Xi's militaire zuiveringen vergroten Taiwan-invasierisico

Chinese militaire herschikking verhoogt regionale spanningen

De grootschalige zuiveringen van topmilitairen door de Chinese president Xi Jinping hebben volgens analisten een 'gevaarlijk vacuüm' gecreëerd op de hoogste niveaus van het Volksbevrijdingsleger (PLA), wat het risico op misrekeningen rond Taiwan vergroot. Het ontslag van generaal Zhang Youxia en generaal Liu Zhenli in januari markeerde de eerste dergelijke hooggeplaatste ontslagen sinds 1971, wat Xi's toenemende greep op militaire zaken aangeeft.

Machtconcentratie creëert besluitvormingsvacuüm

De Centrale Militaire Commissie, China's hoogste militaire commando, is teruggebracht van zeven leden naar slechts twee - Xi zelf en politiek commissaris Zhang Shengmin. 'Dit is geen nationaal leger meer, het is de gewapende vleugel van de Communistische Partij en uiteindelijk een instrument van Xi's persoonlijke gezag,' waarschuwt Joe Keary, senior analist bij het Australian Strategic Policy Institute. Het vertrek van ervaren commandanten zoals Zhang Youxia, die gevechtservaring had uit de Vietnamoorlog, laat Xi omringd door wat critici 'jaknikkers' noemen die mogelijk aarzelen zijn beslissingen te betwisten.

Taiwan-tijdlijn en militaire paraatheid

Amerikaanse functionarissen geloven dat Xi het leger heeft opgedragen om tegen 2027 klaar te zijn Taiwan in te nemen, hoewel analisten debatteren of dit een vaste deadline is. Het Pentagon-rapport van december merkte op dat hoewel Xi's zuiveringscampagne operationele effectiviteit op korte termijn kan verstoren, het op lange termijn tot grotere efficiëntie kan leiden. Het rapport vermeed echter opvallend genoeg het grootste risico te bespreken: de gestage erosie van ervaren adviseurs die Xi tijdens een militaire crisis zouden kunnen bijstaan.

China's militaire capaciteiten blijven groeien ondanks de interne onrust. De Chinese marine overtreft nu de Amerikaanse vloot in omvang, en het Pentagon schat dat China tegen 2035 negen vliegdekschepen zal hebben tegenover Amerika's elf. China's nucleaire arsenaal zal naar verwachting tegen 2030 minstens 1000 kernkoppen bevatten - het dubbele van de voorraad in 2023.

Regionale brandhaarden en misrekeningrisico's

Spanningen in de Straat van Taiwan zijn aanzienlijk toegenomen, met China dat live-fire oefeningen houdt en de VS die patrouilles in de regio opvoert. 'Leiders omringd door onderdanige adviseurs zijn vatbaarder voor misrekeningen,' merkt Keary op, waarbij hij parallellen trekt met Vladimir Poetin's rampzalige invasie van Oekraïne. 'Ze kunnen kosten onderschatten, militaire effectiviteit overschatten of de vastberadenheid van tegenstanders verkeerd inschatten.'

De situatie creëert wat militaire strategen 'crisisinstabiliteit' noemen - waarbij beide partijen zich onder druk kunnen voelen om als eerste te handelen tijdens verhoogde spanningen. Met minder ervaren stemmen in de kamer om nuchtere beoordelingen te geven, groeit het risico op accidentele escalatie.

Bredere implicaties voor regionale veiligheid

De zuiveringen strekken zich uit voorbij het leger naar het bredere apparaat van de Communistische Partij. Alleen al in 2025 onderzochten Chinese autoriteiten meer dan een miljoen mensen voor corruptie en politieke afwijkingen - een stijging van 60% ten opzichte van twee jaar eerder. Dit creëert wat sommige analisten een 'klimaat van angst' noemen waarin functionarissen zich terugtrekken in persoonlijke netwerken in plaats van eerlijk advies te geven.

Terwijl Xi zijn macht consolideert, staan westerse beleidsmakers voor een moeilijke evenwichtsoefening: hoe potentiële agressie af te schrikken terwijl acties worden vermeden die juist het conflict dat ze willen voorkomen zouden kunnen uitlokken. De komende maanden zullen testen of Xi's gecentraliseerde controle China's strategische positie versterkt of kwetsbaarheden creëert die kunnen leiden tot gevaarlijke misrekeningen in een van 's werelds meest volatile regio's.

Bronnen

Lowy Institute analyse over militaire zuiveringen, The Globe and Mail rapport over Zhang Youxia's verwijdering, New York Times over Taiwan Straat spanningen, Stanford analyse van China's Taiwan strategie