Soedanese rebellen claimen laatste legerbolwerk in Darfur

Soedanese RSF claimt controle over El-Fasher, laatste legerbastion in Darfur

De Rapid Support Forces (RSF), de machtige paramilitaire groep in Soedan, heeft de inname van het hoofdkwartier van het Soedanese leger in de strategische stad El-Fasher aangekondigd. Dit markeert mogelijk een beslissend keerpunt in de bijna twee jaar durende burgeroorlog. El-Fasher vertegenwoordigt het laatste grote bolwerk van het Soedanese regeringsleger in de grondstofrijke regio Darfur, die al meer dan een jaar belegerd wordt.

Humanitaire catastrofe dreigt

Humanitaire organisaties waarschuwen dat de inname van El-Fasher kan leiden tot een bloedbad. 'Als El Fasher valt, kan de RSF de genocide die door de Janjaweed is begonnen voltooien door etnische zuivering van degenen die ze nog niet hebben verdreven of gedood,' zei Nathaniel Raymond, een VN-mensenrechtenonderzoeker, in een verklaring aan Verenigde Naties onderzoekers vorig jaar.

De zorgen zijn gegrond. In april 2025 zouden RSF-strijders meer dan 1500 burgers hebben gedood tijdens hun inname van het Zamzam-vluchtelingenkamp ten zuiden van El-Fasher, volgens NOS-rapporten. Burgers die de stad de afgelopen weken konden verlaten, beschrijven hoe RSF-strijders zich schuldig maken aan systematische roof, verkrachting en moord.

Strategisch belang van Darfur

De strijd om Darfur gaat over meer dan alleen grondgebied. De regio ligt op de grens met Tsjaad, wat gemakkelijke toegang biedt voor wapenleveringen, en bevat waardevolle goudmijnen die een belangrijke financieringsbron voor de RSF zijn geworden. Volgens Global Witness onderzoeken gebruikte RSF-commandant Mohamed Hamdan Dagalo (Hemedti) zijn troepen om controle over goudmijnen in Darfur over te nemen, waardoor hij een van de rijkste individuen in Soedan werd.

'De RSF en hun zakenpartners hebben een groot deel van de goudindustrie in handen en gebruiken dit waarschijnlijk om hun operaties te financieren,' stelde een Global Witness-rapport uit 2019 dat vandaag nog steeds relevant is.

Internationale dimensies

Het conflict strekt zich ver buiten de grenzen van Soedan uit. 'Dit is geen lokaal conflict en er spelen veel internationale belangen, vooral in Darfur,' legde Elles van Gelder, Afrikacorrespondent voor NOS, uit vanuit Port Soedan. 'De Verenigde Arabische Emiraten steunen de RSF met wapens, bewapende drones en zelfs huurlingen. Ze krijgen daar goud voor terug.'

De Verenigde Staten hebben de acties van de RSF in Darfur officieel tot genocide verklaard, terwijl mensenrechtenorganisaties wijdverspreide misdaden tegen de menselijkheid hebben gedocumenteerd, waaronder etnische moorden, het platbranden van dorpen en systematische verkrachting.

Humanitaire crisis verdiept

De situatie in El-Fasher is maandenlang verslechterd. Satellietbeelden tonen aan dat de RSF aarden muren rond de stad heeft gebouwd, waardoor voedsel en medische voorraden de ingesloten bevolking nauwelijks kunnen bereiken. 'Mensen sterven er van honger en ziektes en er is bijna geen medische hulp,' rapporteerde van Gelder.

De Verenigde Naties en hulporganisaties hebben de crisis in Soedan beschreven als 's werelds grootste humanitaire noodsituatie. Ongeveer 14 miljoen Soedanezen zijn ontheemd, met tienduizenden doden sinds het conflict in april 2023 begon. UNICEF heeft gewaarschuwd dat duizenden ondervoede kinderen in de belegerde stad met de dood worden bedreigd.

Etnische dimensies

Het conflict kent diepe etnische scheidslijnen. RSF-strijders zijn overwegend van Arabische afkomst, terwijl de inwoners en vluchtelingen in Darfur meestal Soedanezen van Afrikaanse afkomst zijn. Deze etnische dimensie heeft geleid tot wat veel waarnemers beschrijven als systematische etnische zuiveringsoperaties in de hele regio.

Terwijl de strijd om El-Fasher zijn hoogtepunt bereikt, kijkt de internationale gemeenschap met groeiende bezorgdheid toe dat zich mogelijk een nieuwe grote humanitaire catastrofe ontvouwt in de problematische Darfur-regio van Soedan.