Belgische koning weigert ontslag premier De Wever

Koning Filip heeft vrijdag het ontslag van premier Bart De Wever geweigerd en stuurde de Vlaamse conservatief terug naar de onderhandelingstafel om de vastgelopen begrotingsgesprekken te hervatten. Het besluit, aangekondigd na een audiëntie van ongeveer twee uur in het Koninklijk Paleis in Brussel, voorkwam de kans op vervroegde verkiezingen en hield de Belgische vijfpartijencoalitie Arizona in leven.

Wat is er gebeurd?

De Wever bood op 2 november zijn ontslag aan nadat maanden van coalitieonderhandelingen over de federale begroting 2027 waren mislukt. De koning zei eerst het verzoek 'in overweging te nemen' en waarschuwde dat België 'zich geen langdurige politieke crisis kan veroorloven'. Na aparte gesprekken met alle vijf coalitieleiders bevestigde het paleis op 6 november dat de vorst het ontslag formeel weigerde en De Wever opdroeg de gesprekken onmiddellijk te hervatten.

Volgens POLITICO zeiden de leiders tegen de koning dat ze snel een akkoord willen en bereid zijn concessies te doen.

Waarom mislukten de begrotingsgesprekken?

België moet tegen 2029 een begrotingstekort van ongeveer €10 miljard dichten om te voldoen aan de EU-buitensporigetekortprocedure. Het land valt sinds juli 2024 onder die procedure en moet zijn tekort tegen 2029 onder 3% van het bbp brengen. De coalitiepartners zijn het echter diep oneens over de vraag waar het geld vandaan moet komen.

Uiteenlopende visies om het gat te dichten

• N-VA (partij van De Wever): pleit voor bezuinigingen, vooral in de gezondheidszorg.
• Vooruit, CD&V en Les Engagés: willen hogere belastingen op de 'breedste schouders', onder meer door belastingvoordelen voor hoge inkomens zoals profvoetballers af te schaffen.
• MR: verzet zich tegen btw-hervorming en brede belastingverhogingen.

Wat gebeurt er nu?

De vijf partijvoorzitters hebben beloofd compromissen te sluiten om tot een akkoord te komen. De Wever rapporteert naar verwachting op 16 november aan de koning, al is onduidelijk of dat een harde deadline voor een deal is.

De Belgische coalitiecrisis wakkert de vrees aan voor een terugkeer naar de lange Belgische traditie van moeizame regeringsvorming. De Wever waarschuwde dat het land opnieuw zou moeten leunen op een noodbegroting met maandelijkse uitgaven van een twaalfde van het vorige jaar.

Politieke en marktimpact

Als de koning het ontslag had aanvaard, had België waarschijnlijk vervroegde verkiezingen gekregen. Het extreemrechtse Vlaams Belang, de grootste oppositiepartij, dringt daarop aan. 'Wat ons betreft is het tijd om een einde te maken aan het eindeloze getreuzel. Niet de koning, maar de kiezer moet het laatste woord hebben,' zei Barbara Pas, parlementair leider van de partij.

De impasse valt samen met toenemende kredietverlagingen voor België. Fitch verlaagde België in 2025 naar A+, en zowel Moody's als S&P verlaagde het land in april 2026 met één stap, wat de druk op de coalitie opvoert om met een geloofwaardig fiscaal plan te komen.

FAQ

Waarom weigerde de koning het ontslag van de premier?

Koning Filip weigerde het ontslag van Bart De Wever om vervroegde verkiezingen en een langdurige politieke crisis te vermijden, nadat alle vijf coalitieleiders beloofden tot een compromis te komen over de begroting 2027.

Hoeveel moet België besparen?

België moet tegen 2029 een begrotingstekort van ongeveer €10 miljard dichten om onder de Europese begrotingsregels het tekort onder 3% van het bbp te brengen.

Wanneer rapporteert De Wever aan de koning?

De premier rapporteert naar verwachting op 16 november 2026 aan koning Filip, al is nog niet bevestigd dat dit een definitieve deadline is.

Welke partijen zitten in de coalitie?

De Arizona-coalitie bestaat uit vijf partijen: N-VA, MR, Les Engagés, Vooruit en CD&V.