Thaise premier afgezet na uitgelekt telefoongesprek over grensconflict

Grondwettelijk Hof zet premier af wegens ethische schendingen

De Thaise premier Paetongtarn Shinawatra is officieel uit haar ambt gezet door het Grondwettelijk Hof na schuldig bevonden te zijn aan het overtreden van constitutionele ethische regels. De uitspraak volgt op een uitgelekt telefoongesprek tussen Shinawatra en de voormalige Cambodjaanse premier Hun Sen tijdens oplopende grensspanningen tussen de twee Zuidoost-Aziatische landen.

Achtergrond grenscrisis

Het telefoongesprek vond plaats in juni 2025 toen Thailand en Cambodja verwikkeld waren in een ernstig grensconflict rond het omstreden Preah Vihear tempelcomplex. Het langdurige territoriale geschil dateert uit het Frans-Siamese Verdrag van 1907 en werd eerder behandeld door het Internationale Gerechtshof in 1962, dat de tempel toewees aan Cambodja maar het omliggende gebied onopgelost liet.

Recent liepen de spanningen dramatisch op in mei 2025 toen een Cambodjaanse soldaat omkwam tijdens grensgevechten. De situatie verslechterde verder in juli toen een Thaise soldaat een been verloor na op een landmijn te stappen, wat leidde tot direct gewapend conflict tussen de twee landen.

Het omstreden telefoongesprek

Volgens gerechtelijke documenten onthulde het uitgelekt gesprek dat Shinawatra een toon aannam die veel Thai als overdreven onderdanig beschouwden tegenover de Cambodjaanse leider tijdens besprekingen over gevoelige nationale veiligheidskwesties. De premier zou ook een Thaise militaire generaal hebben belachelijk gemaakt tijdens het gesprek.

Shinawatra hield vol dat het gesprek bedoeld was om spanningen te verminderen en verdere militaire confrontatie te voorkomen. Het Grondwettelijk Hof oordeelde echter dat haar gedrag constitutionele ethische normen schond, met name wat betreft de juiste behandeling van nationale veiligheidskwesties.

Politieke gevolgen en opvolging

Paetongtarn Shinawatra was sinds 1 juli geschorst uit haar functies, met vicepremier Phumtham Wechayachai als waarnemend leider. Met haar definitieve verwijdering wordt verwacht dat Wechayachai de regering blijft leiden tot het parlement een nieuwe premier goedkeurt.

De uitspraak vormt een zware klap voor de invloedrijke Shinawatra politieke dynastie. Paetongtarn is de dochter van voormalig premier Thaksin Shinawatra, die in 2006 werd afgezet bij een militaire coup, en nicht van voormalig premier Yingluck Shinawatra, die eveneens uit haar ambt werd gezet.

Regionale implicaties

De politieke instabiliteit komt op een uitdagend moment voor Thailand, dat met meerdere crises te maken heeft, waaronder economische moeilijkheden en het voortdurende grensgeschil met Cambodja. Het land betreedt nu een periode van politieke onzekerheid met een fragiele regeringscoalitie en de noodzaak om nieuw leiderschap te selecteren.

Politieke analisten suggereren dat deze ontwikkeling het einde zou kunnen betekenen van de politieke invloed van de Shinawatra-familie in Thailand, hoewel het ook zorgen oproept over verdere instabiliteit in een van de belangrijkste economieën van Zuidoost-Azië.