Begin 2026 lanceerde de BRICS+-alliantie BRICS Pay, een grensoverschrijdend betalingsplatform dat nationale betaalsystemen zoals China's CIPS, India's UPI, Rusland's SPFS en Brazilië's Pix integreert, waardoor handel in lokale valuta mogelijk wordt zonder afhankelijkheid van SWIFT of de Amerikaanse dollar. Centraal in dit systeem staat 'The Unit', een goudgedekte digitale afwikkelingstoken die transacties in minder dan 60 seconden afwikkelt op een gepremissioneerde Cardano-blockchain. Met intra-blok handel in lokale valuta boven 67% en het mondiale reserveaandeel van de dollar onder 57%, rijst de vraag: vertegenwoordigt BRICS Pay een echte structurele verschuiving naar een multipolair monetair systeem, of is het een gefragmenteerde opstelling kwetsbaar voor interne politieke spanningen en technologische verschillen?
Wat is BRICS Pay en hoe werkt het?
BRICS Pay is een gedecentraliseerd betalingsberichten- en afwikkelingsplatform dat het SWIFT-netwerk omzeilt. Het verbindt bestaande snelle betalingssystemen van lidstaten: China's Cross-Border Interbank Payment System (CIPS), India's Unified Payments Interface (UPI), Rusland's System for Transfer of Financial Messages (SPFS) en Brazilië's Pix. Het platform maakt directe transacties in lokale valuta mogelijk, waardoor dollarbekering overbodig is. De BRICS Pay-architectuur omvat een Decentralized Messaging System (DCMS) en ondersteuning voor meerdere valuta's, met bestuur via een DAO-achtige structuur tussen centrale banken.
The Unit: een goudgedekte digitale afwikkelingstoken
The Unit is een digitale token die voor 40% gedekt wordt door fysiek goud van centrale banken en voor 60% door een mand van vijf BRICS-valuta's (Braziliaanse real, Chinese yuan, Indiase roepie, Russische roebel en Zuid-Afrikaanse rand). De waarde wordt dagelijks herberekend. Op een gepremissioneerde Cardano-blockchain zorgt The Unit voor bijna directe afwikkeling — onder 10 seconden vergeleken met 1-3 dagen via SWIFT — tegen 30-40% lagere kosten. Sinds maart 2026 verwerkt de pilot maandelijks ongeveer $2,5 miljard, voornamelijk in energie- en grondstoffentransacties. Rusland gebruikte The Unit voor oliezendingen naar China en India, terwijl Brazilië soja- en ijzererts-export via de token afwikkelde.
De erosie van de dollarhegemonie
De lancering van BRICS Pay valt samen met historische verschuivingen in het mondiale monetaire landschap. Het aandeel van de Amerikaanse dollar in mondiale deviezenreserves daalde tot 56,32% begin 2026, het laagste niveau sinds het IMF in 1995 meten begon. Tegelijkertijd versnelde de de-dollariseringstrend onder BRICS-landen: intra-blok handel in lokale valuta bereikte 67%, tegen minder dan 30% tien jaar geleden. China's CIPS-systeem verwerkt nu meer dan $14,7 biljoen jaarlijks transactievolume, met meer dan 1.500 aangesloten instellingen in 117 landen. Centrale banken kochten alleen al in het eerste kwartaal van 2026 263 ton goud, een voortzetting van een jarenlange koopgolf.
De petrodollar-verschuiving
Een kritische katalysator was het aflopen van Saudi-Arabië's 50-jarige petrodollar-exclusiviteitspact met de Verenigde Staten in 2025. Riyad accepteert nu yuan en andere valuta's voor olieverkopen, waarbij yuan-gemarkeerde ruwe olie steeg van 15% naar 22% in een nieuwe Saudi-Chinese deal. Dit verbreekt de automatische vraag naar Amerikaanse dollars die het petrodollarsysteem een halve eeuw ondersteunde. Andere grote olie-exporteurs, waaronder de VAE en Nigeria, verkennen niet-dollar-prijzen, wat de dominantie van de dollar in grondstoffenprijzen verder uitholt.
Interne uitdagingen: politieke spanningen en technische verschillen
Ondanks de operationele lancering kent BRICS Pay aanzienlijke obstakels. Politieke verdeeldheid tussen leden — met name tussen China en India, en tussen Rusland en andere leden over de Oekraïne-oorlog — bedreigt consensus over bestuur en uitbreiding. Technische interoperabiliteit blijft een uitdaging: India's UPI verwerkt maandelijks meer dan 10 miljard transacties, terwijl Rusland's SPFS veel minder verwerkt, wat asymmetrie creëert. De uitdagingen voor adoptie van BRICS Pay omvatten beperkte liquiditeit voor The Unit, dat een institutioneel instrument blijft en niet toegankelijk voor retailgebruikers. De dollar domineert nog steeds 88% van wereldwijde forex-transacties, en SWIFT verwerkt jaarlijks meer dan $150 biljoen — een veelvoud van BRICS Pay's initiële volumes.
