Duits UBI-experiment ontkracht werkmythes

Verrassende UBI-resultaten dagen vooroordelen uit

Het Duitse basisinkomenexperiment heeft verrassende resultaten opgeleverd die langgekoesterde aannames over onvoorwaardelijke geldtransfers uitdagen. Gedurende drie jaar ontvingen 107 deelnemers maandelijks €1.200, met resultaten gepubliceerd in april 2025.

In tegenstelling tot het "hangmat-stereotype" toonde het onderzoek geen significante vermindering in arbeidsparticipatie. "Dit daagt het beeld uit dat mensen stoppen met werken als ze gratis geld krijgen," benadrukt prof. dr. Jürgen Schupp van het Duitse Instituut voor Economisch Onderzoek.

Mentale gezondheidsrevolutie

De grootste verbeteringen traden op in psychologisch welzijn:

• Mentale gezondheid verbeterd met 0,347 standaarddeviaties
• Toegenomen zingeving met 0,250 SD
• Levensvoldoening gestegen met 0,417 SD

Projectleider Miriam Witz: "Het effect op mentale gezondheid is vergelijkbaar met therapie!"

Financieel gedrag

Deelnemers toonden verantwoord financieel beheer:

• 37% van betalingen gespaard
• 7% gedoneerd aan goede doelen
• Toegenomen altruïsme als belangrijkste attitudeverandering

Onderzoeksopzet cruciaal

De studie focuste op alleenstaanden (21-40 jaar) met lage-middeninkomens (€1.100-€2.600 netto). Deze opzet garandeerde meetbare effecten aangezien de betaling 46-110% inkomensverhoging betekende. Het €7,5 miljoen project werd volledig door 180.000 donateurs gefinancierd.

"We hebben bewust meerpersoonshuishoudens uitgesloten," legt Schupp uit. De controlegroep bestond uit 1.580 mensen met 80% retentie - uitzonderlijk hoog voor langetermijnonderzoek.

Internationale context

Bevindingen sluiten aan bij andere UBI-experimenten:

• Fins experiment met werklozen toonde geen effect op werk
• VS-studies vonden lichte urendaling
• Alaska's Permanent Fund toont langetermijnhaalbaarheid

Toekomstig beleid

Vervolgonderzoeken gepland:

• Analyse langetermijneffecten op arbeidsmarkt
• €500.000 basisinkomenloterij in mei 2025
• Macro-economische impactstudie in 2026

Schupp ziet UBI als aanvulling op sociale zekerheid. Witz benadrukt empowerment: "Basisinkomen geeft mensen de mogelijkheid 'nee' te zeggen."

Deze resultaten bieden beleidsmakers cruciaal bewijs naarmate automatisering toeneemt. De Duitse studie bewijst dat UBI sociaaleconomische veerkracht versterkt zonder arbeidsmotivatie te verminderen.