Europees Parlement wil VS-handelsdeal eenzijdig kunnen opzeggen

Europees Parlement heroverweegt handelsdeal VS, eist 'hard kunnen terugslaan'

Het Europees Parlement dringt aan op ingrijpende wijzigingen in de EU-VS-handelsovereenkomst en eist het recht om het akkoord eenzijdig te beëindigen en desnoods hard terug te kunnen slaan. Deze ontwikkeling volgt op aanhoudende spanningen over tariefonevenwichtigheden en zorgen over Europese soevereiniteit na de Groenland-kwestie.

Onevenwichtig akkoord baart Europa zorgen

D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy heeft zich uitgesproken over de noodzaak van sterkere Europese onderhandelingsmacht. 'We willen ook een einddatum, want het is een onevenwichtig akkoord,' benadrukte Gerbrandy, verwijzend naar het feit dat Europese producten hogere tarieven betalen op de Amerikaanse markt dan Amerikaanse producten in Europa.

De Turnberry Deal, bereikt in juli 2025, moest langlopende handelskwesties tussen de twee economische grootmachten oplossen. Volgens Europese Parlement documenten heeft de Internationale Handelscommissie het werk aan implementatiewetgeving pas recent hervat na een schorsing veroorzaakt door voormalig president Donald Trumps opmerkingen over Groenland.

Bedrijfsleven druk versus strategische soevereiniteit

Gerbrandy erkent de hoge druk vanuit het Europese bedrijfsleven dat zekerheid en een werkbaar akkoord wil. 'Het bedrijfsleven wil zekerheid en vraagt constant om een werkbaar akkoord,' merkte hij op. Hij benadrukte echter dat strategische overwegingen voorrang moeten krijgen.

De Europarlementariër wees erop dat Trump allerlei uitzonderingen op het akkoord heeft bedongen, waardoor het essentieel is dat Europa kracht toont. 'Als Europa de vuist toont, dan is Trump toch veel minder stoer dan wanneer die een Europa ziet dat mee buigt,' argumenteerde Gerbrandy.

Staal- en aluminiumtarieven blijven pijnpunt

Een grote zorg voor Europese industrieën, met name staal- en aluminiumproducenten, is het voortdurende 50% tarief op deze materialen die de Amerikaanse markt betreden. Terwijl de meeste andere producten onder de overeenkomst met 15% worden belast, creëert dit verschil aanzienlijke concurrentienadelen voor Europese fabrikanten.

Volgens EUROFER-rapporten zijn EU-staalexporten naar de VS sinds 2018 al gedaald van 4,6 naar 3,8 miljoen ton door eerdere tarieven, wat blijvende druk op de industrie veroorzaakt.

Oproep tot snellere Europese besluitvorming

Gerbrandy benadrukte de noodzaak van snellere Europese besluitvorming en meer politieke integratie, waarbij hij sentimenten van voormalig ECB-president Mario Draghi herhaalde. 'Het gaat niet alleen maar om economische integratie. We moeten ons verenigen om veel sterker te worden,' verklaarde hij.

De Europarlementariër benadrukte de urgentie van dit proces en merkte op dat 'het ontzettend belangrijk is dat we de komende één à anderhalf jaar daar werk van maken.' Deze oproep tot versnelde integratie komt terwijl Europa met meerdere geopolitieke uitdagingen wordt geconfronteerd en zijn strategische autonomie wil versterken.

Volgende stappen en parlementair proces

De Internationale Handelscommissie van het Europees Parlement, voorgezeten door Bernd Lange, heeft een mogelijke stemming over de implementatiewetgeving gepland voor 24 februari. De hervatting van het werk is voorwaardelijk aan Amerikaans respect voor EU-territoriale integriteit en soevereiniteit, en het nakomen van de Turnberry Deal-voorwaarden.

De commissie heeft ingestemd met bepalingen die opschorting van tariefvoordelen mogelijk maken als EU-veiligheidsbelangen of territoriale integriteit worden bedreigd. Dit vertegenwoordigt een significante verschuiving naar een assertiever Europees handelsbeleid dat strategische belangen naast economische overwegingen plaatst.

De definitieve parlementaire stemming wordt verwacht in maart, waarbij de uitkomst aanzienlijke implicaties heeft voor de trans-Atlantische relaties te midden van aanhoudende geopolitieke spanningen en de naderende Amerikaanse presidentsverkiezingen.