Myanmar leger erkent aanval op boeddhistisch festival met 32 doden

Leger geeft dodelijke luchtaanval op vreedzame bijeenkomst toe

Het leger van Myanmar heeft toegegeven een dodelijke luchtaanval te hebben uitgevoerd op een boeddhistisch festival in de centrale regio Sagaing, waarbij minstens 32 mensen zijn omgekomen, waaronder kinderen. De aanval vond maandagavond plaats tijdens het Thadingyut-festival, ook bekend als het Lichtfestival, dat het einde van de boeddhistische vastentijd markeert. Volgens getuigen wierp een gemotoriseerde paraglider bommen af op honderden dorpsbewoners die waren samengekomen op een basisschoolterrein voor wat werd omschreven als zowel een religieuze viering als een vreedzaam protest tegen de militaire junta.

Tegenstrijdige verklaringen over de aanval

Het leger erkende de aanval maar beweerde dat verzetsgroepen burgers als menselijk schild gebruikten. In een officiële verklaring stelde het leger dat 'veiligheidstroepen kozen voor een contra-terrorismeoperatie met een plan om het aantal burgerslachtoffers te beperken'. Getuigen en lokale bewoners bestrijden deze versie van de gebeurtenissen echter sterk. Een dorpsbewoner die de aanval overleefde, vertelde aan AP: 'We vierden ons religieuze festival vreedzaam. Er waren geen strijders onder ons en we namen vrijwillig deel'.

Internationale veroordeling en groeiende crisis

VN-functionarissen hebben de aanval veroordeeld, waarbij een woordvoerder van secretaris-generaal António Guterres het 'willekeurig gebruik van luchtaanvallen onaanvaardbaar' noemde. Human Rights Watch documenteerde dat dit de dodelijkste paramotor-aanval tot nu toe is in de voortdurende burgeroorlog in Myanmar, met meer dan 135 van dergelijke aanvallen sinds december 2024. De organisatie merkte op dat paramotors 120mm mortiergranaten afwerpen 'zonder enige mogelijkheid voor precisiedoelen', wat ernstige bedreigingen voor burgers creëert.

Context van de burgeroorlog

De aanval komt te midden van escalerend geweld in de burgeroorlog in Myanmar, die begon nadat het leger in 2021 de macht greep bij een staatsgreep. De Sagaing-regio is een belangrijk strijdtoneel geweest, waarbij grote gebieden worden gecontroleerd door lokale verdedigingstroepen die zich verzetten tegen het militaire regime. Volgens Human Rights Watch heeft het leger zich steeds meer tot paramotor-aanvallen gewend vanwege uitrustingstekorten veroorzaakt door internationale sancties. De blokkade van humanitaire hulp door de junta heeft de situatie verder gecompliceerd en de toegang tot broodnodige medicijnen en medische zorg voor gewonden belemmerd.

Religieuze en politieke betekenis

Het Thadingyut-festival heeft een diepe religieuze betekenis in Myanmar en herdenkt Boeddha's afdaling uit de hemel na het onderwijzen van zijn moeder en hemelse goden. De viering omvat doorgaans het verlichten van huizen en tempels met kaarsen en lantaarns. In de huidige politieke context is het festival echter ook een platform geworden voor vreedzaam verzet tegen de militaire regering. De aanval vond plaats terwijl Myanmar zich voorbereidt op zijn eerste nationale verkiezingen sinds de staatsgreep, gepland voor later dit jaar, die breed zijn bekritiseerd door westerse landen.

Humanitaire crisis verdiept zich

De Verenigde Naties schatten dat sinds de staatsgreep van 2021 17,6 miljoen mensen in Myanmar humanitaire hulp nodig hebben, terwijl 1,6 miljoen mensen ontheemd zijn. Het voortdurende conflict heeft meer dan 55.000 burgergebouwen vernietigd en meer dan 40.000 mensen gedwongen naar buurlanden te vluchten. Zoals gedocumenteerd door BBC News heeft het toenemende gebruik van luchtaanvallen door het leger ongekende bedreigingen voor burgerbevolkingen gecreëerd, waarbij de luchtmacht van Myanmar naar verluidt meer bommen per hoofd van de bevolking heeft gegooid dan in de Russische invasie van Oekraïne.