Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Wat is de staat van de trans-Atlantische alliantie onder Trump?
De band tussen Europa en de Verenigde Staten, gesmeed na de Tweede Wereldoorlog, is verbroken. Dat is de harde waarschuwing van oud-NAVO-ambassadeur Ivo Daalder in een exclusief interview met BNR. Volgens Daalder is de Trump-administratie geen functionerende regering maar een eenmansoperatie. 'Het is geen administratie, het is één man, en de administratie doet wat die man wil. De normale manier om deze man te beïnvloeden bestaat niet,' zei hij. Zijn opmerkingen komen te midden van escalerende spanningen over het Amerikaanse Iran-beleid, handelsconflicten en Europese veiligheidskwesties.
Achtergrond: Historische breuk in NAVO-relaties
Daalder, die van 2009 tot 2013 Amerikaans permanent vertegenwoordiger bij de NAVO was, omschreef Trumps aanpak van Iran als 'een van de domste dingen die Amerika heeft gedaan sinds de Tweede Wereldoorlog' en 'een ongelooflijke blunder.' Voor het eerst in de 80-jarige geschiedenis van de NAVO weigerde een Europees land Amerikaanse bases te laten gebruiken voor een militaire operatie – een fundamentele breuk. De trans-Atlantische alliantie onder Trump staat onder ongekende druk, met Europese leiders die steeds meer vraagtekens zetten bij de betrouwbaarheid van Washington.
Europeanisering van de NAVO
Verantwoordelijkheid zonder Amerika
Daalder stelt dat de belangrijkste stap voor Europa is om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen veiligheid – 'niet tegen Amerika, maar zonder Amerika.' Dit betekent de Europeanisering van de NAVO, een stap die 25 jaar geleden al had moeten plaatsvinden. Hij herinnerde aan een waarschuwing van voormalig defensieminister Robert Gates dat een generatie Amerikanen aankwam die niet langer in de alliantie geloofde. Europa reageerde niet, en het resultaat is een verontwaardigd Amerika.
Geen eigen leger, wel rode lijnen
Europa moet geen apart Europees leger oprichten; de NAVO-infrastructuur bestaat al. In plaats daarvan moet Europa zijn rol binnen de alliantie versterken en rode lijnen trekken – bijvoorbeeld over Groenland of deelname aan de illegale oorlog tegen Iran. Europa moet zijn eigen pad volgen, maar open blijven staan voor een Amerikaanse partner die bereid is mee te lopen.
Klimaat en tech: Eigen weg gaan
Daalder is even duidelijk over klimaatbeleid: als Amerikanen klimaatverandering een hoax noemen, is dat hun zaak, zolang Europa zijn eigen inspanningen voortzet zonder afhankelijk te worden van China. Op techgebied waarschuwt hij dat grote techbedrijven de Amerikaanse regering hebben overgenomen. 'Dit is de belangrijkste technologische revolutie. Het laten bepalen door mensen die alleen in geld geïnteresseerd zijn, is verkeerd,' zei hij. De EU AI-regulering en digitale soevereiniteit is een stap in de goede richting, maar Europa moet meer doen.
ASML en DigiD
Daalder wijst op twee concrete gevallen. Ten eerste mag ASML – een Nederlandse chipmachinefabrikant – niet worden gecontroleerd door Amerikaans technologiebeleid. Ten tweede moet Nederland de overname van DigiD door Amerikaanse partijen blokkeren, ongeacht bezwaren van de Amerikaanse ambassadeur. 'Vanuit Nederlands oogpunt is dat onaanvaardbaar,' zegt Daalder, die overtuigd is dat een meerderheid van de bevolking hem steunt.
Impact en implicaties
Daalder waarschuwt dat Trumps dwingende diplomatie – dreigen met terugtrekking van troepen – zelfvernietigend is. 'Die troepen zijn er voor uw veiligheid, niet voor een technologieovereenkomst,' zei hij. De Europese defensie-autonomie en NAVO-toekomst is nu een dringende realiteit. Zijn advies aan Europese leiders: negeer Trumps tirades op Truth Social. 'Die man zegt elke vijf minuten onzin.' Uiteindelijk is Trump tijdelijk, maar de trans-Atlantische relatie niet. Europa moet leiderschap tonen en de deur openhouden.
Veelgestelde vragen
Wat zei Daalder over Trump?
Hij zei dat de Trump-administratie een eenmansoperatie is, geen echte regering, waardoor normale diplomatieke invloed onmogelijk is.
Wat is Europeanisering van de NAVO?
Europa neemt meer verantwoordelijkheid voor defensie binnen de NAVO, vermindert afhankelijkheid van de VS, maar behoudt bestaande structuren.
Waarom is het Iran-beleid een blunder?
Het schendt internationaal recht, vervreemdt bondgenoten en verzwakt Amerika's strategische positie.
Moet Europa een eigen leger?
Nee, volgens Daalder moet Europa de bestaande NAVO-infrastructuur gebruiken.
Hoe reageren op Trump?
Rode lijnen trekken, eigen koers varen, sociale media negeren, deur openhouden voor toekomstige regering.
Follow Discussion