Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
De Verenigde Naties heeft Israël voor het eerst op de jaarlijkse zwarte lijst gezet voor conflictgerelateerd seksueel geweld, volgens het rapport 2025 van VN-secretaris-generaal António Guterres. Het besluit, aangekondigd door de Israëlische ambassadeur Danny Danon op sociale media, heeft geleid tot een diplomatieke breuk, waarbij Danon aankondigde de banden met Guterres te verbreken. Het rapport, dat nog niet openbaar is gemaakt door de VN maar door Israël vroegtijdig werd gedeeld, documenteert een scherpe stijging van seksueel geweld wereldwijd vergeleken met 2024.
Wat is de VN-zwarte lijst voor seksueel geweld in conflicten?
De VN-zwarte lijst is een jaarlijkse bijlage bij het rapport van de secretaris-generaal over conflictgerelateerd seksueel geweld, ingesteld onder Resolutie 1888 van de Veiligheidsraad (2009). Het noemt staten en niet-statelijke actoren waar geloofwaardige gronden zijn om aan te nemen dat zij verantwoordelijk zijn voor patronen van seksueel geweld in gewapende conflicten. Opname is een vorm van diplomatieke druk; er zijn geen automatische sancties aan verbonden. Het rapport 2025 plaatst 77 partijen op de lijst in 12 landen, waaronder zowel regeringsstrijdkrachten als gewapende groeperingen.
Belangrijkste bevindingen van het VN-rapport 2025
Volgens het rapport worden Israëlische veiligheidstroepen beschuldigd van gedocumenteerde patronen van seksueel geweld tegen Palestijnse gedetineerden in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, waaronder verkrachting, groepsverkrachting, gedwongen naaktheid en genitaal geweld. Het rapport noemt specifiek schendingen in verschillende detentiecentra en een militaire basis in 2024. Ook Rusland werd voor het eerst op de lijst gezet, met 310 geverifieerde gevallen van seksueel geweld door zijn troepen tegen krijgsgevangenen en burgers in Oekraïne. Andere entiteiten zijn Hamas, de Rapid Support Forces (RSF) in Soedan, IS, Al-Qaida in de Islamitische Maghreb, en gewapende groepen in Myanmar, Syrië, Haïti en de Democratische Republiek Congo.
Reactie en ontkenning van Israël
Ambassadeur Danon noemde de opname een 'politieke campagne' tegen Israël en zei op X: 'We zullen blijven vechten voor de waarheid en de bloedsmaad op elk mogelijk platform blootleggen. De waarheid zal zegevieren.' Hij beweerde dat Israël 'bewijs, documenten en gedetailleerde antwoorden op elke beschuldiging' had geleverd en VN-vertegenwoordigers had uitgenodigd voor onderzoek ter plaatse, maar dat zij 'kozen om niet te komen'. Mensenrechtenorganisaties merken echter op dat Israël de VN-toegang heeft beperkt, waaronder het verbieden van UNRWA en het beperken van journalistieke toegang tot bezette gebieden en detentiecentra.
Eerdere rapporten en aanhoudende beschuldigingen
De beschuldigingen zijn niet nieuw. In april 2025 publiceerde Save the Children een rapport over foltering, seksueel misbruik en uithongering van Palestijnse kinderen in Israëlische militaire gevangenissen. De Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din verzamelde honderden meldingen van wangedrag door Israëlische soldaten in Gaza in 2024 en concludeerde dat het leger alleen onderzoek doet als bewijs en internationale druk overweldigend worden. Minder dan 1% van de klachten leidt tot een veroordeling, en straffen zijn vaak mild.
Wereldwijde stijging van conflictgerelateerd seksueel geweld
Het rapport 2025 constateert een aanzienlijke toename van geverifieerde gevallen wereldwijd vergeleken met 2024. Naast de genoemde partijen bevat het rapport opnieuw beschuldigingen tegen Hamas voor seksueel geweld tijdens de aanval van 7 oktober 2023, hoewel veel details niet onafhankelijk konden worden geverifieerd vanwege toegangsbeperkingen.
Wat betekent de zwarte lijst?
Opname op de VN-zwarte lijst is primair een diplomatiek instrument om partijen te beschamen en onder druk te zetten om zich aan het internationaal recht te houden. Het kan de internationale positie van een land, de toegang tot bepaalde VN-programma's en bilaterale betrekkingen beïnvloeden. Voor Israël draagt de vermelding bij aan de groeiende internationale isolatie vanwege zijn optreden in de Palestijnse gebieden. Het kantoor van de VN-secretaris-generaal heeft aangegeven open te staan voor dialoog met Israël over de bevindingen van het rapport.
FAQ
Waarom werd Israël toegevoegd aan de VN-zwarte lijst?
Israël werd toegevoegd wegens gedocumenteerde patronen van seksueel geweld door zijn veiligheidstroepen tegen Palestijnse gedetineerden, waaronder verkrachting, gedwongen naaktheid en genitaal geweld, zoals beschreven in het VN-rapport 2025.
Wat zijn de gevolgen van opname op de zwarte lijst?
Er zijn geen automatische sancties, maar opname dient als diplomatieke druk, wat de reputatie van een land, internationale hulp en betrekkingen met andere staten en VN-organen kan beïnvloeden.
Staat Rusland ook op de lijst?
Ja, Rusland werd voor het eerst op de lijst gezet in 2025 vanwege 310 geverifieerde gevallen van seksueel geweld door zijn troepen tegen gevangenen en burgers in Oekraïne.
Is Israël eerder beschuldigd van seksueel geweld?
Ja, meerdere rapporten van Save the Children, de VN en Israëlische mensenrechtenorganisaties zoals Yesh Din hebben seksueel geweld tegen Palestijnse gedetineerden gedocumenteerd in eerdere jaren.
Heeft de VN beschuldigingen tegen Hamas geverifieerd?
Het rapport bevat beschuldigingen tegen Hamas voor seksueel geweld tijdens de aanval van 7 oktober 2023, maar veel details konden niet onafhankelijk worden geverifieerd vanwege toegangsbeperkingen.
Follow Discussion