BRICS mBridge: CBDC's omzeilen SWIFT in 2026

Het wereldwijde betalingsverkeer ondergaat de grootste transformatie sinds de oprichting van het SWIFT-netwerk in 1973. Onder India's BRICS-voorzitterschap in 2026 is het mBridge multi-CBDC-platform van pilot naar operationele status gegaan, waardoor realtime afwikkeling van grensoverschrijdende handel in digitale roepies, yuan en andere BRICS-CBDC's mogelijk wordt, volledig buiten SWIFT om. Met meer dan 90% van de handel tussen Rusland, India en China nu zonder de dollar, en Saoedi-Arabië dat energie-export in yuan en roepies afwikkelt, staat het petrodollarsysteem voor zijn grootste structurele uitdaging in decennia.

Wat is mBridge en hoe werkt het?

mBridge (Multiple CBDC Bridge) is een blockchain-gebaseerd platform ontwikkeld door de Hong Kong Monetary Authority, de Bank van Thailand, de Centrale Bank van de VAE, het Digital Currency Research Institute van de People's Bank of China en het BIS Innovation Hub Hong Kong Centre. De Saoedische Centrale Bank sloot zich aan in juni 2024. Het platform gebruikt een distributed ledger (mBridge Ledger) voor realtime peer-to-peer grensoverschrijdende betalingen in CBDC's. In tegenstelling tot traditioneel correspondentbankieren dat afhankelijk is van SWIFT-berichten en meerdere tussenbanken, maakt mBridge directe afwikkeling mogelijk tussen deelnemende centrale en commerciële banken. Transactietijden dalen van dagen naar seconden en kosten van 6-8% naar bijna nul. De CBDC-grensoverschrijdende afwikkeling voldoet aan landspecifieke regelgeving.

Operationele lancering onder India's BRICS-voorzitterschap

In april 2026 bereikte mBridge de minimal viable product (MVP)-status. Volgens de Atlantic Council en Reuters heeft het platform meer dan $55 miljard aan grensoverschrijdende transacties verwerkt, waarbij China's digitale yuan (e-CNY) ongeveer 95% daarvan voor zijn rekening neemt. Dat is een ruwweg 2500-voudige toename ten opzichte van de $22 miljoen in de pilotfase van 2022. De Reserve Bank of India stelt voor om alle BRICS-CBDC's te koppelen in een uniform afwikkelingskader, met bilaterale CBDC-corridors om dominantie van één enkele munt te voorkomen.

BIS-terugtrekking en geopolitieke implicaties

De Bank for International Settlements trok zich in oktober 2024 formeel terug uit mBridge vanwege sanctiezorgen en richt zich nu op Project Agorá met zeven westerse centrale banken. De exit onderstreept de groeiende geopolitieke breuklijnen. Chinese toezichthouders hebben banken opgedragen het platform te gebruiken voor handelsfinanciering, inclusief transacties met bedrijven in Xinjiang die onder Amerikaanse sancties vallen.

De-dollarisering: van retoriek naar infrastructuur

De structurele verschuiving weg van de dollar is meetbaar. Het aandeel van de dollar in mondiale deviezenreserves daalde voor het eerst in drie decennia onder de 57% tot 56,77% in Q4 2025, en verder naar 56,32% begin 2026. Rusland's eerste vicepremier Denis Manturov bevestigde dat 90-95% van de handel met China en India in lokale valuta wordt afgewikkeld. De BRICS-de-dollarisatiestrategie is operationeel.

Saoedi-Arabië en de petrodollar-uitdaging

Saoedi-Arabië verhoogde de in yuan geprijsde olie-export van 15% naar 22% in 2025. In 2026 vond de eerste oliehandel in digitale yuan plaats tussen China en Saoedi-Arabië. Volgens Fortune liet Saoedi-Arabië de 50-jarige petrodollarovereenkomst met de VS stilzwijgend verlopen. De trend is onmiskenbaar: de petrodollarsysteem erosie versnelt.

Parallelle betalingssystemen en financiële fragmentatie

Het mondiale betalingsverkeer versplintert in concurrerende blokken. China's CIPS verwerkte ¥180 biljoen ($25 biljoen) in 2025, een stijging van 43% jaar-op-jaar. Rusland's SPFS dient als binnenlands SWIFT-alternatief. De VS reageerde in februari 2026 met stabilcoin-regelgeving om digitale dollar-dominantie te waarborgen. McKinsey bevestigt dat de wereldhandel fragmenteert langs geopolitieke lijnen. De financiële fragmentatie 2026 creëert parallelle, sanctiebestendige architecturen.

Implicaties voor reservemuntdynamiek en sanctiedoeltreffendheid

Het bevriezen van $300 miljard aan Russische reserves in 2022 was de belangrijkste katalysator voor de-dollarisering. Centrale banken kochten een record van 1.237 ton goud in 2025. BRICS werkt aan een goudgedekt digitaal afwikkelingsinstrument genaamd "The Unit". Toch blijft de dollar diep geworteld: hij staat aan één kant van 88% van alle mondiale deviezentransacties. Geen plotselinge ineenstorting wordt verwacht, maar de structurele erosie is beslissend. Voor bedrijven betekent dit beheer van multi-valuta liquiditeitspools en meerdere betalingsrails.

Deskundigenperspectieven

Het mBridge-platform laat voor het eerst zien dat CBDC's op grote schaal worden gebruikt voor grensoverschrijdende handel buiten het dollarsysteem. Dit is geen pilot meer — het is live infrastructuur, aldus een senior analist bij het Atlantic Council's GeoEconomics Center.

Elke roepie-oliebetaling, elke yuan-real-handel en elke ton goud in reserves vermindert de dollarafhankelijkheid. Het cumulatieve effect is zichtbaar in de reservegegevens, merkte Robert Greene van de Carnegie Endowment for International Peace op.

Veelgestelde vragen

Wat is mBridge?

mBridge is een blockchain-platform voor grensoverschrijdende betalingen met CBDC's, waarmee realtime afwikkeling buiten SWIFT om mogelijk is.

Hoeveel volume heeft mBridge verwerkt?

Begin 2026 heeft mBridge meer dan $55 miljard aan transacties verwerkt, waarvan 95% in digitale yuan.

Waarom trok de BIS zich terug uit mBridge?

De BIS trok zich in oktober 2024 terug uit bezorgdheid over sanctieontduiking en richt zich nu op Project Agorá met westerse centrale banken.

Eindigt het petrodollarsysteem?

Het systeem staat onder druk, maar eindigt niet abrupt. Saoedi-Arabië heeft de yuan-export verhoogd, maar de dollar domineert nog steeds de mondiale kapitaalmarkten.

Wat betekent dit voor bedrijven?

Bedrijven moeten zich voorbereiden op een gefragmenteerd betalingslandschap met meerdere afwikkelingsrails en multi-valutablootstelling.

Conclusie: een multipolaire monetaire toekomst

De operationele lancering van mBridge onder India's BRICS-voorzitterschap markeert een keerpunt. Voor het eerst verwerkt een multi-CBDC-platform echte handelsstromen op schaal buiten het dollarsysteem. De infrastructuur is er; de vraag is hoe snel de transitie zal verlopen.

Bronnen

• Atlantic Council GeoEconomics Center, januari 2026
• Reuters, 16 januari 2026
• IMF COFER Data, Q4 2025
• CommandEleven Intelligence, mei 2026
• Fortune, 7 april 2026
• Carnegie Endowment for International Peace
• S&P Global Special Report
• IndexBox, 2026