Het aandeel van de Amerikaanse dollar in de mondiale deviezenreserves is voor het eerst in de moderne geschiedenis onder de 58% gedaald, naar 56,77% in het vierde kwartaal van 2025, een mijlpaal in de versnellende dedollarisatie onder leiding van BRICS-landen. Deze structurele verschuiving, aangewakkerd door recordgoudaankopen, in yuan luidende oliecontracten en de aanstaande lancering van BRICS Pay, hervormt de wereldwijde financiële architectuur.
Het reservenaandeel van de dollar op dieptepunt
Sinds 2000 daalde het dollaraandeel van 71% naar 56,77% in Q4 2025, volgens IMF COFER. De euro blijft de tweede reservevaluta met 20,25%, gevolgd door yen (5,56%), pond (4,64%) en yuan (1,95%). De categorie 'overige' groeide naar bijna 10%. De BRICS-reservediversificatiestrategie is een belangrijke drijver.
BRICS Pay: alternatief betalingssysteem in 2026
BRICS Pay, te lanceren in 2026, omzeilt SWIFT en de dollar door directe grensoverschrijdende transacties in lokale valuta. Het integreert nationale systemen zoals Pix, SPFS, CIPS en UPI, en kan later CBDC's omvatten. De CIPS-uitbreiding 2026 omvat 38 Afrikaanse landen; Kenia zette $3,5 miljard om in yuan.
Uitdaging voor dollarhegemonie
Meer dan 90% van de handel tussen Rusland, India en China verloopt al zonder dollar. BRICS Pay breidt deze capaciteit uit naar het hele blok van tien landen, die 46% van de wereldbevolking en 37% van het mondiale bbp vertegenwoordigen.
Goud als reserve-actief
Centrale banken kochten een record van 1.100 ton goud in 2025. BRICS-landen verhoogden hun goudreserves met 102% sinds 2020, met een gezamenlijk bezit van meer dan 6.000 ton. De goudprijs nadert $4.000 per ounce, met voorspellingen tot $5.000. Rusland test 'The Unit', een goudgedekte digitale token voor intra-BRICS-handel, waarmee 33 landen zijn aangesloten.
Yuan-oliecontracten hervormen energiehandel
Yuan-oliecontracten zijn goed voor 24% van Brent crude. De VAE verliet OPEC in mei 2026. BRICS+ controleert 42% van de olieproductie. Iran's 'Yuan-for-Passage'-beleid vestigt de petroyuan.
Implicaties voor Amerikaanse schuld
Het buitenlandse bezit van Amerikaanse staatsobligaties daalt terwijl de totale schuld $38 biljoen bedraagt. Warren Buffett stapt over op niet-dollar-activa. De risico's op de in dollar luidende schuldmarkt worden zichtbaar.
Expertmeningen: erosie of fragmentatie?
J.P. Morgan stelt: 'Geleidelijke herconfiguratie naar een multipolair systeem.' De dollar behoudt transactionele dominantie (88% FX), maar het reserveaandeel daalt structureel door geopolitieke motieven.
Veelgestelde vragen
Wat is dedollarisatie?
Het verminderen van de afhankelijkheid van de dollar in internationale handel, reserves en financiële transacties via diversificatie en alternatieve systemen.
Hoeveel is het dollaraandeel gedaald?
Van 71% in 2000 naar 56,77% in Q4 2025 – het laagste niveau ooit.
Wat is BRICS Pay en wanneer lanceert het?
Een betalingsplatform dat SWIFT omzeilt, gepland voor lancering op de BRICS-top in 2026.
Waarom kopen centrale banken zoveel goud?
Om te diversifiëren van dollar-activa, blootstelling aan sancties te verminderen en valuta risico's af te dekken.
Zal de dollar zijn reserve status verliezen?
Waarschijnlijk niet op korte termijn, maar het aandeel zal verder dalen naarmate het systeem multipolair wordt.
Conclusie: een multipolaire toekomst
Dedollarisatie versnelt door BRICS Pay, goud, yuan-olie en CIPS. Het mondiale financiële systeem beweegt naar een multipolaire structuur. Inzicht hierin is essentieel voor 2026 en daarna.
Bronnen
- IMF Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves (COFER) – Q4 2025
- J.P. Morgan Research – 2026
- BRICS Information Portal
- World Gold Council
- Informed Clearly
- WebProNews
Follow Discussion