Destinus-personeel schoot drones neer: NRC-rapport

Destinus schoot Russische drones neer en hielp Oekraïne bij aanvallen op Rusland, aldus NRC. Experts waarschuwen voor directe deelname aan vijandelijkheden.

Destinus-personeel schoot drones neer: NRC-rapport
Delen
Deel dit artikel Kies een netwerk of een app op je apparaat.
E-mail

Editie: NL

Medewerkers van de Nederlandse dronefabrikant Destinus hebben Russische drones neergeschoten en Oekraïense troepen geholpen bij aanvallen op Rusland, volgens een NRC-onderzoek van 19 november 2026. Het rapport leidde tot waarschuwingen van oorlogsrechtdeskundigen en het Ministerie van Defensie dat zulke acties kunnen neerkomen op directe deelname aan vijandelijkheden.

Wat het NRC-onderzoek vond

In juni 2023 testten Destinus-medewerkers hun drones bij de frontlinie in Charkiv. Het doelwit lag 180 km in Rusland, bij Voronezj. Volgens NRC stak de drone het Russische luchtruim binnen en trof dezelfde ochtend een onbemand vliegtuig een flatgebouw in Voronezj, met drie gewonden. Het bedrijf richtte zich alleen op een geslaagde test, niet op de gevolgen.

Medewerkers testten ook de Hornet-drone in Oekraïne door Russische Shahed-drones te onderscheppen. Dat lukte moeilijk: de drones haperden vaak en stortten neer, meldt NRC. Destinus-personeel hielp het Oekraïense leger al drie jaar geleden bij het afvuren van aanvalsdrones op Rusland.

  • Destinus-personeel jaagde op Russische Shahed-drones met de Hornet-drone.
  • Medewerkers hielpen Oekraïne al in 2023 aanvalsdrones op Rusland te lanceren.
  • Testvlucht naar Voronezj (180 km in Rusland) op de ochtend van de flatgebouwaanval.
  • Ministerie van Defensie: inzet wapensysteem is directe deelname.

De bevindingen verscherpen de aandacht voor Nederlandse wapenexport naar Oekraïne en de juridische grenzen voor private defensiecontractanten.

Wat is directe deelname aan vijandelijkheden?

Volgens de Geneefse Conventies mogen burgers niet direct deelnemen aan vijandelijkheden; wie dat wel doet, verliest civiele bescherming en wordt een legitiem doelwit. Het Ministerie van Defensie zei tegen NRC dat alle handelingen rond het inzetten van een wapensysteem directe deelname vormen, maar het uitleggen van de werking niet.

Directe deelnameTechnische steun
Wapens bedienen/richten/lancerenFuncties uitleggen
Verlies civiele beschermingKan burger blijven
Legitiem doelwitNiet direct aanvalbaar

Oorlogsrechtdeskundigen zeggen dat Destinus' activiteiten duidelijk directe deelname zijn en gevaar voor Nederland kunnen opleveren. Nederlandse parlementsleden reageerden met alarm.

Reactie van Destinus en de rol van de Nederlandse overheid

Destinus ontkent militaire operaties en zegt alleen technische ondersteuning te hebben geboden. Het is de belangrijkste Nederlandse dronefabrikant (hoofdkantoor Valkenburg, fabrieken in Hengelo en Born) en heeft orders van honderden miljoenen euro's van de staat voor wapens aan Oekraïne. Kabinetsleden bezochten het bedrijf meermaals.

Deze week claimde Destinus voor het eerst dat zijn raketten en drones zijn gebruikt bij de aanval op de Kertsj-brug dinsdagochtend, die deels werd verwoest. Een woordvoerder tegen NOS: We wilden laten zien dat in Europa ontwikkelde technologie, samen met Oekraïense wapens, concreet bijdraagt aan de Europese defensie. Het bedrijf is een sleutelspeler in Europese defensieaanbestedingen.

Wat dit betekent voor Oekraïne en Nederland

Oekraïne viel 's nachts opnieuw de Kertsj-brug aan. Russische autoriteiten hebben auto- en treinverkeer tijdelijk stilgelegd om de schade te beoordelen. De onthullingen kunnen juridische en veiligheidsgevolgen hebben: als Destinus-medewerkers als directe deelnemers worden beschouwd, verliezen ze civiele bescherming en worden ze legitieme doelwitten.

Juridische experts zeggen dat de zaak moeilijke vragen oproept over private militaire contractanten in conflictgebieden en de verantwoordelijkheid van exporterende staten.

FAQ

Wat is Destinus?

Destinus is een private Europese lucht- en ruimtevaart- en defensieonderneming (opgericht 2021, sinds 2024 in Nederland). Het is de belangrijkste dronefabrikant van het land.

Hebben Destinus-medewerkers drones neergeschoten in Oekraïne?

Ja, volgens NRC testten medewerkers de Hornet-drone tegen Russische Shahed-drones en hielpen ze Oekraïense troepen aanvalsdrones op Rusland te lanceren, hoewel het systeem vaak haperde.

Is dat legaal onder internationaal recht?

Experts waarschuwen dat dit directe deelname aan vijandelijkheden kan zijn, waardoor burgers bescherming verliezen en legitieme militaire doelwitten worden. Alleen technische instructies gelden doorgaans niet als directe deelname.

Wat zei het Nederlandse Ministerie van Defensie?

Het ministerie zei dat alle handelingen rond het inzetten van een wapensysteem directe deelname aan vijandelijkheden zijn, terwijl het uitleggen hoe een systeem werkt dat niet is.

Wat is er met de Kertsj-brug gebeurd?

Destinus claimde een rol in de dinsdagaanval die de brug gedeeltelijk verwoestte. Oekraïne viel 's nachts opnieuw aan, waardoor auto- en treinverkeer stil kwam te liggen.

Nauw verwant