Aanklagers eisen doodstraf voor afgezette Zuid-Koreaanse president Yoon

Historische juridische stap in Zuid-Koreaanse politieke crisis

In een dramatische escalatie van de aanhoudende politieke onrust in Zuid-Korea hebben aanklagers de doodstraf geëist voor voormalig president Yoon Suk-yeol. Dit markeert een ongekende juridische actie in de democratische geschiedenis van het land. De rechtbank in Seoul bevestigde dat aanklagers de doodstraf vragen voor de afgezette leider, die terechtstaat voor rebellie-aanklachten in verband met zijn omstreden uitroeping van de staat van beleg in december 2024.

De noodtoestand-crisis

De zaak draait om Yoon's beslissing om op 3 december 2024 de staat van beleg af te kondigen - de eerste keer sinds het militaire regime van Chun Doo-hwan in 1980. In een televisietoespraak zette Yoon het parlement buitenspel en beweerde dat oppositieleden sympathiseerden met Noord-Korea. De actie stortte het land in urenlange chaos terwijl gewapende troepen het parlementsgebouw in Seoul omsingelden.

'Dit was een vreedzame poging om aandacht te vragen voor het gevaar van het door oppositie gecontroleerde parlement,' houdt Yoon vol in de rechtszaak, volgens gerechtelijke documenten.

Juridische precedenten en realiteit

Hoewel aanklagers de buitengewone eis voor de doodstraf hebben gedaan, verwachten juridische experts dat de rechtbank Yoon waarschijnlijk tot levenslang zal veroordelen. Zuid-Korea houdt sinds 1998 een informeel moratorium op executies aan, waarbij de laatste executies plaatsvonden in december 1997 toen 23 mensen werden geëxecuteerd. Het land wordt nu door Amnesty International gecategoriseerd als 'afschaffend in de praktijk'.

'De kans dat deze straf daadwerkelijk wordt opgelegd, is niet heel groot,' merkte correspondent Gabi Verberg op. 'De laatste keer dat Zuid-Korea de doodstraf uitvoerde was bijna dertig jaar geleden.'

Meerdere juridische gevechten

Deze doodstraf-eis vertegenwoordigt de meest ernstige ontwikkeling in een reeks juridische acties tegen Yoon. In december 2024 eisten aanklagers aanvankelijk 10 jaar gevangenisstraf voor aanklachten waaronder het verhinderen van arrestatiepogingen. De voormalige president staat terecht in acht afzonderlijke processen over verschillende strafrechtelijke beschuldigingen uit zijn tumultueuze presidentschap.

Yoon's juridische problemen begonnen direct na zijn uitroeping van de staat van beleg, die het parlement in dramatische nachtelijke scènes nietig verklaarde. Hij werd in december 2024 afgezet en geschorst, waarna hij in januari 2025 de eerste zittende president in de Zuid-Koreaanse geschiedenis werd die werd gearresteerd. Het Constitutioneel Hof beëindigde zijn presidentschap officieel in april 2025.

Politieke context en publieke opinie

De zaak speelt zich af tegen een achtergrond van intense politieke polarisatie in Zuid-Korea. Yoon, een voormalig hoofdaanklager die een sleutelrol speelde bij de veroordeling van voormalige presidenten Park Geun-hye en Lee Myung-bak, diende als de 13e president van het land van 2022 tot zijn afzetting. Zijn presidentschap werd gekenmerkt door lage goedkeuringscijfers en beschuldigingen van democratische achteruitgang.

De publieke opinie over de doodstraf blijft verdeeld in Zuid-Korea. Hoewel sommige burgers pleiten voor afschaffing, tonen recente peilingen aanzienlijke steun voor het behoud van de doodstraf. Een wetsvoorstel uit 2015 om de doodstraf af te schaffen haalde het niet.

Wat komt er nu

De rechtbank in Seoul wordt verwacht in februari 2026 met een vonnis te komen. Ongeacht de uitkomst vertegenwoordigt de zaak een mijlpaal in Zuid-Korea's voortdurende strijd om rechtvaardigheid, politieke verantwoordelijkheid en democratische normen in balans te brengen.

Yoon blijft vastzitten, nadat hij in juli 2025 terug in hechtenis werd genomen nadat hij aanvankelijk in vrijheid zijn proces mocht afwachten. Aanklagers beweerden dat hij bewijsmateriaal zou vernietigen als hij vrijkwam. De voormalige president blijft alle aanklachten ontkennen en houdt vol dat hij binnen zijn presidentiële autoriteit handelde om de staat van beleg af te kondigen tijdens wat hij als een nationale crisis beschouwde.