MI5: staatsdreiging nu gelijk aan terrorisme

MI5-directeur-generaal Ken McCallum heeft gewaarschuwd dat Rusland, Iran en extreemrechts nu een even grote dreiging vormen als terrorisme in het Verenigd Koninkrijk. Hij spreekt van een 'nieuw tijdperk' voor de veiligheidsdienst. In zijn jaarlijkse dreigingsupdate op 16 oktober 2025 zei McCallum dat MI5 en de politie staatsdreigingen en terrorisme met ongeveer dezelfde operationele intensiteit aanpakken, de grootste verschuiving in de missie van de dienst sinds de aanslagen van 9/11.

Wat onthulde de jaarlijkse dreigingsupdate van MI5?

Staatsdreigingen zijn in tien jaar verviervoudigd en vergen middelen die vergelijkbaar zijn met contraterrorisme, meer dan tijdens de Koude Oorlog. Het aantal personen dat wordt onderzocht voor staatsgebonden activiteiten steeg het afgelopen jaar met 35%. Meer dan twintig door Iran gesteunde, mogelijk dodelijke complotten werden in twaalf maanden geteld en autoriteiten verrichtten 50 arrestaties rond Iraanse hybride operaties. Sinds 2020 hebben MI5 en de politie 19 complotten in een laat stadium verijdeld. Terreur blijft een altijd aanwezige dreiging; Al-Qaida en Islamitische Staat worden ambitieuzer. Deze verschuiving weerspiegelt bredere veranderingen in de Britse nationale veiligheidsstrategie.

Staatsdreigingen: Rusland, Iran en China

Rusland: 'agressor nummer één'

McCallum noemde Rusland agressor nummer één, dat hybride oorlogsvoering voert via cyberaanvallen, sabotage en desinformatie. Na bijna 1.000 uitgezette Russische spionnen sinds de invasie van Oekraïne betaalt Moskou nu criminelen als proxy's. De terreinwinst in Oekraïne blijft minimaal en gruwelijk kostbaar. De aanpak van het Kremlin onderstreept de groeiende rol van Russische hybride oorlogsvoering in Europa.

Irans uitbreidende campagne in het VK

Iran heeft een campagne in het VK uitgebreid die zich richt op Joodse gemeenschappen en militaire locaties, waaronder een incident bij RAF Fairford. De 50 arrestaties in een jaar weerspiegelen een aanhoudende poging om gewelddadige en dodelijke plannen op Britse bodem uit te voeren. McCallum zei dat de Islamitische Republiek een directe bedreiging vormt voor Britse belangen, een trend die de aandacht trok van Iraanse staatsdreigingen.

China: een dagelijkse uitdaging

Chinese actoren vormen een dagelijkse dreiging via inlichtingenactiviteiten en economische druk. Analisten blijven Chinese spionage in het VK volgen als onderdeel van de bredere veiligheidsreactie.

Extreemrechts en terreur: een groeiende binnenlandse uitdaging

McCallum wees op het toenemende extreemrechtse terrorisme, waarbij vaak jongeren betrokken zijn die online radicaliseren. Een op de vijf van de 232 terrorismearrestaties vorig jaar betrof kinderen onder de 17 jaar. Het dreigingsniveau in het VK blijft ernstig, mede door het groeiende bereik van extreemrechts in het VK.

AI versterkt de dreigingsmix

Kunstmatige intelligentie versterkt de cyberstrijd, maakt AI-gestuurde drones en gerichte propaganda mogelijk en zou de ontwikkeling van biowapens kunnen helpen. MI5 betrapte al terroristen die AI gebruikten voor verkenning. McCallum kondigde een nieuw AI Threat Assessment Centre aan, onderdeel van een bredere inspanning om te begrijpen hoe AI en nationale veiligheid zich ontwikkelen.

Wat betekent dit voor de Britse veiligheidsprioriteiten?

De jaarlijkse beoordeling bepaalt de korte termijnprioriteiten voor contraterrorisme en inlichtingen voor het VK en zijn bondgenoten. McCallum kondigde een nieuw Intervention Centre of Expertise aan binnen het Counter Terrorism Operations Centre in Londen, gericht op vroegtijdige interventie. Ook erkende hij dat rechters MI5 terecht hadden bekritiseerd vanwege valse bewijzen, met een toezegging voor verantwoording en onafhankelijk toezicht.

FAQ: Belangrijkste vragen over de MI5-dreigingsupdate

Wat zei de directeur-generaal van MI5 over Rusland?

McCallum noemde Rusland agressor nummer één en zei dat het hybride oorlogsvoering voert via cyberaanvallen, sabotage en desinformatie, vaak met betaalde criminele proxy's na bijna 1.000 uitgezette spionnen.

Hoeveel arrestaties met Iraanse link werden in het VK verricht?

Autoriteiten verrichtten het afgelopen jaar 50 arrestaties rond Iraanse hybride operaties; meer dan twintig mogelijk dodelijke complotten werden geteld.

Neemt extreemrechts terrorisme in het VK toe?

Ja. Een op de vijf van de 232 terrorismearrestaties vorig jaar betrof kinderen onder de 17 jaar.

Welke rol speelt AI?

AI versterkt cyberoperaties, maakt AI-drones en propaganda mogelijk en zou biowapens kunnen helpen. MI5 richtte een AI Threat Assessment Centre op.