Hormuzcrisis: IMF 2026-scenario's en recessierisico

Het IMF heeft in zijn World Economic Outlook van april 2026 de sterkste recessiewaarschuwing in jaren afgegeven. Het rapport schetst drie scenario's voor de wereldeconomie, die zwaar wordt getroffen door het conflict met Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. In het basisscenario groeit de economie met 3,1% bij olie op $82/vat; in het ernstige scenario daalt de groei naar 2,0% met olie tot $125/vat en inflatie boven 6%.

Achtergrond: Grootste olie-aanvoeronderbreking ooit

De Straat van Hormuz verwerkt dagelijks 20 miljoen vaten olie (20% wereldwijd verbruik) en 20-25% van het LNG. Na het conflict van 28 februari 2026 sloot Iran de straat; het scheepvaartverkeer daalde met 95%. Tegen half maart lag 7,5 miljoen vaten per dag stil, oplopend tot 9,1 miljoen in april. De wereldwijde energiecrisis van 2026 heeft structurele kwetsbaarheden blootgelegd.

De drie scenario's van het IMF

IMF-hoofdeconoom Pierre-Olivier Gourinchas waarschuwde dat de wereld tussen het referentie- en ongunstige scenario balanceert.

Basisscenario

Kort conflict, olie $82/vat: groei 3,1% (2026) en 3,2% (2027), inflatie 4,4%. Een neerwaartse bijstelling ten opzichte van de pre-conflictverwachting van 3,4%.

Ongunstig scenario

Verdere verstoring, olie $100/vat: groei 2,5%, inflatie 5,4%.

Ernstig scenario

Verstoring tot 2027, olie $110-$125/vat: groei 2,0%, inflatie >6%. De Dallas Fed bevestigt dat twee kwartalen sluiting olie naar $115/vat kunnen stuwen.

Structurele kwetsbaarheden

Energieknelpunten

De blokkade haalt bijna 20% van de wereldwijde olievoorziening van de markt, drie tot vijf keer groter dan eerdere crises. UNCTAD waarschuwt voor cascadische schuldencrisis voor 3,4 miljard mensen. Alternatieve routes (bv. Rode Zee) zijn onvoldoende. Grenzen van toeleveringsketendiversificatie worden zichtbaar.

Defensie-uitgaven

Het IMF analyseert de macro-economische afwegingen: defensie-uitgaven verhogen inflatie, verslechteren het begrotingstekort met 2,6% bbp en verhogen de schuld met 7% binnen drie jaar. Dit dwingt tot pijnlijke keuzes, vooral in Europa.

Impact op sectoren en regio's

Topoliehandelaren (Vitol, Gunvor, Trafigura) waarschuwen voor wereldwijde recessie. Aziatische petrochemie en luchtvaart worden zwaar getroffen. In Europa verdubbelde de TTF-gasprijs naar €60/MWh; de ECB stelde renteverlagingen uit.

Deskundigen

'Centrale banken moeten inflatie beteugelen boven groei,' aldus Gourinchas. De Dallas Fed: 'Een sluiting van twee kwartalen kan negatieve groei tot Q3 2026 veroorzaken.'

Veelgestelde vragen

Wat is de Straat van Hormuz?

Een smalle zeestraat tussen Oman en Iran; 20% van de wereldwijde olie en 20-25% LNG passeert daar. De sluiting is de grootste olie-aanvoeronderbreking ooit.

Wat zijn de drie IMF-scenario's?

Basisscenario: 3,1% groei, olie $82/vat. Ongunstig: 2,5%, $100/vat. Ernstig: 2,0%, $110-125/vat, inflatie >6%.

Hoe hoog kunnen olieprijzen stijgen?

Dallas Fed schat $115/vat bij twee kwartalen; IMF $110-125/vat. Spotprijzen bereikten in maart $126/vat.

Welke landen zijn meest kwetsbaar?

Laaginkomenlanden en Aziatische economieën door afhankelijkheid van Golfolie.

Wat beveelt het IMF aan?

Gerichte steun voor kwetsbare huishoudens, geen brede subsidies; centrale bankverkrapping; versnelde hernieuwbare energie.

Conclusie

De crisis versnelt fragmentatie en dwingt tot herbezinning op energiezekerheid. De wereldwijde economische vooruitzichten voor 2026 blijven onzeker. Het tijdperk van stabiele globalisering is voorbij.