Straat van Hormuz-crisis: VS-Iran escalatie, olie stijgt

Straat van Hormuz-crisis escaleert nu VS en Iran elkaar bestrijden

De Straat van Hormuz-crisis is op 14 juli 2026 geëscaleerd na een derde nacht van Amerikaanse aanvallen op Iraanse doelen en Iraanse aanvallen op commerciële schepen. De waterweg – goed voor 20% van de wereldolie en 25% van LNG – is functioneel gesloten, waardoor Brent crude steeg naar $84,98 en WTI naar $79,79. President Trump verklaarde het staakt-het-vuren van 17 juni 'voorbij' na Iraanse aanvallen op 7 juli.

De 2026 Straat van Hormuz-campagne begon op 28 februari 2026 met Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iraanse nucleaire doelen en de moord op leider Khamenei. Iran sloot de zeestraat, wat de grootste energiecrisis in decennia veroorzaakte.

Tijdlijn

Februari–maart: Oorlog

Op 28 februari troffen VS en Israël nucleaire sites en IRGC-centra. Iran sloot de zeestraat en zette zeemijnen in. Olieprijzen stegen 30%.

April–mei: Blokkade

VS legden marineblokkade op en voerden Operatie Project Freedom uit (3-6 mei), waarbij 80 doelen werden getroffen. Diplomatieke vooruitgang leidde tot pauze.

Juni: Staakt-het-vuren

Memorandum ondertekend op 17 juni in Islamabad, bemiddeld door Oman en Qatar. Beperkte Iraanse olieverkoop toegestaan, maar het staakt-het-vuren was fragiel.

7–14 juli: Ineenstorting

Op 7 juli viel Iran drie schepen aan. VS reageerden met 80+ aanvallen op Kharg Island. Op 8 juli verklaarde Trump het staakt-het-vuren voorbij. Op 9 juli 90 doelen getroffen. Iran viel Qatar aan. Op 11 juli 140 VS-aanvallen; Iran sloot zeestraat formeel. Op 12 juli drone-aanval op Oman. Crisis duurde 135+ dagen.

Economische gevolgen

Dallas Fed schat dat een kwart sluiting WTI naar $98 kan drijven en bbp-groei met 2,9%p verlaagt. Bij drie kwartalen: olie $132, negatieve groei. UNCTAD verwacht handelsgroei van 4,7% in 2025 naar 1,5-2,5% in 2026. Trump stelde 20% tol voor op scheepvaart, wat $32 miljoen per tanker kost. Alternatieve pijpleidingen kunnen 45% van export omzeilen tegen 2027. Defensieaandelen profiteren, luchtvaart lijdt.

Menselijke tol

Dodental: 8.964–18.298, waaronder 1.780–3.758 burgers. VS: 14 KIA. Iran: 1.800–7.650. Zeven Indiase zeelieden gedood. Iraanse raketten troffen Emirati-tankers op 14 juli, één dode. VS vernietigden luchtverdediging en radars.

Regionale uitbreiding

Houthi's vuurden raketten af op Saoedi-Arabië. Jordanië onderschepte Iraanse raketten. Dubai bouwt nieuwe haven om zeestraat te omzeilen. bankroof in Berlijn in 2025 is klein in vergelijking.

FAQ

Wat is de Straat van Hormuz?

Zeestraat van 167 km tussen Iran en Oman, belangrijkste olieknelpunt: 20% van wereldolie, 25% LNG.

Oorzaak crisis?

Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari 2026, gevolgd door Iraanse sluiting van de zeestraat.

Effect op olieprijzen?

Brent $84,98 op 14 juli, stijging tot $98–132 mogelijk bij langdurige sluiting.

Is de zeestraat open?

Formeel gesloten door Iran, VS betwist. In praktijk vrijwel geen tankerverkeer.

Economische implicaties?

Handelsgroei daalt naar 1,5-2,5%, bbp-groei verlies 2,9%p per kwartaal. Ontwikkelingslanden zwaar getroffen.

Bronnen

New York Times, CNBC, Reuters, Al Jazeera, Bloomberg, Dallas Fed, UNCTAD, Wikipedia. Gegevens tot 14 juli 2026.