VS legt 25% invoerheffing op aan landen die handelen met Iran

Trump kondigt verregaande handelssancties aan tijdens protesten Iran

In een dramatische escalatie van de economische druk op Iran heeft voormalig president Donald Trump aangekondigd dat de Verenigde Staten een invoerheffing van 25 procent zullen opleggen aan alle landen die zaken doen met de Islamitische Republiek. De aankondiging, gedaan via Trumps Truth Social-platform, komt op een moment dat Iran te maken heeft met de grootste anti-regeringsprotesten in jaren, waarbij mensenrechtenorganisaties minstens 646 doden en tienduizenden arrestaties melden.

'Met onmiddellijke ingang zal elk land dat zakendoet met de Islamitische Republiek Iran een tarief van 25 procent betalen op alle handel die met de Verenigde Staten wordt gedreven. Dit besluit is definitief en bindend,' schreef Trump zonder verdere details te geven. Het Witte Huis heeft ook geweigerd in te gaan op de implementatiespecificaties.

Iran's handelspartners in het vizier

Het nieuwe tariefbeleid richt zich direct op Iran's belangrijkste economische partners, waaronder China, Turkije, Rusland en de Verenigde Arabische Emiraten. China, als grootste handelspartner van Iran met aanzienlijke olie-import, krijgt bijzonder zware gevolgen. Volgens handelsanalisten zou dit China's effectieve tarief op goederen die naar de VS worden geïmporteerd kunnen verhogen tot minstens 45 procent, tegenover de huidige 20 procent.

Andere landen die waarschijnlijk worden getroffen zijn India, Irak, Afghanistan en Pakistan. De Verenigde Arabische Emiraten, Iran's op een na grootste handelspartner met ongeveer $30 miljard aan jaarlijkse handel, staan ook voor aanzienlijke economische verstoring.

'Dit dwingt landen te kiezen tussen toegang tot de Amerikaanse markt en voortgezette handel met Teheran,' merkte een handelsbeleidsexpert van de Financial Times op. 'Het is een klassieke Trump-zet - economische hefboom gebruiken om geopolitieke doelstellingen te bereiken.'

Context van aanhoudende protesten

De tariefaankondiging komt te midden van escalerend geweld in Iran, waar protesten die begonnen over economische grieven zijn geëvolueerd naar bredere eisen voor politieke vrijheid en vrouwenrechten. Volgens AP News is het dodental opgelopen tot minstens 646 mensen, waarbij veiligheidstroepen dodelijk geweld gebruiken tegen demonstranten.

Iranese autoriteiten hebben een internetblack-out van 84 uur opgelegd, waardoor de informatiestroom over de protesten ernstig wordt beperkt. De Basij-paramilitaire eenheid, een hulporgaan van de Revolutionaire Garde van Iran, heeft een sleutelrol gespeeld bij het onderdrukken van de onrust.

'De situatie in Iran is ernstig, met autoriteiten die een dodelijke repressie loslaten op grotendeels vreedzame demonstranten,' rapporteerde Amnesty International. 'Veiligheidstroepen hebben onwettig geweren, jachtgeweren met metalen pellets, waterkanonnen, traangas en slagen gebruikt tegen demonstranten.'

Juridische basis en internationale reactie

Trump lijkt de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) te gebruiken om deze tarieven op te leggen, hoewel deze bevoegdheid momenteel wordt aangevochten bij het Hooggerechtshof. Een binnenkort verwacht vonnis zou zijn tariefbevoegdheid kunnen beïnvloeden en mogelijk terugbetaling van $130 miljard aan tariefinkomsten kunnen vereisen.

China heeft al gereageerd door zich te verzetten tegen wat het 'onwettige unilaterale sancties' noemt en heeft beloofd haar belangen te beschermen. De Europese Unie overweegt aanvullende sancties vanwege de onderdrukking van demonstraties in Iran, wat een complex web van internationale economische druk creëert.

De Verenigde Staten handhaven sinds 1979 verschillende economische, handels-, wetenschappelijke en militaire sancties tegen Iran, beheerd door het Office of Foreign Assets Control (OFAC). Deze nieuwste maatregelen vertegenwoordigen een significante escalatie in de langdurige economische confrontatie tussen Washington en Teheran.

Militaire opties nog steeds op tafel

Trump heeft eerder militaire interventie in Iran bedreigd als bewijs naar voren komt dat het regime dodelijk geweld gebruikt tegen demonstranten. Volgens CNN heeft de voormalige president meerdere militaire scenario's van zijn staf ontvangen maar heeft hij nog geen definitief besluit genomen.

'Ik blijf niet bang om militaire macht in te zetten als dat nodig is,' verklaarde Trump eerder deze week, terwijl het Witte Huis diplomatie als eerste optie benadrukte.

De tariefaankondiging vertegenwoordigt Trumps laatste poging om Iran economisch te isoleren terwijl hij anti-regeringsdemonstranten steunt. Deskundigen waarschuwen echter dat dergelijke maatregelen ook gewone Iraniërs kunnen schaden die al lijden onder economische moeilijkheden en de internationale inspanningen om de mensenrechtencrisis in het land aan te pakken verder kunnen compliceren.