Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Download onze Android-app
De Duitse autoriteiten hebben 410 personen geclassificeerd als islamistische 'Gefährder' (dreigingen) – mensen die in staat worden geacht tot ernstige gewelddadige daden, waaronder terroristische aanslagen – volgens nieuwe gegevens van het Federale Recherchebureau (BKA) verkregen door het Redaktionsnetzwerk Deutschland (RND). De cijfers, actueel per 1 juli 2026, komen enkele dagen na een dodelijke islamistische aanslag op het Christopher Street Day (CSD) Pride-evenement in Berlijn, die het debat over de omgang met vermoedelijke extremisten opnieuw aanwakkert.
Dreigingslandschap: 410 islamistisch, 65 rechts, 17 links
De BKA-gegevens tonen een scherpe asymmetrie. Naast 410 islamitische dreigingen zijn er 65 rechtsextremistische en 17 linksextremistische dreigingen. Een 'Gefährder' wordt gedefinieerd als iemand aan wie ernstige politiek gemotiveerde gewelddaden worden toegeschreven. De classificatie gebeurt per deelstaat, waardoor aantallen fluctueren. Een BKA-woordvoerder benadrukte dat de cijfers alleen niet het algehele dreigingsniveau aangeven. De publicatie volgt op intense kritiek na de Berlin Pride-aanval 2026.
De Pride-aanval die het land schokte
Op 25 juli 2026 reed de 21-jarige Abdul Ballout met een busje in op een menigte tijdens de CSD-vieringen in Tiergarten, Berlijn. Daarna viel hij mensen aan met een machete, waarbij een 65-jarige Poolse vrouw omkwam en 29 anderen gewond raakten, sommigen ernstig. Ballout vluchtte maar werd de volgende dag doodgeschoten door de politie in Spandau toen hij met een steekwapen op agenten afstormde.
Binnenlandminister Alexander Dobrindt noemde de aanslag een islamistische terroristische daad. Ballout, een Duitser van Libanese afkomst, was bekend bij de politie en nam deel aan een deradicaliseringsprogramma na een voorwaardelijke straf in mei 2026 voor het plannen van een aanslag. Zijn medewerking werd als 'nep' bestempeld, maar hij bleef vrij – een besluit dat verontwaardiging en roep om hervormingen veroorzaakte.
Van voorwaardelijke straf tot dodelijke aanslag
Ballouts zaak toont de uitdagingen van het monitoren van dreigingen. Ondanks signalen van onoprechtheid werd hij niet nauwlettend gevolgd. Politici eisen strengere maatregelen, zoals verplichte elektronische tagging en lagere drempels voor preventieve hechtenis. De Duitse deradicaliseringsprogramma tekortkomingen staan onder druk.
Classificatie en monitoring van extremistische dreigingen
Het Duitse systeem is decentraal. Elk van de 16 deelstaten bepaalt wie als Gefährder geldt. Criteria zijn onder meer intelligentie over bereidheid tot geweld, lidmaatschap van extremistische organisaties of wapenbezit. Het BKA coördineert landelijk maar kan deelstaatbesluiten niet overrulen.
Actuele cijfers BKA (per 1 juli 2026):
- Islamistische dreigingen: 410
- Rechtsextremistische dreigingen: 65
- Linksextremistische dreigingen: 17
Het aantal islamistische dreigingen fluctueerde, met een piek van meer dan 700 in 2017 na de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn.
Vergelijking met Nederland
In Nederland kent de AIVD ongeveer 500 personen die tot de jihadistische beweging behoren. Deze personen houden zich bezig met propaganda tot aanslagvoorbereiding. De AIVD merkt op dat een groeiend deel onder de 24 is. Anders dan Duitsland categoriseert Nederland niet publiekelijk per individu, maar monitort netwerken. Beide landen zien een toename van online radicalisering, vooral onder minderjarigen.
Politieke en veiligheidsgevolgen
De Pride-aanval heeft een fel politiek debat ontketend. Bondskanselier Friedrich Merz veroordeelde de daad en beloofde consequenties. Minister Dobrindt riep op tot een grondige evaluatie van deradicaliseringsprogramma's. Oppositiepartijen eisen een parlementair onderzoek. Veiligheidsexperts stellen dat het Gefährder-systeem kampt met middelenbeperkingen en inconsistente toepassing. 'Het systeem is zo sterk als de zwakste schakel', zei terrorisme-onderzoeker dr. Anja Schiller. De effectiviteit deradicaliseringsprogramma Europa is een sleutelonderwerp.
FAQ: Inzicht in het Duitse dreigingsclassificatiesysteem
Wat is een 'Gefährder' in de Duitse wet?
Een 'Gefährder' is een persoon aan wie de Duitse politie het potentieel toeschrijft om ernstige politiek gemotiveerde gewelddaden te plegen, waaronder terroristische aanslagen. De classificatie is gebaseerd op individuele inlichtingen- en gedragsbeoordelingen, niet op een strafrechtelijke veroordeling.
Hoeveel islamistische dreigingen zijn er in Duitsland in 2026?
Per 1 juli 2026 meldt het BKA 410 personen die als islamistische dreiging zijn geclassificeerd. Dit aantal fluctueert op basis van beoordelingen door de deelstaten.
Wat was de Pride-aanval in Berlijn?
Op 25 juli 2026 reed Abdul Ballout met een busje in op een menigte tijdens het CSD Pride-evenement in Tiergarten, viel daarna mensen aan met een machete, doodde een vrouw en verwondde 29 anderen. Hij werd de volgende dag doodgeschoten door de politie. De aanslag wordt beschouwd als een islamistische terroristische daad.
Hoe verhoudt Nederland zich tot Duitsland qua jihadistische dreigingen?
De AIVD schat dat ongeveer 500 personen tot de jihadistische beweging in Nederland behoren, een vergelijkbare schaal na correctie voor bevolkingsomvang. Beide landen kampen met online radicalisering en terugkerende buitenlandse strijders.
Welke veranderingen worden voorgesteld na de Berlijnse aanslag?
Politici pleiten voor verplichte elektronische tagging van Gefährders, lagere drempels voor preventieve hechtenis, gestandaardiseerde dreigingsbeoordelingscriteria en strenger toezicht op deradicaliseringsprogramma's.
Follow Discussion