Wat staat Europa te wachten als de Golfstroom sterk verzwakt?

De Atlantische oceaanstroming, waar de Golfstroom onderdeel van is, blijkt veel instabieler te zijn dan eerder gedacht. Een verzwakking van de Golfstroom kan Europa tot een uitzondering maken in een opwarmende wereld, met langzamere opwarming of zelfs afkoeling, vooral in de winter. Een nieuwe studie onderzoekt hoe temperatuurextremen in Europa hierdoor kunnen veranderen.

Recente onderzoeken suggereren dat de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), inclusief de Golfstroom, gevoeliger is dan verwacht. Toenemende neerslag en smeltend ijs van Groenland maken het Noord-Atlantische water minder zout en dicht, wat de AMOC verzwakt. Dit kan leiden tot koudere winters in Europa, met een zuidelijke uitbreiding van zee-ijs dat meer zonlicht reflecteert en verdere afkoeling veroorzaakt.

Een studie van de Universiteit Utrecht en KNMI modelleerde verschillende scenario’s en toonde aan dat onder gematigde emissies (RCP4.5) wintertemperaturen in Nederland met 15°C kunnen dalen in extreme gevallen. Onder hoge emissies (RCP8.5) kan het effect op Europese temperaturen echter minder ernstig zijn door warmer oceaanwater dat de uitbreiding van zee-ijs beperkt.

De studie benadrukt de mogelijkheid van grotere temperatuurcontrasten tussen Noord- en Zuid-Europa, sterkere stormen en variabelere dagelijkse temperaturen. Ook waarschuwt het voor minder neerslag en een snellere zeespiegelstijging in de Noord-Atlantische Oceaan.

Hoewel de studie eerste inzichten biedt, is verder onderzoek nodig om de kans op een AMOC-collaps en de volledige klimaatgevolgen te bevestigen. Voor interactieve resultaten, bezoek amocscenarios.org.