Europees Klimaatrapport 2025: Recordhitte, Branden, Droogte

Het European State of the Climate (ESOTC) 2025 rapport, gepubliceerd door Copernicus en de WMO op 29 april 2026, toont een somber beeld. Minstens 95% van Europa had bovengemiddelde temperaturen in 2025, een van de warmste en droogste jaren. Europa blijft het snelst opwarmende continent, met hittegolven, droogtes en bosbranden op ongekende niveaus, terwijl zeewatertemperaturen voor het vierde jaar op rij records breken.

Recordbrekende hittegolven

Meerdere intense hittegolven troffen Europa in 2025, met een 25-daagse periode in juli. Subarctisch Fennoscandië had 21 opeenvolgende dagen boven 30°C. Turkije bereikte voor het eerst 50°C, Nederland had twee officiële hittegolven. Volgens de klimaatattributiewetenschap worden deze hittegolven frequenter en intenser door menselijke klimaatverandering.

Verwoestende bosbranden

De combinatie van extreme hitte en droogte leidde tot recordbosbranden. In Spanje brandde 40.081 hectare rond Zamora, de grootste brand sinds 1968, met drie doden en evacuatie van 30 dorpen. Spanje was goed voor de helft van de Europese bosbrandkoolstofuitstoot in 2025. Europees stootten branden een record van 47 miljoen ton koolstof uit op meer dan 1 miljoen hectare – het grootste gebied ooit. Het bosbrandenseizoen 2025 in Europa verwoestte ook grote gebieden in Portugal en Griekenland.

Droogte en waterschaarste

Noordwest- en Centraal-Europa kenden een van de tien droogste jaren. Meer dan een derde van Europa leed onder extreme landbouwdroogte. 70% van de rivieren had ondergemiddelde afvoer, met impact op landbouw en energie.

Record oceaantemperaturen

Zeewatertemperaturen bereikten voor het vierde jaar records. Mariene hittegolven troffen 86% van de Europese wateren, waarvan 36% ernstig of extreem. De Middellandse Zee werd plaatselijk 30°C. Warmere oceanen verhogen het risico op extreme neerslag, zoals bij de Valencia-overstromingen in 2024 met 220 doden. KNMI-klimatoloog Van der Schrier: 'Warmer zeewater warmt de lucht op, wat kan leiden tot extreme neerslag.'

Krimpende ijsbedekking

De Groenlandse ijskap verloor 139 gigaton ijs in 2025. Sneeuwbedekking in maart was 31% onder gemiddeld. Alle Europese gletsjers hadden netto massaverlies. Snelle opwarming van poolgebieden versnelt het smelten.

Hernieuwbare energie mijlpaal

Wind en zon leverden 30% van de EU-elektriciteit, voor het eerst meer dan fossiele brandstoffen (29%). Hernieuwbare energie was goed voor 46,4%. De EU-doelstellingen voor hernieuwbare energie 2030 blijven cruciaal.

Menselijke tol

Minstens 21 doden door stormen, bosbranden eisten meerdere levens. Copernicus schat 14.500 direct getroffenen. Hittegerelateerde sterfte neemt toe.

FAQ

Wat is het ESOTC 2025 rapport?

Een jaarlijkse beoordeling van het Europese klimaat door Copernicus en de WMO voor 2025.

Hoe heet was Europa?

95% had bovengemiddelde temperaturen; subarctische gebieden 21 dagen boven 30°C, Turkije 50°C.

Wat veroorzaakte de recordbosbranden?

Extreme hitte en droogte. Spanje had de grootste brand ooit; Europa stootte 47 Mt koolstof uit.

Hoe beïnvloeden mariene hittegolven Europa?

86% van de wateren had hittegolven, met risico op extreme neerslag door warmere zee.

Wat wordt er gedaan?

Wind en zon overtroffen fossiel; 46,4% hernieuwbaar. Snellere aanpassing is nodig.

Bronnen

• ECMWF — ESOTC 2025 Rapport Publicatie
• WMO — State of the Climate in Europe 2025
• Copernicus — European State of the Climate
• New Scientist — Extreem weer in 2025 zorgde voor record bosbrandemissies
• The Watchers — Zamora bosbrand rapport