Britse inflatie naar 3,5% vóór begroting

De Britse consumentenprijsinflatie steeg in september 2025 naar 3,5%, tegen 3,1% in augustus en boven de verwachte 3,4%. Dezelfde ONS-publicatie toonde een netto overheidstekort van £24,5 miljard, het hoogste septembercijfer in jaren – een dubbele klap voor minister van Financiën John Healey, een week voor de begroting van 28 oktober.

Wat dreef de inflatiestijging?

De versnelling kwam vooral door brandstofkosten: benzine steeg met 8,2p naar 169,5p per liter en diesel naar 192,5p, met brandstofprijzen 29,8% hoger dan een jaar eerder door conflicten in het Midden-Oosten en Europa die de olieaanvoer via de Straat van Hormuz verstoorden. Ook vliegtickets en live-evenementen drukten opwaarts.

De inflatie ligt ruim boven de 2%-doelstelling van de Bank of England en is het hoogste peil in bijna een jaar. De rentebeslissing van de Bank of England staat scherper in de aandacht; markten rekenen op een verhoging van het huidige 3,75% op 5 november.

Hoeveel te hoog was de overheidslening?

De netto overheidslening van £24,5 miljard lag £1,8 miljard hoger dan september 2024 en £1,9 miljard boven de OBR-prognose. Sinds het begin van het begrotingsjaar bedraagt de lening £97,8 miljard, circa £6 miljard boven de ramingen. De rentebetalingen bereikten een record van £10,9 miljard, deels door hogere kosten van geïndexeerde gilts. De totale schuld overschreed voor het eerst £3 biljoen, ongeveer 94% van het bbp.

Waarom stijgt de lening?

Hogere inflatie verhoogt de kosten van geïndexeerde staatsschuld, terwijl energieschokken de uitgavendruk opvoeren. De Britse overheidsschuld beperkt de manoeuvreerruimte van de schatkist: elk extra procentpunt inflatie voegt miljarden toe aan de renterekening.

Wat betekent dit voor de begroting van 28 oktober?

Healey moet zijn plannen presenteren met oplopende inflatie en tegenvallende leningen. Hij beloofde de begrotingsregels te respecteren en de Labour-toezegging na te komen om inkomstenbelasting, National Insurance en btw niet te verhogen. Hij gaf conflicten de schuld en stelde dat de begroting op groei is gericht. De Conservatieven zeiden dat Labour de controle over de economie heeft verloren.

De cijfers leggen ook hogere uitkerings- en bedrijfskosten vast: uitkeringen en bedrijfsbelastingen stijgen 3,5% in lijn met de september-CPI, en het staatspensioen waarschijnlijk 3,9% onder de triple lock. Dat beperkt de belastingwijzigingen in de najaarsbegroting.

Kunnen de rentetarieven stijgen?

Met een inflatie van 3,5% die richting 4% klimt, wacht het MPC op 5 november een moeilijke keuze. Een kwartpuntverhoging vanaf 3,75% wordt waarschijnlijker geacht dan niet. De Britse inflatieprognose 2026 hangt sterk af van energieprijzen en verdere escalatie in het Midden-Oosten.

Gevolgen voor huishoudens en markten

Huishoudens betalen meer aan de pomp, terwijl geïndexeerde uitkeringen en pensioenen een deel compenseren. Giltrendementen liepen op, wat wijst op minder vertrouwen in de begrotingsvooruitzichten. De steunmaatregelen tegen de kosten van levensonderhoud worden naar verwachting nauw gericht in plaats van breed.

FAQ: Britse inflatie en leningen

Wat is de Britse CPI-inflatie?

De index meet de gemiddelde prijsverandering van een mandje goederen en diensten; 3,5% betekent dat prijzen 3,5% stegen in twaalf maanden.

Waarom steeg de inflatie naar 3,5%?

Vooral door brandstofkosten, 29,8% hoger dan een jaar eerder, samen met vliegtickets en live-evenementen.

Hoeveel leende de overheid in september 2025?

£24,5 miljard, £1,8 miljard meer dan een jaar eerder en £1,9 miljard boven de OBR-prognose.

Wat betekent dit voor de begroting?

Minder budgettaire ruimte, hogere rentekosten en duurdere uitkeringen, waardoor minder overblijft voor belastingverlaging of nieuwe uitgaven.

Verhoogt de Bank of England de rente?

Markten achten een verhoging vanaf 3,75% op 5 november mogelijk, afhankelijk van nieuwe prognoses.

Conclusie

De septembercijfers vormen een moeilijke achtergrond: de inflatie versnelt, de leningen overschrijden de ramingen en de schuld is boven £3 biljoen. De begroting van 28 oktober zal uitwijzen of de regering publieke diensten kan beschermen binnen haar regels, of dat een soberder pakket nodig is.