VS-officials spraken met Canadese separatisten: 'Dit is landverraad'

Geheime ontmoetingen tussen VS-functionarissen en Canadese separatisten veroorzaken diplomatieke crisis

Hoge functionarissen van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken hebben meerdere geheime bijeenkomsten gehad met leiders van een Canadese separatistische beweging die Alberta van Canada wil afsplitsen. De ontmoetingen tussen Amerikaanse officials en vertegenwoordigers van het Alberta Prosperity Project (APP) vonden drie keer plaats in de afgelopen negen maanden in Washington D.C., wat serieuze vragen oproept over Amerikaanse inmenging in Canadese binnenlandse aangelegenheden.

De agenda van het Alberta Prosperity Project

Het Alberta Prosperity Project is een separatistische organisatie die pleit voor de onafhankelijkheid van Alberta van Canada. De groep, die momentum heeft gekregen na de federale verkiezingen van 2025 die resulteerden in een vierde opeenvolgende liberale overwinning, wil een referendum houden over de soevereiniteit van Alberta. Volgens Firstpost heeft de APP gedetailleerde plannen voor de overgang naar een onafhankelijke staat, waaronder het opstellen van een eigen grondwet en het beheren van gebieden zoals energie, immigratie en defensie.

Jeffrey Rath, juridisch adviseur van de APP, beweerde dat de ontmoetingen "zeer, zeer hoge functionarissen" betroffen die "rechtstreeks naar het Oval Office gingen." Rath vertelde verslaggevers: 'We bespraken de mogelijkheid van een kredietfaciliteit van 500 miljard dollar van de VS om Alberta te steunen als een onafhankelijkheidsreferendum slaagt. De Amerikaanse functionarissen waren extreem enthousiast over een vrij en onafhankelijk Alberta.'

Canadese leiders reageren woedend

De onthullingen hebben sterke reacties uitgelokt van Canadese politieke leiders. De premier van British Columbia, David Eby, hield geen blad voor de mond: 'Buitenlandse hulp zoeken om het land uiteen te laten vallen - daar hebben we een heel ouderwets woord voor. En dat is landverraad.'

Premier Mark Carney nam een meer gematigde maar ferme houding aan: 'Ik verwacht dat de Verenigde Staten de Canadese soevereiniteit respecteren,' verklaarde hij, zonder verder in te gaan op wat hij een "klein diplomatiek incident" noemde.

De premier van Alberta, Danielle Smith, die in het verleden sympathie heeft getoond voor separatistische sentimenten, erkende de ontmoetingen maar bagatelliseerde hun betekenis. 'Dit waren routine-ontmoetingen met het maatschappelijk middenveld,' zei ze, terwijl ze ook opmerkte dat Albertanen "legitieme grieven" hebben met Ottawa over energiebeleid en egalisatiebetalingen.

Amerikaanse reactie en bredere context

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde de ontmoetingen maar benadrukte dat "er geen toezeggingen zijn gedaan" tijdens de besprekingen. Een woordvoerder verklaarde: 'We spreken regelmatig met mensen uit het maatschappelijk middenveld en doen nooit beloften tijdens dergelijke ontmoetingen.'

De ontmoetingen passen echter in een breder patroon van Amerikaanse betrokkenheid bij populistische bewegingen in het buitenland. Zoals gerapporteerd door The New Republic, heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent publiekelijk lof uitgesproken voor de Albertaanse onafhankelijkheid en noemde hij de olierijke provincie "een natuurlijke partner voor de VS." Dit komt minder dan een jaar nadat vicepresident JD Vance Europese bondgenoten schokte door openlijk steun uit te spreken voor de Duitse extreemrechtse AfD-partij in München.

Juridische en politieke implicaties

Volgens de Canadese wet, specifiek de Clarity Act uit 2000, kunnen provincies niet eenzijdig uit Canada treden. Zelfs als een referendum succesvol zou zijn, zou dit complexe grondwettelijke onderhandelingen in gang zetten die goedkeuring vereisen van de federale overheid en andere provincies. Volgens Al Jazeera tonen peilingen aan dat ongeveer 30% van de Albertanen het starten van het onafhankelijkheidsproces steunt, hoewel veel analisten dit zien als symbolisch protest in plaats van een oprechte wens tot afscheiding.

Het Alberta Prosperity Project verzamelt momenteel handtekeningen om een door burgers geleid referendum te starten, terwijl een tegenpetitie genaamd "Alberta Forever Canada" die zich verzet tegen afscheiding al meer dan 438.000 handtekeningen heeft verzameld.

Diplomatieke gevolgen

De ontmoetingen riskeren de Amerikaans-Canadese betrekkingen te verslechteren die al onder druk staan door recente handelsgeschillen en politieke spanningen. Sommige analisten suggereren dat dit een verschuiving vertegenwoordigt in het Amerikaanse buitenlandse beleid naar meer directe betrokkenheid bij separatistische bewegingen in bondgenootlanden. De situatie blijft fluïde, waarbij beide regeringen proberen de betekenis van de ontmoetingen te bagatelliseren terwijl ze de gevoelige aard van de besprekingen erkennen.

Zoals een Canadese diplomaat, die anoniem wilde blijven, tegen verslaggevers zei: 'Dit gaat niet alleen over Alberta - het gaat over of de VS de soevereiniteit van zijn naaste bondgenoten respecteert. Als ze dit Canada aandoen, wat betekent dat dan voor andere landen?'