Impact op wereldwijde financiën en investeerders
Voor investeerders en beleidsmakers signaleert BRICS Pay een concrete institutionele uitdaging voor de dollarhegemonie. Het platform biedt opkomende economieën een sanctieresistent alternatief, waardoor kwetsbaarheid voor westerse financiële sancties vermindert. De meest waarschijnlijke uitkomst is echter niet de vervanging van de dollar, maar een multipolair systeem waarin meerdere afwikkelingsvaluta's naast elkaar bestaan. De implicaties van BRICS Pay voor wereldhandel omvatten lagere transactiekosten voor intra-blok handel, mogelijke fragmentatie van wereldwijde betalingsstandaarden en toegenomen vraag naar goud nu centrale banken reserves diversifiëren. Multinationals moeten zich voorbereiden op een wereld met parallelle betalingsrails, elk met verschillende compliance- en valutarisicoprofielen.
Deskundigenperspectieven
'The Unit bewijst dat alternatieve afwikkelingsinfrastructuur op schaal kan opereren,' zegt dr. Elena Morozova, onderzoeker monetair beleid aan het Instituut voor Wereldwijde Financiën in Moskou. 'Maar liquiditeit en vertrouwen hebben decennia nodig om op te bouwen. De netwerkeffecten van de dollar verdwijnen niet van de ene dag op de andere.' Indiase centrale bankfunctionarissen die de technische coördinatie van BRICS Pay leiden, benadrukken dat het platform is ontworpen als aanvulling, niet als vervanging van bestaande systemen. 'We bouwen veerkracht door diversiteit,' verklaarde een hoge RBI-functionaris op de BRICS-top van 2026 in India.
Veelgestelde vragen
Wat is BRICS Pay?
BRICS Pay is een in 2026 gelanceerd grensoverschrijdend betalingsplatform dat nationale betaalsystemen van BRICS+-leden integreert om handel in lokale valuta mogelijk te maken zonder SWIFT of de dollar.
Wat is The Unit-token?
The Unit is een goudgedekte digitale afwikkelingstoken gebruikt binnen BRICS Pay, gedekt voor 40% door fysiek goud en 60% door een mand van vijf BRICS-valuta's, met afwikkeling in onder 60 seconden op een gepremissioneerde blockchain.
Hoe beïnvloedt BRICS Pay de Amerikaanse dollar?
BRICS Pay vermindert de afhankelijkheid van de dollar voor intra-blok handel, draagt bij aan de dalende reserveaandeel van de dollar (56,32% in 2026) en versnelt de trend naar een multipolair monetair systeem.
Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor BRICS Pay?
Belangrijke uitdagingen zijn politieke spanningen tussen leden, technische interoperabiliteitsproblemen, beperkte liquiditeit voor The Unit, en de gevestigde dominantie van de dollar in forex- en reservemarkten.
Wanneer is BRICS Pay volledig operationeel?
Volledige operationele uitrol stond gepland voor de BRICS-top van 2026 in India, met het platform dat al in begin 2026 pilottransacties verwerkte in energie en grondstoffen.
Conclusie: een multipolaire toekomst, geen dollarcrash
BRICS Pay en The Unit vormen de meest concrete institutionele uitdaging voor de dollarhegemonie in decennia. Met intra-blok handel in lokale valuta op 67% en het reserveaandeel van de dollar onder 57%, wordt de infrastructuur voor een multipolair monetair systeem in realtime gebouwd. De diepe liquiditeit, netwerkeffecten en rol van de dollar in 88% van forex-transacties zorgen er echter voor dat deze dominant blijft voor de nabije toekomst. Het meest realistische scenario is een geleidelijke overgang naar een wereld met meerdere reservevaluta's en betalingssystemen — waarin BRICS Pay dient als parallel spoor voor het Globale Zuiden, niet als vervanging van SWIFT. Voor investeerders en bedrijven eindigt het tijdperk van één wereldwijde betalingsstandaard; aanpassingsvermogen aan een gefragmenteerd financieel landschap is nu een strategische noodzaak.
Bronnen
Informed Clearly: BRICS goud-backed digitaal token handel 2026
Informed Clearly: BRICS Pay gaat live
ConvertZ: BRICS de-dollarisering voortgangstracker 2026
Officiële website BRICS 2026 India voorzitterschap
Insights on India: The Unit pilot goud-backed digitale handelsvaluta
Follow Discussion