China lanceert Shenzhou-23: Taikonaut blijft jaar in ruimte

China lanceerde Shenzhou-23 op 24 mei 2026. Drie taikonauten naar Tiangong; een blijft een jaar voor studie effecten langdurige ruimtevaart, steun voor maanlanding 2030.

shenzhou-23-lancering-china-2026
Facebook X LinkedIn Bluesky WhatsApp
de flag en flag es flag fr flag nl flag pt flag

China lanceert Shenzhou-23: een taikonaut blijft een heel jaar in de ruimte

China heeft op 24 mei 2026 met succes het Shenzhou-23-ruimtevaartuig gelanceerd vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in Noordwest-China, met drie taikonauten naar het Tiangong-ruimtestation. Voor het eerst in het Chinese ruimteprogramma blijft een bemanningslid naar verwachting een heel jaar aan boord van Tiangong om de langetermijneffecten van gewichtloosheid op het menselijk lichaam te bestuderen. De missie is weer een grote stap in China's ambitieuze ruimteagenda, die een bemande maanlanding in 2030 en een gezamenlijke maanbasis met Rusland in 2035 omvat.

Missieoverzicht: Bemanning en doelstellingen

De Shenzhou-23-bemanning bestaat uit commandant Zhu Yangzhu, piloot Zhang Zhiyuan en payloadspecialist Lai Ka-ying — de eerste astronaut uit Hongkong die deelneemt aan een actieve ruimtemissie. Lai is ook China's vierde vrouwelijke astronaut. De bemanning zal aanmeren bij Tiangong en de overdracht doen met de Shenzhou-21-bemanning, die al meer dan 200 dagen aan boord is. Na een korte overlap keert de Shenzhou-21-bemanning terug op 29 mei.

Een van de drie taikonauten blijft een jaar aan boord van Tiangong, wat een Chinees nationaal record zou zijn en een van de langste aaneengesloten verblijven in de ruimte. Het wereldrecord voor het langste aaneengesloten verblijf in de ruimte staat op naam van de Russische kosmonaut Valeri Polyakov, die in 1994–1995 437 dagen in het Mir-ruimtestation verbleef. De beslissing over welk bemanningslid de eenjarige missie voltooit, wordt na aankomst genomen op basis van de voortgang en gezondheidsbeoordelingen.

Wetenschappelijke experimenten en internationale samenwerking

De Shenzhou-23-missie voert tientallen wetenschappelijke experimenten uit, waaronder onderzoek in levenswetenschappen, geneeskunde, microzwaartekrachtfysica en tests van perovskietzonnecellen. Een belangrijk doel is het bestuderen van menselijke aanpassingsvermogen tijdens langdurige ruimtevluchten, gegevens die cruciaal zijn voor toekomstige diepe ruimtemissies naar de Maan en Mars. Volgens Chinese staatsmedia zal de bemanning 'de grenzen van menselijk aanpassingsvermogen en prestaties' verkennen. Dit onderzoek lijkt op het werk dat wordt gedaan door de partners van het Internationaal Ruimtestation aan langdurige verblijven.

Voor het eerst in de internationale samenwerking zal een stoel op de terugreis van Shenzhou-23 worden gebruikt door een Pakistaanse astronautenkandidaat, de eerste keer dat een astronaut uit een ander land Tiangong bezoekt. Dit past in China's bredere strategie om zijn ruimtestation open te stellen voor internationale partners, vergelijkbaar met hoe NASA's Artemis-akkoorden een wereldwijde coalitie voor maanverkenning willen opbouwen.

De ruimtewedloop: China versus de Verenigde Staten

China's versnelde ruimteprogramma wordt algemeen gezien als een directe uitdaging aan de Amerikaanse dominantie in de ruimte. NASA's Artemis-programma heeft als doel mensen terug te brengen naar de Maan, met een bemande landing gepland voor 2027–2028. In april 2026 lanceerde NASA de Artemis II-missie, met vier astronauten op een circumlunaire vlucht — de eerste bemande missie naar de Maan sinds Apollo. China ontwikkelt ondertussen de Long March 10-zware draagraket, het Mengzhou-ruimtevaartuig en de Lanyue-maanlander, allemaal ontworpen om een bemande maanlanding in 2030 te ondersteunen.

China is ook van plan om de Chang'e-8-missie rond 2028 te lanceren, die zal beginnen met de bouw van een permanent maanonderzoeksstation. Samen met Rusland wil China een nucleaire reactor op de Maan bouwen tegen 2035 om de basis van stroom te voorzien. De Shenzhou-23-missie en de maanrace onderstrepen de toenemende concurrentie tussen Peking en Washington om leiderschap in ruimteverkenning.

Veiligheidsupgrades en eerdere uitdagingen

Het Shenzhou-23-ruimtevaartuig heeft versterkte raambescherming na een puininslag tijdens de vorige Shenzhou-20-missie. Ruimtepuin blijft een groeiende zorg voor alle ruimtevarende naties en China heeft extra afschermingsmaatregelen genomen om zijn bemanningen te beschermen. De Shenzhou-21-bemanning ondervond eerder dit jaar een vertraagde terugkeer nadat hun vaartuig mogelijk was geraakt door ruimtepuin, wat de risico's van langdurige missies in een lage baan om de aarde benadrukt.

FAQ

Wat is Shenzhou-23?

Shenzhou-23 is China's nieuwste bemande ruimtevaartuig, gelanceerd op 24 mei 2026, met drie taikonauten naar het Tiangong-ruimtestation voor een missie die een recordbrekend eenjarig verblijf omvat.

Hoe lang blijft een taikonaut in de ruimte?

Een bemanningslid blijft naar verwachting een heel jaar (ongeveer 365 dagen) aan boord van Tiangong, wat een Chinees nationaal record zou zijn en een van de langste aaneengesloten menselijke ruimtevluchten in de geschiedenis.

Wie heeft het record voor het langste verblijf in de ruimte?

De Russische kosmonaut Valeri Polyakov heeft het wereldrecord voor het langste aaneengesloten verblijf in de ruimte met 437 dagen, gezet aan boord van het Mir-ruimtestation in 1994–1995.

Wat is China's doel voor maanverkenning?

China wil tegen 2030 de eerste astronauten op de Maan zetten, met behulp van de Long March 10-raket, het Mengzhou-ruimtevaartuig en de Lanyue-lander. Het is ook van plan om samen met Rusland een permanent maanonderzoeksstation te bouwen tegen 2035.

Hoe verhoudt deze missie zich tot NASA's Artemis-programma?

NASA's Artemis-programma streeft naar een bemande maanlanding in 2027–2028, terwijl China 2030 als doel heeft. Beide programma's racen om een permanente aanwezigheid op de Maan te vestigen, met name op de zuidpool.

Bronnen

SpaceNews: Shenzhou-23 arriveert bij Tiangong

CBS News: China lanceert Shenzhou-ruimtevaartuig

Wikipedia: Valeri Polyakov

IEEE Spectrum: Chinese maanmissie vs Artemis

Gerelateerd