Russische cavalerie keert terug in Oekraïne: wanhoop of strategie?

19e-eeuwse tactieken in 21e-eeuwse oorlogsvoering

In een bizarre wending in moderne oorlogsvoering hebben Russische troepen in Oekraïne zich steeds vaker tot paarden en muilezels gewend voor gevechtsoperaties. Sinds eind 2025 duiden rapporten van de frontlinies bij Pokrovsk, Zaporizja en Siversk op een verrassende terugkeer van cavalerietactieken, wat analisten omschrijven als een wanhopige aanpassing of een berekende terugkeer naar de basis.

'Wanneer paarden verschijnen op een slagveld dat wordt gedomineerd door drones, is dat nooit omdat iemand een vergeten voordeel heeft ontdekt. Het is omdat iets anders heeft gefaald,' zegt de Amerikaanse veteraan en militair analist Wes O'Donnell, die het gebruik van paarden kwalificeert als een symptoom en niet als een strategie.

Logistieke problemen

De verschuiving naar transport per paard komt voort uit aanzienlijke Russische voertuigverliezen. Volgens Forbes-rapporten heeft Rusland sinds het begin van het conflict ongeveer 15.000 militaire voertuigen verloren. Met uitgerekte bevoorradingslijnen en Oekraïense drones die alles met een verbrandingsmotor targeten, bieden paarden een low-tech alternatief dat minder detecteerbaar is en moeilijk terrein kan navigeren waar voertuigen moeite hebben.

Russische militaire bloggers en staatsmedia hebben de ontwikkeling geframed als een tactische innovatie. Russia Today toonde video's van bereden eenheden tijdens trainingen, prees de 'heropleving van de Russische cavalerie' en benadrukte het vermeende vermogen van paarden om landmijnen te vermijden en 's nachts te navigeren. Een Russische commandant legde uit dat aanvalstroepen 10-15 kilometer moeten afleggen met uitrusting en munitie terwijl ze energie moeten sparen voor gevechtsoperaties.

Drone-kwetsbaarheid en aanpassing

Ondanks propagandabeweringen merken militaire experts aanzienlijke nadelen op. Paarden vertonen grote thermische signatures die hen kwetsbaar maken voor drone-aanvallen met warmtecamera's. Oekraïense drone-operators hebben specifieke tactieken ontwikkeld tegen bereden eenheden, waarbij ze vaak kiezen om paarden te laten schrikken in plaats van ze te doden, waardoor ruiters vallen voordat ze de afgestegen soldaten targeten.

'Paarden komen niet terug omdat Rusland een slimme oplossing heeft gevonden voor drone-oorlogsvoering. Ze komen terug omdat brandstofwagens niet aankomen, voertuigen het niet overleven en wegen in feite niet meer bestaan als de artillerie er eenmaal mee klaar is,' voegt O'Donnell toe.

Starlink en moderne integratie

In misschien wel de vreemdste fusie van oud en nieuw hebben Russische soldaten naar verluidt paarden gebruikt als mobiele platforms voor Starlink-satellietinternetterminals. Video's die online circuleren tonen dieren uitgerust met communicatieapparatuur, waardoor soldaten verbinding kunnen houden in afgelegen gebieden. SpaceX heeft de Russische toegang tot Starlink-diensten echter geblokkeerd, volgens het Oekraïense ministerie van Defensie.

De Russische militaire leiding lijkt verdeeld over de aanpak. Luitenant-generaal Viktor Sobolev van de Doema Defensiecommissie vertelde aan Gazeta dat het gebruik van ezels en paarden om voorraden naar de frontlinie te brengen nu als normaal moet worden beschouwd, waarbij hij opmerkte dat de artillerie van het Rode Leger tijdens de Tweede Wereldoorlog door paarden werd getrokken.

Mislukte aanvallen en Oekraïense reactie

Russische cavalerieaanvallen hebben beperkt succes gehad. Twee aanvallen begin januari en nog een vorige week werden naar verluidt afgeslagen door Oekraïense drone-eenheden. Volgens United24-rapporten aarzelden Oekraïense operators aanvankelijk om paarden te doden maar ontwikkelden tactieken waarbij drones laag vliegen om dieren te laten schrikken, waardoor ruiters vallen voordat ze de afgestegen soldaten targeten.

Samuel Bendett, expert op het gebied van het Russische leger en adviseur van de denktanks CAN en CNAS, beschrijft de ontwikkeling als 'een ad-hoc aanpassing, geen bredere reeks tactieken en beleidsmaatregelen.' Hij merkt op dat de oorlog snel verandert en bizarre voorbeelden oplevert van aanpassing onder vuur.

Historische context en toekomstige implicaties

Cavalerie heeft een lange militaire geschiedenis, die teruggaat tot de oudheid toen bereden soldaten mobiliteit en schokwaarde boden. Hoewel grotendeels ceremonieel in moderne legers, behouden sommige strijdkrachten bereden eenheden voor moeilijk terrein. Het Russische experiment vertegenwoordigt misschien wel het belangrijkste gevechtsgebruik van cavalerie sinds de Tweede Wereldoorlog.

Interessant genoeg hebben Oekraïense speciale eenheden ook naar verluidt paarden gebruikt voor diepte-operaties op Russisch grondgebied, wat suggereert dat beide partijen bepaalde voordelen onder specifieke omstandigheden erkennen. Tijdens decemberoperaties bij Pokrovsk waren bereden Russische eenheden bijzonder effectief voor infiltratie tijdens slecht weer wanneer verdedigers drones niet effectief konden gebruiken.

Naarmate de oorlog voortduurt, dient het beeld van paarden op een door drones gedomineerd slagveld als een schril herinnering aan hoe conflict aanpassing afdwingt, waarbij eeuwenoude tactieken op onverwachte manieren worden vermengd met geavanceerde technologie.

Bronnen

Forbes: Na verlies van 15.000 voertuigen, United24: Terug naar paarden, Meduza: Stuur de cavalerie, Jalopnik: Oekraïense drones vs Russische cavalerie