Achtergrond: China's dominantie in kritieke mineralen
China controleert ~90% van de wereldwijde verwerking van zeldzame aardmetalen, 80% van wolfraam en 60% van antimoon. Het Internationaal Energieagentschap schatte dat China in 2024 91% van de scheiding en raffinage en 94% van de magneetproductie voor zijn rekening nam. Sinds 2016 zijn exportcontroles ingevoerd, met in 2025 twee golven en in 2026 realtime controles.
Hoe exportcontroles 2025-2026 markten hervormen
Prijsstijgingen en vergunningsknelpunten
Dysprosiumoxide steeg 212% op jaarbasis; samarium zesvoudig. Meer dan 80% van Europese bedrijven is afhankelijk van China, terwijl vergunningsgoedkeuringen onder 25% zijn gedaald.
Peking's strategie: controle bewapenen
Analisten stellen dat China tijdelijke, omkeerbare beperkingen gebruikt om prijsmacht te behouden en Westerse investeringen in alternatieven te ontmoedigen. De Europese Critical Raw Materials Act wil afhankelijkheid verminderen, maar herbouwen van ketens kan 20-30 jaar duren.
Westerse diversificatie-inspanningen
FORGE-alliantie
Op 4 februari 2026 lanceerde de VS FORGE, een coalitie van 54 landen met >$30 miljard financiering, om een alternatieve toeleveringsketen te bouwen.
Project Vault
Project Vault is een $12 miljard initiatief voor een Amerikaanse strategische reserve van kritieke mineralen, gefinancierd door EXIM en particuliere investeerders.
Australië-VS kader
Australië en de VS tekenden in oktober 2025 een raamwerk van US$8,5 miljard voor mijnbouw en verwerking van kritieke mineralen.
Kan het Westen binnen 12-18 maanden alternatieven bouwen?
Een hybride model van voorraden, recycling en diversificatie wordt aanbevolen. Het Peterson Institute waarschuwt voor obstakels zoals vrijwillige deelname en concentratie van verwerkingscapaciteit. Als projecten slagen, kan China's aandeel dalen naar ~75% in 2028.
Deskundigenperspectieven
"China's strategie gaat om omkeerbare beperkingen om Westerse investeringen te ontmoedigen," aldus een analyse. Cullen Hendrix van het Peterson Institute beveelt verplichte deelname en investeringen in verwerkingscapaciteit aan.
FAQ
Welke mineralen controleert China?
~90% zeldzame aardmetalen, 80% wolfraam, 60% antimoon, plus lithium en kobalt.
Hoeveel zijn prijzen gestegen?
Tot zes keer; dysprosium +212%.
Wat is FORGE?
Coalitie van 54 landen, gelanceerd in 2026, met >$30 miljard om China's dominantie uit te dagen.
Wat is Project Vault?
$12 miljard reserve voor kritieke mineralen, publiek-privaat.
Kan afhankelijkheid binnen 12-18 maanden verminderen?
Hybride model mogelijk, maar volledige onafhankelijkheid duurt 20-30 jaar.
Conclusie
China's exportcontroles zijn een strategische crisis. De FORGE-alliantie en Project Vault zijn ambitieus, maar de tijd dringt. De komende 12-18 maanden bepalen de toekomst van de wereldwijde toeleveringszekerheid.
Follow Discussion