EU keurt strengere asielregels en 90% klimaatdoel voor 2040 goed

Historische stemming in Europees Parlement vormt toekomst van migratie en klimaat

Het Europees Parlement heeft op 10 februari 2026 twee baanbrekende beslissingen genomen die de toekomst van Europa vorm zullen geven. De wetgevers stemden in met strengere asielregels en stelden een bindende doelstelling vast om de uitstoot tegen 2040 met 90% te verminderen. Deze historische sessie markeert een fundamentele verschuiving in hoe de EU omgaat met migratie terwijl de klimaatactie wordt versneld.

Wat zijn de nieuwe EU-asielregels?

Het Parlement heeft twee belangrijke wetgevingsstukken goedgekeurd die de eerste EU-lijst van veilige landen van herkomst creëren en duidelijkere regels vaststellen voor het concept 'veilig derde land'. Deze maatregelen, onderdeel van het bredere EU-Migratie- en Asielpact dat in juni 2026 van kracht wordt, vertegenwoordigen de meest significante herziening van het Europese migratiebeleid in decennia.

De lijst van veilige landen omvat Bangladesh, Colombia, Egypte, Kosovo, India, Marokko en Tunesië. Asielaanvragen van onderdanen uit deze landen zullen worden behandeld via versnelde procedures die binnen drie maanden worden afgerond, in plaats van de standaard zes maanden. 'Deze maatregelen stellen ons in staat om ongegronde asielclaims snel te verwerken terwijl legitieme asielrechten worden beschermd,' zei een EPP-parlementslid tijdens het debat.

Belangrijkste wijzigingen in asielprocedures

• Versnelde verwerking: Aanvragen van gelijste landen binnen 3 maanden afgehandeld.
• Concept veilig derde land: Aanvragen kunnen niet-ontvankelijk worden verklaard als aanvragers door niet-EU-landen zijn gereisd waar ze bescherming hadden kunnen zoeken.
• Familiebandregel: Aanvragen kunnen worden afgewezen als aanvragers familiebanden hebben met niet-EU-landen.
• Detentie tijdens verwerking: Migranten kunnen gedurende de versnelde procedures worden vastgehouden.

Politieke verdeeldheid over migratiebeleid

De stemmingen onthulden diepe politieke verdeeldheid binnen het Europees Parlement. De maatregelen werden aangenomen met steun van de centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP) en radicaal-rechtse partijen, terwijl sociaaldemocraten en linkse groepen tegen stemden.

'Dit vertegenwoordigt een morele achteruitgang die het fundamentele recht op asiel vernietigt,' verklaarde een sociaaldemocratisch Europarlementslid tijdens het verhitte debat. Daarentegen stelde de Patriots for Europe-groep: 'Deze wijzigingen zullen ervoor zorgen dat asielrechten niet langer worden misbruikt.'

De wetgeving moet nog formeel worden aangenomen door de Raad van de Europese Unie, waar individuele lidstaten hun goedkeuring moeten geven. Dit proces wordt naar verwachting controversieel, mede gezien het Duitse migratiebeleid dat de afgelopen maanden naar voren is gekomen.

EU-klimaatdoel 2040: 90% emissiereductie

In een aparte maar even significante stemming keurde het Europees Parlement wijzigingen in de EU-klimaatwet goed, waarbij een bindende doelstelling werd vastgesteld om de netto-uitstoot van broeikasgassen tegen 2040 met 90% te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. De maatregel werd aangenomen met 413 stemmen voor, 226 tegen en 12 onthoudingen.

Belangrijkste bepalingen van de klimaatwet

De klimaatwetgeving bevat belangrijke flexibiliteiten, waardoor lidstaten vanaf 2036 internationale koolstofkredieten kunnen gebruiken voor maximaal 5% van de emissiereducties. Deze kredieten kunnen echter alleen worden gekocht van landen met klimaatbeleid dat in lijn is met het Akkoord van Parijs en kunnen geen landen financieren die een strategische bedreiging vormen voor de EU.

Impact en implementatietijdlijn

Beide wetgevingspakketten zullen diepgaande gevolgen hebben voor EU-lidstaten. De asielregels maken deel uit van het bredere Migratie- en Asielpact dat gepland staat voor volledige implementatie in juni 2026. Het klimaatdoel vertegenwoordigt een tussentijdse mijlpaal tussen het bestaande doel voor 2030 van 55% reductie en het uiteindelijke doel van klimaatneutraliteit in 2050.

Europese Commissie-functionarissen zullen de uitvoering van beide beleidslijnen nauwlettend volgen. Voor de asielregels zal de Commissie de omstandigheden in de gelijste veilige landen volgen en kan zij aanwijzingen opschorten als de omstandigheden veranderen. Voor het klimaatdoel zullen regelmatige beoordelingen rekening houden met wetenschappelijke gegevens, technologische ontwikkelingen en industrieel concurrentievermogen.

De EU heeft in 2023 al een emissiereductie van 37% bereikt en lijkt op koers te liggen om haar doelstelling voor 2030 te halen. De uitvoering van de Europese Green Deal staat echter voor uitdagingen nu lidstaten klimaatambities afwegen tegen economische overwegingen.

Veelgestelde vragen: Besluiten Europees Parlement februari 2026

Welke landen staan op de EU-lijst van veilige landen?

De eerste EU-lijst van veilige landen omvat Bangladesh, Colombia, Egypte, Kosovo, India, Marokko en Tunesië. EU-kandidaat-lidstaten worden ook als veilig beschouwd, tenzij specifieke omstandigheden anders aangeven.

Hoe wordt het klimaatdoel van 90% bereikt?

Het doel vereist uitgebreide emissiereducties in de energiesector, transport en industrie. Lidstaten kunnen vanaf 2036 internationale koolstofkredieten gebruiken voor maximaal 5% van de reducties, wat effectief 85% binnenlandse reducties vereist.

Wanneer treden de nieuwe asielregels in werking?

De regels maken deel uit van het Migratie- en Asielpact dat gepland staat voor implementatie in juni 2026, onder voorbehoud van formele goedkeuring door de Raad van de Europese Unie.

Wat gebeurt er als asielzoekers door veilige derde landen reizen?

Aanvragen kunnen niet-ontvankelijk worden verklaard als aanvragers door niet-EU-landen zijn gereisd waar ze bescherming hadden kunnen zoeken, zelfs zonder een directe band met die landen aan te tonen.

Hoe verhoudt het 2040-doel zich tot bestaande klimaatdoelen?

Het reductiedoel van 90% voor 2040 dient als een tussentijdse mijlpaal tussen het doel voor 2030 van 55% reductie en het doel van klimaatneutraliteit in 2050.

Bronnen

Persbericht Europees Parlement over asielregels

Persbericht Europees Parlement over klimaatdoel

Wikipedia: Nieuw Pact voor Migratie en Asiel

ESG Today: EU-klimaatdoel 2040