Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Een op de drie werknemers verlaagt bewust carrièreambities om burn-out te voorkomen
Uit een nieuw onderzoek van het Nederlandse trainingsinstituut de Baak blijkt dat een derde van alle werknemers bewust hun carrièreambities heeft verlaagd om overstimulatie of burn-out te voorkomen. Het onderzoek, waaraan meer dan 1.000 werkende professionals deelnamen, wijst op een groeiende trend waarbij werknemers mentale gezondheid boven carrièreprogressie stellen te midden van wat experts een 'permacrisis' noemen — een constante stroom van mondiale crises die mensen alert houdt.
Volgens Iris Vrolijks, programmamanager bij de Baak, hangt het fenomeen nauw samen met stijgende stressniveaus. 'Een op de drie zegt ook dat ze aan het einde van de week volledig uitgeput zijn. Wij denken dat dit komt door een permacrisis — een constante stroom van crises die op ons afkomt, waardoor mensen het gevoel hebben dat ze altijd aan moeten staan,' aldus Vrolijks. Uit het onderzoek blijkt dat 34% van de Nederlandse werknemers bewust hun ambitieniveau verlagen, een trend die overeenkomt met internationale bevindingen. In de VS toont Robert Half-onderzoek aan dat 36% van de professionals zich opgebrand voelt, en 33% zegt meer opgebrand te zijn dan een jaar geleden.
Generatie-impact en het 'Permacrisis'-effect
Het onderzoek geeft aan dat jongere generaties bijzonder getroffen worden. Gen Z en Millennials rapporteren hogere stressniveaus door prestatiedruk en de constante noodzaak om met wereldwijde gebeurtenissen om te gaan. De burn-outcrisis onder alle leeftijdsgroepen laat echter zien dat dit niet exclusief een jeugdprobleem is. De Baak-studie vond dat de trend alle leeftijdsgroepen omvat, hoewel jongere werknemers het het sterkst voelen.
Het concept van 'permacrisis' — een term die de cumulatieve effecten van de COVID-19-pandemie, geopolitieke instabiliteit, economische onzekerheid en klimaatangst beschrijft — heeft de manier waarop werknemers naar hun carrière kijken fundamenteel veranderd. In plaats van de bedrijfsladder te beklimmen, kiezen velen voor stabiliteit boven vooruitgang. 'Een carrièrestap is vaak een onzekere stap,' merkte Vrolijks op. 'We zien dat een kwart van de mensen die stap niet meer durft te zetten. Er is een belangrijke rol voor werkgevers om mensen meer zekerheid te geven in een tijd waarin ze zich onzeker voelen.'
Stille ambitie versus stille ontslag
Deze trend verschilt van 'stille ontslag' (quiet quitting), waarbij werknemers zich terugtrekken en alleen het minimum doen. In plaats daarvan beschrijven experts het als 'stille ambitie' of 'zachte ambitie' — een bewuste herijking van professionele doelen om welzijn te prioriteren. Werknemers geven ambitie niet helemaal op, maar herdefiniëren succes op hun eigen voorwaarden, met focus op werk-privébalans, zinvolle bijdragen en duurzame productiviteit. Een Gallup-studie vond dat stille ontslag ten minste 50% van de wereldwijde beroepsbevolking omvat, wat de economie $8,8 biljoen aan verloren productiviteit kost.
De rol van werkgevers bij het aanpakken van burn-out
De bevindingen leggen aanzienlijke verantwoordelijkheid bij werkgevers om de oorzaken van burn-out aan te pakken. Volgens de Robert Half-enquête zijn de belangrijkste bijdragers aan burn-out zware werkdruk en lange uren (40%), gebrek aan steun of erkenning van managers (30%) en weinig groeimogelijkheden (27%). Dezelfde enquête vond dat 42% van de managers personeelsburn-out als het grootste gevolg van onvervulde functies ziet.
In Nederland toont RIVM-gegevens aan dat 20,7% van de werknemers van 15-74 jaar in 2025 burn-outklachten had, met vrouwen (23,5%) meer getroffen dan mannen (18,0%). De leeftijdsgroep 25-34 rapporteert de hoogste percentages met 28,2%. Deze cijfers zijn gestaag gestegen van 13,4% in 2015, wat wijst op een verslechterende trend die werkgevers proactief moeten aanpakken.
