Hongaaarse minister beledigt Roma vlak voor verkiezingen

Hongaaarse minister veroorzaakt rel met racistische opmerkingen over Roma

De Hongaaarse minister van Transport en Bouw János Lázár, een vertrouweling van premier Viktor Orbán, heeft de regerende Fidesz-partij in een crisis gestort vlak voor cruciale verkiezingen met racistische opmerkingen over de Roma-bevolking. Tijdens een politiek forum suggereerde Lázár dat de 600.000 tot 800.000 Roma-burgers van Hongarije goed zijn voor 'het schoonmaken van de strontvolle toiletten in onze treinen' - taal die breed is veroordeeld als diep beledigend en discriminerend.

Politieke terugslag en gedwongen excuses

De opmerkingen, gemaakt eind januari 2026 tijdens een campagne-evenement, veroorzaakten onmiddellijk verontwaardiging in de Hongaaarse samenleving. 'Dit is niet alleen beledigende taal - het onthult een diepgeworteld vooroordeel dat echte gevolgen heeft voor het leven van Roma-mensen,' zei Roma-activist Zsuzsanna Lakatos in een interview met The Guardian. Het Nationale Roma Zelfbestuur eiste onmiddellijke opheldering en stelde dat Roma als partners moeten worden behandeld in plaats van als een gestigmatiseerd arbeidsreservoir.

Lázár, die kritiek aanvankelijk afdeed als 'woke-onzin', werd gedwongen excuses aan te bieden na direct ingrijpen van premier Orbán. De minister verscheen op een Fidesz-bijeenkomst in Kaposvár waar hij spijt betuigde: 'Ik bied mijn excuses aan als mijn woorden Hongaarse Roma hebben gekwetst. Dat was niet mijn bedoeling.' Veel mensen vonden de excuses echter onvoldoende, waarbij oppositieleider Péter Magyar ze omschreef als 'een cynische politieke berekening.'

Verkiezingsimplicaties en Roma-stemkracht

De timing kon niet slechter zijn voor Fidesz, dat zijn zwaarste electorale uitdaging sinds 2010 tegemoet gaat. Volgens Politico vormen de parlementsverkiezingen van 12 april 2026 de belangrijkste stemming in de Europese Unie dit jaar, waarbij de Tisza-partij van oppositieleider Péter Magyar in recente peilingen aan de leiding gaat.

Wat Lázárs opmerkingen bijzonder schadelijk maakt, is de historische afhankelijkheid van Fidesz van Roma-stemmen. Sinds 2001 heeft Orbán een 'onuitgesproken alliantie' met Roma-gemeenschappen onderhouden, waarbij Roma-kandidaten op Fidesz-lijsten werden geplaatst en gerichte sociale voordelen werden geleverd. Schattingen suggereren dat tot 90% van de zelfidentificerende Roma-kiezers Fidesz steunde bij recente verkiezingen, ondanks het vaak openlijk racistische beleid van de partij jegens de gemeenschap.

'Dit zou het moment kunnen zijn dat de alliantie verbreekt,' legde politiek analist Gábor Török uit. 'Roma-kiezers hebben veel van Fidesz getolereerd omdat ze tastbare voordelen leverden, maar publiekelijk worden vernederd door een hoge minister gaat een grens over.'

Systemische discriminatie en politieke berekeningen

De Roma-bevolking van Hongarije, volgens Wikipedia geschat op 3-8% van de totale bevolking, wordt geconfronteerd met systemische discriminatie met hogere armoedecijfers, lagere levensverwachting en slechtere levensomstandigheden dan de algemene bevolking. Lázárs opmerkingen weerspiegelen wat activisten omschrijven als 'alledaags racisme' dat Roma-mensen regelmatig tegenkomen.

Oppositieleider Péter Magyar heeft de controverse aangegrepen en aangekondigd opnames van Lázárs opmerkingen af te spelen in 1000 Hongaarse dorpen met mobiele speakers en flyers te verspreiden die de uitspraken benadrukken. 'We zorgen ervoor dat elke kiezer hoort wat Fidesz echt denkt over Hongaarse burgers,' verklaarde Magyar tijdens een recente bijeenkomst.

Het schandaal komt slechts 10 weken voor verkiezingen die een einde kunnen maken aan Orbáns 16-jarige bewind. Met duizenden demonstranten in Boedapest die Lázárs aftreden eisen, en oppositiepartijen die hun voorsprong in de peilingen behouden, hebben de ondoordachte opmerkingen van de minister mogelijk een electorale crisis gecreëerd die zelfs Orbáns politieke vaardigheden niet gemakkelijk kunnen oplossen.