Iran geeft Nobelprijswinnaar Narges Mohammadi opnieuw jaren cel

Nobelprijs voor de Vrede-winnaar krijgt nieuwe gevangenisstraf in Iran

De Iraanse mensenrechtenactiviste en Nobelprijs voor de Vrede-winnaar Narges Mohammadi is door een Iraanse rechtbank veroordeeld tot meer dan zeven jaar gevangenisstraf, volgens haar advocaat. De 53-jarige activiste kreeg zes jaar voor 'samenzwering' en nog eens 1,5 jaar voor 'propaganda-activiteiten tegen de staat.'

Voortdurende vervolging van prominente activiste

Mohammadi, die sinds 1998 meerdere keren is opgesloten vanwege haar pleidooi voor vrouwenrechten en verzet tegen de verplichte hoofddoekwetgeving in Iran, werd in december 2025 opnieuw gearresteerd. Ze werd vastgehouden tijdens een herdenkingsbijeenkomst voor een mensenrechtenadvocaat waar ze zonder hoofddoek verscheen en rouwenden aanmoedigde om protestleuzen te scanderen. 'Deze veroordeling toont de vastberadenheid van het Iraanse regime om zijn meest prominente critici het zwijgen op te leggen,' zei een woordvoerder van het Defenders of Human Rights Center, waar Mohammadi vicevoorzitter is.

Gezondheidsproblemen en hongerstaking

Volgens haar aanhangers beëindigde Mohammadi recentelijk een zesdaagse hongerstaking uit protest tegen haar gevangenisomstandigheden en gebrek aan toegang tot advocaten en familie. Haar gezondheid verslechterde tijdens de staking, waarvoor ziekenhuisopname nodig was, maar ze werd teruggebracht naar detentie voordat de behandeling was voltooid. 'Haar gezondheid is kwetsbaar en we verwachten dat ze op borgtocht zal worden vrijgelaten voor medische behandeling,' verklaarde haar advocaat. Mohammadi lijdt aan epilepsie en heeft eerder zorgen geuit over kanker.

Internationale erkenning te midden van onderdrukking

Mohammadi ontving in 2023 de Nobelprijs voor de Vrede voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en haar bevordering van mensenrechten. Destijds zat ze gevangen en namen haar kinderen de prijs namens haar in ontvangst. Haar man, journalist Taghi Rahmani, verhuisde in 2012 naar Frankrijk na 14 jaar gevangenisstraf, terwijl Mohammadi in Iran bleef om haar mensenrechtenwerk voort te zetten.

Bredere context van mensenrechtencrisis

Deze veroordeling komt te midden van een ernstige mensenrechtencrisis in Iran. Volgens Human Rights Watch voerde Iran in 2025 meer dan 2.000 executies uit - het hoogste aantal sinds de late jaren tachtig. Recente protesten tegen economische ineenstorting en politieke onderdrukking werden beantwoord met ongekend dodelijk geweld, wat duizenden doden tot gevolg had. 'De internationale gemeenschap moet sterkere actie ondernemen om Iran verantwoordelijk te houden voor deze systematische mensenrechtenschendingen,' zei een VN-mensenrechtenexpert.

Aanvullende straffen en toekomstperspectief

Naast de gevangenisstraf krijgt Mohammadi twee jaar interne verbanning naar Khosf stad in de provincie Zuid-Khorasan en een tweejarig reisverbod. Het vonnis kan nog worden aangevochten, maar haar aanhangers maken zich zorgen over haar verslechterende gezondheid in de gevangenis. Haar zaak benadrukt de voortdurende strijd voor mensenrechten in Iran en de persoonlijke offers die activisten brengen die het regime uitdagen.

Bronnen

Al Jazeera, Wikipedia, Human Rights Watch, Reuters