Australië: 2,25% heffing op Big Tech voor nieuws

Australië onthult baanbrekende nieuwsbemiddelingsstimulans: betaal voor nieuws of betaal 2,25% belasting

Australië heeft een wetsontwerp ingediend dat grote technologiebedrijven - waaronder Meta, Google en TikTok - verplicht om lokale nieuwsuitgevers te betalen voor content die op hun platforms wordt gedeeld, of anders een verplichte heffing van 2,25% op hun Australische inkomsten te betalen. De voorgestelde News Bargaining Incentive (NBI), onthuld op 28 april 2026, vormt een significante escalatie in Australië's voortdurende inspanningen om de financiële duurzaamheid van de journalistieke sector te waarborgen. Het wetsontwerp richt zich op digitale platforms die jaarlijks meer dan A$250 miljoen in Australië verdienen en vervangt de Nieuwsmediabemiddelingscode uit 2021 die techgiganten effectief hadden omzeild.

Waarom introduceert Australië een nieuwsbemiddelingsstimulans?

De oorspronkelijke code uit 2021 was bedoeld om de machtsongelijkheid aan te pakken, maar had een cruciale fout: platforms konden hun verplichtingen ontwijken door simpelweg nieuwscontent van hun diensten te verwijderen. In 2024 liet Meta zijn jaarlijkse deal van ongeveer A$70 miljoen met Australische uitgevers verlopen en stopte met betalen, gebruikmakend van deze mazen. De Australische nieuwsmedia-crisis heeft de regering tot sterkere actie aangezet. Premier Anthony Albanese stelde: 'Het is alleen maar eerlijk dat grote multinationale ondernemingen die profiteren van journalistieke content bijdragen aan de productie ervan. Journalistiek is essentieel voor onze democratie.'

Hoe de nieuwsbemiddelingsstimulans werkt

De NBI biedt grote techbedrijven een duidelijke keuze: commerciële overeenkomsten sluiten met Australische nieuwsuitgevers of een heffing betalen. Belangrijke elementen zijn: een heffing van 2,25% op Australische inkomsten voor platforms die geen kwalificerende deals sluiten; drempels van A$250 miljoen omzet en ten minste 5 miljoen sociale mediagebruikers of 10 miljoen zoekgebruikers; compenserende stimulansen van 150% tot 170% voor deals; en een minimum van vier verschillende mediagroepen om de heffing volledig te compenseren. De opbrengsten worden verdeeld op basis van het aantal journalisten in dienst. De overheid raamt dat de NBI jaarlijks tussen A$200 miljoen en A$250 miljoen zal genereren voor de nieuwssector. De wereldwijde trend van belasting op digitale platforms weerspiegelt soortgelijke inspanningen in Canada en Europa.

Techgiganten reageren: Meta en Google verzetten zich

Meta noemde het voorstel een 'door de overheid verplichte vermogensoverdracht' en betoogde dat het 'de advertentie-industrie verkeerd begrijpt.' Google, dat al overeenkomsten heeft met meer dan 90 Australische nieuwsbedrijven, wees de belasting af als onnodig en vroeg zich af waarom platforms als Microsoft, Snapchat en OpenAI waren uitgesloten. Minister van Communicatie Anika Wells verdedigde het plan: 'De oorspronkelijke code werkt niet langer effectief. We hebben een mechanisme nodig dat eerlijke vergoeding garandeert, ongeacht de bereidheid van een platform om mee te werken.'

Impact op Australische journalistiek en medialandschap

Mediakanalen hebben de NBI over het algemeen verwelkomd als een cruciale reddingslijn. Australië heeft meer dan 200 nieuwsuitgaven verloren in het afgelopen decennium, en de achteruitgang van lokale journalistiek in Australië is versneld door de verschuiving van advertentie-inkomsten naar wereldwijde techplatforms. De NBI is bedoeld om geld rechtstreeks naar redacties te kanaliseren. Het Public Interest Journalism Initiative schat dat de sector minstens A$200 miljoen per jaar nodig heeft om duurzaam te blijven. Het wetsontwerp is nu open voor openbare raadpleging tot 18 mei 2026, met als doel de wet tijdens de winterzitting aan te nemen. Indien aangenomen, kan Australië's aanpak als model dienen voor andere landen.

Veelgestelde vragen

Wat is de News Bargaining Incentive (NBI)?

De NBI is een voorgestelde Australische wet die grote digitale platforms zoals Meta, Google en TikTok verplicht om betalingsdeals te sluiten met lokale nieuwsuitgevers of een heffing van 2,25% op hun Australische inkomsten te betalen. Het vervangt de minder effectieve Nieuwsmediabemiddelingscode uit 2021.

Welke bedrijven worden getroffen?

Het wetsontwerp richt zich op digitale platforms met een Australische omzet van meer dan A$250 miljoen, waaronder Meta (Facebook, Instagram), Google (Zoeken, YouTube) en TikTok. Bedrijven zoals Microsoft, Snapchat en OpenAI zijn voorlopig uitgesloten.

Hoeveel geld wordt verwacht?

De overheid raamt dat de NBI jaarlijks tussen A$200 miljoen en A$250 miljoen zal genereren, die wordt verdeeld onder nieuwsorganisaties om journalistieke banen te ondersteunen.

Kunnen techbedrijven de belasting ontwijken?

Ja, door kwalificerende commerciële overeenkomsten te sluiten met ten minste vier verschillende Australische mediagroepen. De wet biedt royale compensaties van 150% tot 170% tegen de heffing, waardoor het financieel aantrekkelijk is om te onderhandelen.

Wanneer treedt de wet in werking?

Het wetsontwerp bevindt zich in een openbare raadplegingsfase tot 18 mei 2026. De regering is van plan het wetsvoorstel tijdens de winterzitting in het parlement in te dienen, met mogelijke implementatie later in 2026.

Bronnen

Premier van Australië - Consultatie Nieuwsbemiddelingsstimulans
The Guardian - Australië techbedrijven heffing
ABC News - Big tech slaat terug tegen mediabemiddelingsplan
The Silicon Review - Australië medialaw belasting