Nord Stream-sabotage: Oekraïense duiker opgepakt

Een Oekraïense man is in Kroatië gearresteerd voor de bomaanslag op de Nord Stream-gaspijpleidingen in september 2022. Het is de tweede spraakmakende aanhouding in het internationale onderzoek naar de Nord Stream-sabotage. De verdachte, geïdentificeerd als Volodymyr Z. en volgens berichten duikinstructeur Volodymyr Zhuravlev, werd op 19 augustus 2026 in de kustplaats Pula aangehouden nadat Duitsland een Europees aanhoudingsbevel had uitgevaardigd.

Wat gebeurde er met de Nord Stream-pijpleidingen?

Op 26 september 2022 scheurden onderwaterexplosies drie van de vier Nord Stream 1- en Nord Stream 2-pijpleidingen in de Oostzee nabij het Deense eiland Bornholm. De pijpleidingen, aangelegd om Russisch gas naar Duitsland te vervoeren, lagen grotendeels stil na de Russische invasie van Oekraïne. Onderzoekers concludeerden dat het om opzettelijke sabotage ging, en de energie-infrastructuur in de Oostzee werd het middelpunt van een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek.

Wie is Volodymyr Zhuravlev en waarom is hij gearresteerd?

De Kroatische politie hield Zhuravlev aan in Pula op basis van een Duits Europees aanhoudingsbevel uit juni 2024. Duitse federale aanklagers beweren dat hij een van de duikers was die explosieven plaatsten op de pijpleidingen op ongeveer 80 meter diepte, als onderdeel van een groep onder leiding van de apart vervolgde Serhii K. Hij werkte eerder als duikinstructeur in Kyiv en diende in het Oekraïense leger, aldus Duitse media. De verdachte ontkent de beschuldigingen.

Polen liet hem vrij — nu probeert Duitsland het opnieuw

Zhuravlev werd in 2025 voor het eerst gearresteerd in Polen, waar hij met zijn gezin ten westen van Warschau woonde. Een Poolse rechtbank weigerde uitlevering aan Duitsland en beval zijn vrijlating. De rechter stelde dat de aanval als een militaire handeling in oorlogstijd moest worden gezien en betwijfelde of Duitsland rechtsmacht had omdat de explosies in internationale wateren plaatsvonden, meldde NOS. Anders dan de Poolse rechterlijke uitspraak die hem vrijliet, houden Duitse autoriteiten vol dat zij bevoegd zijn omdat de pijpleidingen eindigen in Lubmin, Duitsland.

Het bredere onderzoek: zeven verdachten en het jacht Andromeda

Duitse onderzoekers identificeerden zeven Oekraïense verdachten die verbonden zijn aan een duikschool in Kyiv. Eén van hen, Vsevelod K., sneuvelde aan het front. Het team zou het zeiljacht Andromeda in Rostock hebben gehuurd om de pijpleidingen te bereiken; later werden sporen van de explosieven HMX en RDX aangetroffen. Aanklagers stellen dat vier tijdschakelaars, elk met 20-35 kilo explosief materiaal, aan de pijpleidingen waren bevestigd.

Serhii K., een voormalige Oekraïense legerofficier, werd in augustus 2025 in Italië gearresteerd en in november aan Duitsland uitgeleverd. Hij is aangeklaagd voor een aanval op civiele energie-infrastructuur, een oorlogsmisdaad, en zijn proces in Hamburg zal naar verwachting binnenkort beginnen. Hij ontkent betrokkenheid. Het Andromeda zeiljacht blijft centraal staan in de zaak.

• 26 september 2022: explosies beschadigen drie van de vier pijpleidingen
• Zeven Oekraïense verdachten geïdentificeerd, verbonden aan duikschool in Kyiv
• Andromeda-jacht bevatte sporen van HMX en RDX
• Vier apparaten, 20-35 kg elk, bevestigd op maximaal 80 meter diepte
• Serhii K. aangeklaagd voor oorlogsmisdaden; proces in Hamburg verwacht

Waarom deze arrestatie belangrijk is

De aanhouding in Kroatië onderstreept de vastberadenheid van Berlijn om de sabotage te vervolgen, ondanks diplomatieke gevoeligheden. Het compliceert ook het verhaal rond de aanval, die aanvankelijk richting Rusland wees maar later een mogelijke Oekraïense betrokkenheid suggereerde. De Oekraïense regering en president Volodymyr Zelensky hebben elke betrokkenheid herhaaldelijk ontkend; Kyiv wijst op een mogelijke Russische falseflagoperatie. Denemarken en Zweden sloten hun onderzoeken in 2024, waardoor Duitsland het enige land is dat nog onderzoek doet. De zaak heeft grote gevolgen voor de Europese energiezekerheid en de betrekkingen tussen Berlijn, Warschau en Kyiv.

FAQ

Wanneer vonden de Nord Stream-explosies plaats?

De explosies vonden plaats op 26 september 2022 in de Oostzee nabij Bornholm, Denemarken.

Wie is de laatste verdachte die is gearresteerd in de Nord Stream-zaak?

De Oekraïense duiker Volodymyr Zhuravlev werd op 19 augustus 2026 in Pula, Kroatië, gearresteerd op basis van een Duits bevel.

Waarom liet Polen de verdachte in 2025 vrij?

Een Poolse rechter weigerde het Duitse uitleveringsverzoek, betwijfelde de Duitse rechtsmacht en beschreef de aanval als een militaire handeling in oorlogstijd.

Is er iemand aangeklaagd voor de sabotage?

Ja, voormalig Oekraïens officier Serhii K. is aangeklaagd voor oorlogsmisdaden en wacht op zijn proces in Hamburg.

Wie gaf opdracht tot de Nord Stream-sabotage?

Dat blijft onduidelijk. Het Duitse onderzoek richt zich op Oekraïens gelieerde verdachten, maar Kyiv ontkent betrokkenheid en wijst op een mogelijke Russische falseflagoperatie.