Wat werkgevers kunnen doen
Experts bevelen verschillende strategieën aan voor werkgevers om burn-out te bestrijden en het welzijn van werknemers te ondersteunen:
- Moedig vrije tijd aan — Zorg dat werknemers regelmatig pauzes nemen en hun vakantiedagen gebruiken.
- Help projecten prioriteren — Verminder onnodige werkdruk en verduidelijk verwachtingen.
- Neem extra ondersteuning aan — Huur tijdelijk personeel in of herverdeel werk om overbelasting te voorkomen.
- Erken de inspanningen van werknemers — Regelmatige erkenning en waardering kunnen het moreel stimuleren.
- Bevorder open communicatie — Creëer een cultuur waarin werknemers zich veilig voelen om over mentale gezondheid te praten zonder angst voor stigmatisering.
Organisaties met een laag welzijn op de werkplek hebben een verlooppercentage dat meer dan 20% hoger ligt dan hun concurrenten, volgens een gids over werkplekburn-out uit 2025. De jaarlijkse kosten van burn-out per werknemer worden geschat tussen $9.500 en $25.500 als gevolg van verloren productiviteit, ziekteverzuim, zorgkosten en verloop.
Impact op loopbaanontwikkeling en innovatie
Het bewust verlagen van ambitie heeft bredere implicaties voor loopbaanontwikkeling en organisatorische innovatie. Wanneer werknemers promoties vermijden, uitdagende projecten afwijzen of leiderschapskansen laten liggen, verliezen bedrijven waardevol talent en nieuwe perspectieven. Een kwart van de werknemers aarzelt nu om carrièrestappen te zetten, aldus de Baak-studie, wat de organisatorische groei kan vertragen en de pijplijn van toekomstige leiders kan verminderen.
Sommige experts zien echter een lichtpuntje. De verschuiving naar 'zachte ambitie' kan leiden tot duurzamere werkpraktijken, betere mentale gezondheidsresultaten en een meer mensgerichte benadering van zakendoen. Bedrijven zoals Shopify, Meta en Spotify passen zich al aan door asynchroon werken, mentale gezondheidsdagen en 'geen vergaderweken' aan te bieden. Ondernemers omarmen deze mindset ook en bouwen leanere, kalmere bedrijven die beter presteren dan hun tegenhangers met een husselcultuur.
FAQ: Inzicht in de connectie ambitie-burn-out
Wat is de belangrijkste bevinding van de Baak-studie?
Uit het onderzoek blijkt dat een derde (34%) van de werknemers bewust hun carrièreambities heeft verlaagd om burn-out of overstimulatie te voorkomen. Deze trend wordt gedreven door een 'permacrisis' — aanhoudende mondiale instabiliteit die werknemers in een constante staat van alertheid houdt.
Welke generaties worden het meest getroffen door deze trend?
Hoewel de trend alle leeftijdsgroepen treft, rapporteren jongere generaties (Gen Z en Millennials) de hoogste niveaus van stress en ambitieverlaging. RIVM-gegevens tonen aan dat 28,2% van de werknemers van 25-34 jaar burn-outklachten ervaart, het hoogste van alle leeftijdsgroepen.
Hoe verschilt 'stille ambitie' van 'stille ontslag'?
'Stille ambitie' of 'zachte ambitie' houdt in dat men bewust succes herdefinieert om welzijn en werk-privébalans te prioriteren, terwijl men betrokken en productief blijft. Daarentegen betekent 'stille ontslag' alleen het minimum doen en zich terugtrekken uit het werk. De eerste is een proactieve herijking; de laatste een terugtrekking.
Wat kunnen werkgevers doen om burn-out aan te pakken?
Werkgevers kunnen vrije tijd aanmoedigen, helpen bij het prioriteren van werkdruk, extra ondersteuning inhuren, bijdragen van werknemers erkennen en open communicatie over mentale gezondheid bevorderen. Het creëren van een ondersteunende cultuur waarin werknemers zich veilig voelen om over stress te praten, is cruciaal.
Wat zijn de kosten van het negeren van deze trend?
Burn-out kost organisaties tussen $9.500 en $25.500 per werknemer per jaar door verloren productiviteit, ziekteverzuim, zorgkosten en verloop. Bedrijven met een laag welzijn op de werkplek hebben een verlooppercentage dat meer dan 20% hoger ligt dan hun concurrenten.
Follow Discussion