Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Goudkoorts grijpt Suriname aan nu prijzen nieuwe hoogtes bereiken
Een golf van goudkoorts overspoelt Suriname, aangedreven door recordbrekende goudprijzen die in 2025 boven de €140 per gram stegen en in 2026 hoog blijven. De stijgende prijzen hebben kleinschalige mijnbouw lucratief gemaakt, waardoor duizenden arbeiders het oerwoud intrekken. De wereldwijde stijging van de goudprijs wordt aangewakkerd door geopolitieke spanningen, aankopen door centrale banken en een verzwakkende Amerikaanse dollar.
Volgens de Wereldbank stegen de goudprijzen in 2025 met ongeveer 42% — de sterkste jaarstijging sinds de late jaren 1970 — en overschreden in januari 2026 de $5.000 per ounce. In Suriname is de impact voelbaar: kleinschalige mijnwerkers, plaatselijk bekend als porknokkers, werken dag en nacht om het edelmetaal uit de rijke alluviale afzettingen te halen.
De bloei in Brokopondo
In het district Brokopondo, ongeveer een uur rijden van de hoofdstad Paramaribo, werkt goudzoeker Denilson Saaki al weken op dezelfde concessie. 'Toen ik 16 jaar geleden begon, was de prijs veel lager. Nu is het de moeite waard,' vertelt hij aan NOS. Saaki en zijn team gebruiken zwaar materieel zoals graafmachines en sluiskasten om sediment te wassen en gouddeeltjes te scheiden. De operatie is duur, maar de opbrengst is nog nooit zo goed geweest.
Saaki werkt op een concessie van een investeerder uit Paramaribo, die een percentage van het gevonden goud ontvangt. Het ruwe goud wordt naar smelters in Paramaribo gebracht, waar het wordt omgesmolten tot baren met een zuiverheid van 999,9.
Opkomst van goudsmelters
Abmael Silva Sousa, eigenaar van Carioca Metals — een van de eerste goudinkoopwinkels in Paramaribo — zegt dat het aantal smelters enorm is toegenomen. 'In de afgelopen jaren zijn er 40 tot 50 nieuwe winkels geopend. Dat komt allemaal door de goede goudprijs,' zegt hij. Zijn winkel smelt klompjes om tot standaardbaren voor export. 'De mondiale onrust drijft de prijs. Toen er oorlog uitbrak met Iran, zagen we direct een sprong van $4 per ounce,' voegt hij toe.
Centrale banken hebben goud in recordtempo opgekocht. China heeft zijn aankoopreeks verlengd tot 14 maanden en beschikt nu over 2.303 ton. De wereldwijde instroom in goud-ETF's bereikte in 2025 $89 miljard, waardoor de fysieke voorraden een historische 4.025 ton bedroegen. Aankooptrends van centrale banken vertonen in 2026 geen tekenen van vertraging.
Milieuschade van de goudkoorts
De goudboom brengt aanzienlijke milieukosten met zich mee. Volgens het MAAP-programma van de Amazon Conservation Association heeft goudwinning in de afgelopen 24 jaar ongeveer 92.000 hectare bos in Suriname doen verdwijnen — een gebied groter dan New York. Bijna 10% van het Brownsberg Natuurpark is aangetast en het natuurreservaat Brinckheuvel wordt nu bedreigd door mijnbouw.
Saaki erkent de schade: 'Helaas moeten we ontbossen om goud te vinden. Het bos herstelt hier niet snel.' Zijn team werkt meestal enkele weken op elke locatie voordat ze dieper het oerwoud intrekken. Het gebruik van kwik — officieel verboden in Suriname — blijft wijdverbreid bij illegale mijnbouw, waardoor rivieren worden vervuild en inheemse gemeenschappen worden getroffen. De milieueffecten van illegale mijnbouw hebben internationale aandacht getrokken, waarbij Interpol acties onderneemt om illegale operaties in het Amazonegebied aan te pakken.
Overheidsreactie en regulering
De Surinaamse overheid richtte in 2010 de Commissie Ordening Goudsector (OGS) op om duurzame praktijken te bevorderen. Er werd een Mijnschool opgericht om kleinschalige mijnwerkers op te leiden in kwikvrije methoden. De handhaving blijft echter zwak. In 2009 waren slechts 115 van de naar schatting 20.000 kleinschalige operators geregistreerd en de illegale mijnbouw blijft groeien.
Naar aanleiding van de laatste ontbossingscijfers heeft de overheid aangekondigd de handhaving in beschermde gebieden te verscherpen via samenwerking tussen instanties. Het Minamata-verdrag over kwik, in 2013 door de VN aangenomen, roept op tot een wereldwijd verbod op kwikgebruik in de mijnbouw, maar implementatie in Suriname blijft een uitdaging.
Economische betekenis
Mijnbouw is goed voor ongeveer 85% van de Surinaamse export en 25% van de overheidsinkomsten. Goud en aardolie samen droegen in 2017 bijna 67% bij aan de totale export. De huidige goudprijsrally biedt een welkome economische impuls, maar deskundigen waarschuwen dat de sociale en milieukosten de welvaart op lange termijn kunnen ondermijnen.
Met voorspellingen van J.P. Morgan dat goud in het vierde kwartaal van 2026 gemiddeld $5.055 per ounce zal bedragen en op lange termijn mogelijk $6.000 kan bereiken, vertoont de goudkoorts in Suriname geen tekenen van afname. De uitdaging voor beleidsmakers is om de economische meevaller in evenwicht te brengen met de dringende noodzaak om het Amazone-regenwoud en de gezondheid van de bevolking te beschermen.
Veelgestelde vragen
Wat drijft de stijging van de goudprijs in 2026?
De stijging wordt veroorzaakt door geopolitieke spanningen, recordaankopen door centrale banken (vooral China), een verzwakkende Amerikaanse dollar en sterke vraag via ETF's. Goud overschreed in januari 2026 de $5.000 per ounce.
Hoeveel goud is er gewonnen in Suriname?
Kleinschalige goudwinning heeft in 24 jaar ongeveer 92.000 hectare ontbost. Het land heeft één grootschalige mijn (Rosebel) en naar schatting 20.000 kleinschalige operators.
Wat zijn de milieueffecten van goudwinning in Suriname?
Goudwinning leidt tot ontbossing, kwikverontreiniging van rivieren en verlies van biodiversiteit. Beschermde gebieden zoals Brownsberg Natuurpark en Brinckheuvel Natuurreservaat zijn zwaar getroffen.
Is kwikgebruik verboden in Suriname?
Ja, de import van kwik voor mijnbouw is illegaal sinds de jaren 1990 en Suriname is ondertekenaar van het Minamata-verdrag. Smokkel maakt kwik echter algemeen beschikbaar en handhaving is beperkt.
Wat is het economische belang van goud voor Suriname?
Mijnbouw is goed voor ongeveer 85% van de export en 25% van de overheidsinkomsten. Goud en aardolie samen vormen bijna 67% van de totale export.
Follow Discussion