Europese boeren protesteren tegen Mercosur-handelsakkoord

Grootschalige landbouwprotesten in heel Europa

Boeren in meerdere Europese landen zijn de straat opgegaan met tractoren en blokkades in gecoördineerde protesten tegen het baanbrekende EU-Mercosur handelsakkoord. De demonstraties komen slechts één dag nadat een meerderheid van de EU-lidstaten haar goedkeuring gaf aan het controversiële akkoord dat meer dan 25 jaar is onderhandeld.

In Ierland kwamen duizenden boeren met hun tractoren samen in Athlone, terwijl Belgische boeren verschillende belangrijke wegen blokkeerden. In Brussel maakten demonstranten hun punt dramatisch duidelijk door een grote lading aardappelen in het stadscentrum te storten. Spaanse boeren in Catalonië en Galicië blokkeerden belangrijke snelwegen, waarbij sommigen hooibalen en pallets in brand staken om barricades te creëren. Franse boeren verzamelden zich bij de Brug van Normandië voordat ze naar de haven van Le Havre reden, terwijl anderen wegen bij Bordeaux blokkeerden, inclusief een brandstofdepot waar politie moest ingrijpen.

'We kunnen niet concurreren met landbouwproducten die niet voldoen aan onze milieu- en dierenwelzijnsnormen,' zei Ierse boerenvertegenwoordiger Michael O'Connor. 'Dit akkoord bedreigt het voortbestaan van familiebedrijven in heel Europa.'

Het Mercosur-akkoord: wat staat er op het spel

Het EU-Mercosur Associatieakkoord, dat op 17 januari formeel wordt ondertekend in Paraguay, zou een van 's werelds grootste vrijhandelszones creëren, met bijna 800 miljoen mensen. Het akkoord zou tarieven op meer dan 90% van de bilaterale handel tussen de Europese Unie en het Mercosur-blok bestaande uit Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay afschaffen.

Volgens Euractiv zou het akkoord EU-industrieën zoals automotive, machines, chemicaliën en farmaceutica ten goede komen door betere markttoegang tot Zuid-Amerika. In ruil daarvoor zou de EU goedkopere landbouwproducten importeren, waaronder sojabonen, rundvlees en suiker uit Mercosur-landen.

'Dit gaat over het creëren van kansen voor Europese bedrijven terwijl eerlijke concurrentie wordt gewaarborgd,' verklaarde woordvoerder van de Europese Commissie Maria Schmidt. 'We hebben veiligheidsclausules opgenomen om Europese boeren te beschermen tegen marktverstoringen.'

Politieke verdeeldheid en milieuproblemen

Het akkoord heeft diepe verdeeldheid binnen de EU blootgelegd. Terwijl 21 lidstaten voor stemden, stemden vijf landen - Frankrijk, Polen, Hongarije, Ierland en Oostenrijk - tegen het akkoord, waarbij België zich onthield. Nederland behoorde tot de landen die het akkoord steunden.

Milieugroepen hebben ook zorgen geuit over de mogelijke impact van het akkoord op ontbossing in het Amazonegebied. Het akkoord bevat bepalingen voor duurzame ontwikkeling en samenwerking op het gebied van milieunormen, maar critici beweren dat deze maatregelen onvoldoende handhavingsmechanismen hebben.

Zoals gedocumenteerd op Wikipedia, heeft de EU-Commissie €45 miljard aan extra financiering voorgesteld om landbouwimpact te compenseren en juridische instrumenten opgezet die boeren in staat stellen het akkoord op te schorten als ze kunnen aantonen dat ze schade ondervinden van toenemende import.

Wat gebeurt er nu

De formele ondertekeningsceremonie in Paraguay zal worden bijgewoond door voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en voorzitter van de Europese Raad António Costa. Na de ondertekening moet het akkoord nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement, waar een nipte stemming wordt verwacht.

Boerenorganisaties hebben gezworen hun protesten voort te zetten, waarbij sommigen grotere demonstraties plannen voorafgaand aan de parlementsstemming. De uitkomst zal bepalen of Europa doorgaat met wat voorstanders een historisch handelsakkoord noemen en tegenstanders een bedreiging voor de Europese landbouw en milieunormen.