stam. Met behulp van dezelfde ChAdOx1 virale vectortechnologie die ten grondslag lag aan het Oxford-AstraZeneca COVID-19-vaccin, wordt de kandidaat, genaamd ChAdOx1 BDBV, getest op dieren in de Clinical BioManufacturing Facility van Oxford. Het Serum Institute of India staat klaar voor massaproductie.
Volgens de BBC kan het vaccin over twee tot drie maanden klaar zijn voor klinische proeven. Er zijn echter nog geen werkzaamheidsgegevens bij dieren beschikbaar. Een ander experimenteel Bundibugyo-vaccin is in ontwikkeling, maar wordt pas over zes tot negen maanden getest. De Oxford ebolavaccinontwikkeling wordt gezien als een cruciale stap om het gat in de mondiale paraatheid voor uitbraken te dichten.
Impact en implicaties
De uitbraak vindt plaats tegen de achtergrond van een ernstige humanitaire crisis in het oosten van de DRC, waar miljoenen mensen al te maken hebben met voedselonzekerheid en ontheemding. De WHO heeft gewaarschuwd dat het werkelijke aantal gevallen waarschijnlijk hoger is dan gemeld, omdat de surveillance in conflictgebieden beperkt is. Buurlanden, waaronder Rwanda, Burundi en Zuid-Soedan, zijn alert.
De economische impact is ook aanzienlijk. Mijnbouwactiviteiten in de regio, een belangrijke bron van kobalt en coltan, kunnen worden verstoord door quarantainemaatregelen. Handelsbeperkingen en reisadviezen kunnen de lokale economie verder onder druk zetten.
Veelgestelde vragen
Wat is ebola?
Ebola is een ernstige, vaak dodelijke ziekte bij mensen. Symptomen zijn koorts, ernstige hoofdpijn, spierpijn, braken, diarree en in sommige gevallen inwendige en uitwendige bloedingen. Het virus verspreidt zich via direct contact met lichaamsvloeistoffen.
Hoe verschilt de Bundibugyo-stam?
Bundibugyo is een aparte ebolavirussoort met een sterftecijfer van 25-40%. In tegenstelling tot de Zaire-stam is er geen gelicentieerd vaccin of specifieke behandeling voor Bundibugyo.
Is er risico op wereldwijde verspreiding?
De WHO beoordeelt het mondiale risico als laag. Het regionale risico is echter hoog en grensoverschrijdende overdracht blijft een zorg.
Wat wordt er gedaan om de uitbraak te stoppen?
Autoriteiten hebben begrafenisverboden, contactonderzoek en isolatiemaatregelen ingevoerd. Oxford versnelt de ontwikkeling van een vaccin en de WHO heeft noodteams naar getroffen gebieden gestuurd.
Kunnen bestaande ebolavaccins werken?
Nee. Bestaande vaccins zijn gericht op de Zaire-ebolavirus en zijn niet effectief tegen Bundibugyo. Een nieuw vaccin is dringend nodig.
Follow Discussion