Wereldwijd Biodiversiteitspact opent $200 miljard financieringsvenster

Historisch akkoord creëert nieuwe financiële wegen voor natuurbehoud

In een baanbrekende beslissing die wereldwijde inspanningen voor natuurbehoud kan hervormen, hebben regeringen overeenstemming bereikt om tegen 2030 jaarlijks $200 miljard te mobiliseren om de snel afnemende biodiversiteit te beschermen. Het akkoord, dat in februari 2025 werd afgerond tijdens de VN-biodiversiteitsconferentie (COP16.2) in Rome, vertegenwoordigt wat velen een 'Parijs-akkoord-moment voor de natuur' noemen en creëert ongekende financieringsmogelijkheden voor beleidsmarkten, financiële instellingen en lokale gemeenschappen wereldwijd.

De uitdaging van het financieringstekort

Jarenlang hebben natuurbeschermingsexperts gewaarschuwd voor het enorme tekort aan biodiversiteitsfinanciering. Volgens het Biodiversiteitsfinancieringsdashboard 2025 neemt de financiering voor natuur toe, maar nog niet op de schaal of het tempo dat nodig is om de doelstellingen van het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (KMGBF) voor 2030 te halen. Het huidige biodiversiteitsfinancieringstekort bedraagt een verbijsterende $700 miljard per jaar, waarbij momenteel slechts $208 miljard naar biodiversiteitsinitiatieven vloeit tegenover een benodigde $1,15 biljoen tegen 2030.

'Dit akkoord vertegenwoordigt een keerpunt in hoe we natuur waarderen en erin investeren,' zei Elizabeth Maruma Mrema, uitvoerend secretaris van het Verdrag inzake Biologische Diversiteit. 'Voor het eerst hebben we een uitgebreide wereldwijde strategie die biodiversiteitsbescherming erkent als zowel een ecologische noodzaak als een economische kans.'

Belangrijke financiële mechanismen

Het akkoord stelt verschillende innovatieve financieringsmechanismen in die zullen transformeren hoe biodiversiteitsbehoud wordt gefinancierd:

Het Cali-fonds: Gelanceerd tijdens COP16, zal dit baanbrekende fonds bijdragen ontvangen van private sector entiteiten die commercieel gebruik maken van Digitale Sequentie-informatie (DSI) in sectoren zoals farmaceutica, cosmetica, landbouw en biotechnologie. Wat dit bijzonder significant maakt, is dat 50% van de middelen zal worden toegewezen aan inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, waarbij hun cruciale rol als bewaarders van biodiversiteit wordt erkend.

Betrokkenheid private sector: Het akkoord verwijst expliciet 19 keer naar private financiering in de definitieve tekst, wat een belangrijke verschuiving naar marktgebaseerde oplossingen signaleert. Volgens het VN-milieuprogramma Financieringsinitiatief schetst de strategie drie prioritaire acties voor financiële instellingen: versterking van milieubeschermingsmaatregelen, opschaling van biodiversiteitsinvesteringen en verbetering van transparantie via openbaarmakingskaders.

Implicaties voor beleidsmarkten

Het biodiversiteitsfinancieringsvenster creëert aanzienlijke kansen in meerdere sectoren:

Koolstof- en biodiversiteitskredieten: Het akkoord zal naar verwachting de ontwikkeling van biodiversiteitskredietmarkten versnellen. Organisaties zoals de Biodiversity Credit Alliance werken al aan het opzetten van transparante, hoogwaardige markten die private sectorfinanciering voor natuurbehoud kunnen mobiliseren.

Financiële instellingen: Banken en investeringsmaatschappijen zullen geavanceerde biodiversiteitsrisicobeheersystemen moeten ontwikkelen. Momenteel heeft slechts 7,7% van de financiële instellingen toezicht op biodiversiteitsrisico's op bestuursniveau, volgens de analyse van BloombergNEF.

Transformatie van toeleveringsketens: Bedrijven die afhankelijk zijn van natuurlijke hulpbronnen zullen toenemende druk ondervinden om biodiversiteitspositieve praktijken in hun hele toeleveringsketen aan te tonen.

Gemeenschapsimpact en billijkheidsoverwegingen

Het financieringsovereenkomst legt ongekende nadruk op billijkheid en gemeenschapsbetrokkenheid. De vereiste dat de helft van de Cali-fondsmiddelen naar inheemse volkeren en lokale gemeenschappen gaat, vertegenwoordigt een belangrijke verschuiving in de financiering van natuurbehoud.

'Dit gaat niet alleen over het beschermen van soorten - het gaat over het erkennen van de mensen die biodiversiteit al generaties lang beschermen,' zei Sara Johansson, milieubeleidsanalist. 'Het financieringsvenster creëert kansen voor gemeenschappen om deel te nemen aan conservatie-economieën in plaats van alleen maar onderwerp te zijn van natuurbehoudsbeleid.'

Er blijven echter uitdagingen bestaan. Het BloombergNEF Biodiversity Finance Factbook onthult dat financiering moet prioriteren in biodiverse, bedreigde gebieden in ontwikkelingslanden om de doelstellingen voor 2030 te halen. Brazilië, China, Indonesië, Democratische Republiek Congo en Colombia zijn geïdentificeerd als topprioriteiten voor financiering.

Vooruitblik: implementatie-uitdagingen

Hoewel het akkoord een belangrijke doorbraak vertegenwoordigt, zal implementatie cruciaal zijn. Het succes van het Cali-fonds hangt af van betrokkenheid van zowel landen als bedrijven om het mechanisme effectief te implementeren. Bovendien zal de afschaffing van $500 miljard aan schadelijke subsidies jaarlijks tegen 2030 aanzienlijke politieke wil en economische herstructurering vereisen.

Het biodiversiteitsfinancieringsvenster opent op een kritiek moment. Met meer dan een miljoen soorten die met uitsterven worden bedreigd en meer dan de helft van het wereldwijde BBP ($58 biljoen) afhankelijk is van natuur, volgens het Biodiversiteitsfinancieringsdashboard 2025, kunnen de economische en ecologische belangen niet hoger zijn. Terwijl landen beginnen met het implementeren van deze nieuwe financiële mechanismen, zal de wereld toekijken of dit 'Parijs-moment voor de natuur' zijn belofte waarmaakt om biodiversiteitsverlies om te keren en tegelijkertijd duurzame economische kansen te creëren.