EU keurt €90 miljard lening Oekraïne goed tijdens vredesbesprekingen

Grootschalig EU-steunpakket definitief

De EU-lidstaten hebben een cruciaal akkoord bereikt over de bestedingsvoorwaarden voor een enorme lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, een belangrijke mijlpaal in de Europese steun voor de oorlogsinspanningen van Kiev. De overeenkomst, woensdag afgerond, bepaalt dat Oekraïne primair defensiematerieel moet kopen bij EU-bedrijven, Oekraïense firma's, of uit IJsland, Liechtenstein en Noorwegen. Alleen in urgente situaties waarin benodigde defensieproducten niet binnen deze regio's beschikbaar zijn, mag Oekraïne elders inkopen onder strikte voorwaarden.

'Dit akkoord toont onze onwrikbare inzet voor Oekraïnes verdediging en economische stabiliteit,' zei een EU-woordvoerder. 'We zorgen ervoor dat middelen effectief worden ingezet terwijl we Europese defensie-industrieën ondersteunen.'

Ruslands economische problemen verdiepen zich

Ondertussen kampt Rusland met toenemende economische uitdagingen nu de olie- en gasinkomsten in januari 2026 zijn gehalveerd. Volgens Reuters verdiende Moskou slechts 393,3 miljard roebel (4,3 miljard euro) aan fossiele brandstoffen - het laagste bedrag sinds juli 2020 en een daling van 50% vergeleken met januari 2025. De achteruitgang komt door lagere wereldwijde olieprijzen, een sterkere roebel en diepere kortingen op Russische ruwe olie, waarbij Oerals-olie ongeveer $26 onder de Brent-benchmark verhandelt.

Deze inkomensdaling treft Rusland extra hard omdat olie en gas traditioneel ongeveer een kwart van het Kremlin-inkomen uitmaken. 'Ruslands oorlogskas wordt uitgeput door enorme militaire uitgaven terwijl de primaire inkomstenbronnen krimpen,' merkte econoom Maria Petrova op. 'De combinatie van sancties, prijsplafonds en marktverschuivingen heeft een tastbaar effect.'

Vredesbesprekingen hervat ondanks voortdurend conflict

In Abu Dhabi hebben Oekraïense en Russische onderhandelaars vredesbesprekingen hervat met Amerikaanse bemiddeling, hoewel experts sceptisch blijven over directe doorbraken. De eerste dag van gesprekken werd door Oekraïens onderhandelaar Rustem Oemjerov omschreven als 'inhoudelijk en productief', met focus op 'concrete stappen en praktische oplossingen.'

Onafhankelijk vredesbemiddelaar Fleur Ravensbergen uitte echter twijfels: 'Ik denk niet dat deze gesprekken iets gaan opleveren. Eerdere onderhandelingen struikelden over territoriale verdelingen, en fundamentele meningsverschillen blijven bestaan.' De gesprekken gaan door ondanks hernieuwde Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur die miljoenen mensen zonder elektriciteit en verwarming hebben gelaten tijdens vriestemperaturen.

Ruimteveiligheidszorgen escaleren

Europese veiligheidsfunctionarissen hebben alarm geslagen over Russische ruimtevaartuigen die communicatie van belangrijke Europese satellieten onderscheppen. Volgens Financial Times-rapporten hebben Russische Luch-1 en Luch-2 satellieten verdachte nauwe benaderingen van Europese satellieten uitgevoerd, mogelijk onversleutelde communicatie onderscheppend.

Duitse generaal Michael Traut, hoofd van het ruimtecommando, bevestigde zorgen over 'sigint' (signaleninlichtingen) activiteiten. De Europese Commissie reageerde dat ze 'zeer bewust zijn van dit probleem en bereid zijn om er indien nodig tegenin te gaan,' en merkte op dat Rusland zich al 'jaren, zo niet decennia' met dergelijke activiteiten bezighoudt.

Bredere veiligheidsontwikkelingen

Andere significante ontwikkelingen zijn onder meer Italië dat een Russische cyberaanval op Winterspelen-locaties verijdelde, België dat mogelijk sabotage van een nieuw mijnenjagerschip onderzoekt, en Estland dat een schip aanhield dat verdacht wordt van smokkel naar Rusland. De diplomatieke telefoongesprekken van Chinese leider Xi Jinping met zowel Vladimir Poetin als Donald Trump benadrukken het complexe geopolitieke landschap.

Het EU-leningpakket vertegenwoordigt een kritieke levenslijn voor Oekraïne nu de oorlog zijn 1442e dag ingaat. Met 30 miljard euro bestemd voor begrotingssteun in 2026-2027 en 60 miljard euro voor defensie-uitgaven, balanceert de overeenkomst directe behoeften met langetermijnstrategische steun. Echter, terwijl vredesbesprekingen doorgaan te midden van voortdurende vijandelijkheden en Rusland economische druk ervaart, blijft het pad naar oplossing onzeker.