VS zet vliegdekschip in bij oplopende spanningen
President Donald Trump heeft Iran een ultimatum gesteld en gewaarschuwd dat een 'enorme armada' onder leiding van het vliegdekschip USS Abraham Lincoln naar de Perzische Golf onderweg is en klaar staat voor 'snelle, gewelddadige actie' als Teheran geen nucleaire deal onderhandelt. In een lange post op Truth Social verklaarde Trump: 'Een enorme vloot is op weg naar Iran. Hij vaart snel, met grote kracht, enthousiasme en vastberadenheid.' Hij benadrukte dat de tijd dringt voor Iran om aan tafel te komen voor wat hij een 'eerlijke en rechtvaardige deal' noemt met 'GEEN KERNWAPENS.'
Militaire opbouw en nucleair ultimatum
De USS Abraham Lincoln, een Nimitz-klasse vliegdekschip dat dient als vlaggenschip van Carrier Strike Group 3, arriveerde eerder deze week in de regio, vergezeld door onder meer de destroyers USS O'Kane, USS Spruance en USS Frank E. Petersen Jr. Deze inzet markeert een significante escalatie in het voortdurende conflict tussen Washington en Teheran. Trump verwees naar 'Operation Midnight Hammer' - de Amerikaans geleide operatie in juni 2025 die belangrijke Iraanse nucleaire faciliteiten vernietigde - en waarschuwde dat de volgende aanval 'veel erger' zou zijn als Iran niet meewerkt.
Volgens The Guardian heeft het Witte Huis de reden voor het sturen van de carrier strike group verschoven van verontwaardiging over protestdoden naar een focus op het Iraanse kernwapenprogramma. Dit is de eerste keer dat Trump de grote Amerikaanse marine-inzet expliciet heeft gekoppeld aan vastgelopen nucleaire onderhandelingen.
Iran's uitdagende reactie
Iraanse functionarissen hebben uitdagend gereageerd. Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi verklaarde dat zijn land de onderhandelingen niet zou hervatten onder dreiging van een aanval. 'Ons standpunt is duidelijk: onderhandelingen gaan niet samen met dreigementen, en gesprekken kunnen alleen plaatsvinden als er geen dreigementen en buitensporige eisen meer zijn,' zei Araghchi tegen staatsmedia. Hij benadrukte dat er recent geen contact was geweest met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en geen verzoek om onderhandelingen van Iraanse kant.
De Iraanse VN-missie verklaarde open te staan voor dialoog op basis van wederzijds respect, maar waarschuwde dat het zich 'zoals nooit tevoren' zou verdedigen als het werd aangevallen, volgens The Independent. Iraanse functionarissen hebben gewaarschuwd dat elke Amerikaanse militaire actie zou worden beschouwd als 'het begin van een oorlog' en een onmiddellijke, uitgebreide reactie zou uitlokken.
Achtergrond: Protesten en mensenrechtenzorgen
De huidige spanningen komen voort uit aanhoudende onrust in Iran waar veiligheidstroepen eerder deze maand hard optraden tegen protesten. Volgens Al Jazeera heeft Iran een resolutie van de VN-Mensenrechtenraad verworpen die de gewelddadige onderdrukking veroordeelde die tot duizenden doden leidde. Terwijl Iran beweert dat 3.117 mensen omkwamen tijdens de onrust, met 2.427 vermoedelijk gedood door 'terroristen', suggereren onafhankelijke rapporten veel hogere dodentallen. VN-speciaal rapporteur Mai Sato schat op basis van rapporten van artsen in Iran tot 20.000 doden.
Regionale militaire positionering
Zowel Teheran als de Amerikaanse luchtmacht hebben militaire oefeningen aangekondigd nabij de strategische Straat van Hormuz, waar ongeveer 20% van 's werelds olie doorheen stroomt. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft gewaarschuwd dat buurlanden als 'vijandig' zullen worden beschouwd als hun grondgebied door de VS wordt gebruikt tijdens een aanval. De spanningen hebben al invloed op de wereldwijde markten, waarbij olieprijzen stijgen en aandelenmarkten dalen door de geopolitieke onzekerheid.
Europese diplomaten hebben Israëlische nervositeit opgemerkt over mogelijke Iraanse vergeldingsacties, terwijl Golfstaten en Turkije proberen te bemiddelen tussen beide partijen. Terwijl de situatie blijft escaleren, kijkt de wereld gespannen toe of diplomatie of militaire confrontatie zal zegevieren in deze nucleaire patstelling met hoge inzet.
Nederlands
English
Deutsch
Français
Español
Português