ECFR: Europeanen zien VS niet meer als bondgenoot

Europees vertrouwen in VS-veiligheidsgaranties kelderd naar historisch dieptepunt

Uit een grote opiniepeiling van de European Council on Foreign Relations (ECFR) blijkt dat Europeanen fundamenteel zijn afgestapt van het vertrouwen op de Verenigde Staten voor hun veiligheid. Het onderzoek, getiteld 'Home Alone: Europeans Are Ready to Defend Themselves', peilde 19.481 respondenten in 15 Europese landen in mei 2026. Slechts 11% van de Europeanen beschouwt de VS nu als een bondgenoot, een daling van 22% in november 2024 en een dramatische val van 35% in 2022.

Volgens de ECFR-peiling beschouwt de helft van de Europeanen (50%) de VS nu als een 'noodzakelijke partner' in plaats van een vertrouwde bondgenoot, terwijl 25% Amerika ziet als een rivaal of tegenstander. De bevindingen markeren een seismische verschuiving in de trans-Atlantische betrekkingen.

Wat de ECFR-peiling onthult over de Europese publieke opinie

Uitgevoerd in mei 2026 in EU-lidstaten zoals Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Spanje en Nederland, evenals Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk, schetst de peiling een grimmig beeld. De rapportauteurs Ivan Krastev en Mark Leonard stellen dat de tweede termijn van president Donald Trump – gekenmerkt door dreigementen aan de NAVO, plannen om Groenland te annexeren en militaire aanvallen op Iran zonder Europees overleg – het Europese vertrouwen in Amerikaanse bescherming fundamenteel heeft verbrijzeld.

Belangrijkste bevindingen in een oogopslag

• Vertrouwenscrisis: Slechts 11% ziet de VS als bondgenoot; 25% als rivaal.
• Defensie-uitgaven: 50% steunt hogere defensiebudgetten; 47% steunt gezamenlijke EU-leningen voor defensie.
• Europese wapens: Sterke meerderheid geeft de voorkeur aan Europees militair materieel boven Amerikaanse import.
• Nucleaire afschrikking: 54% steunt een eigen Europees nucleair afschrikkingsmiddel.
• NAVO vs. EU-defensie: Slechts 29% wil de NAVO vervangen door een puur EU- defensieorgaan.

Europees defensieontwaken: uitgaven en strategische autonomie

Europeanen zijn niet alleen het vertrouwen kwijt, ze zijn ook bereid te handelen. Polen geeft al meer dan 4% van het bbp aan defensie uit, de Baltische staten 2,5-3,5%. Duitsland haalde in 2025 de NAVO-norm van 2%. De Europese defensie-industriestrategie streeft naar 50% EU-geproduceerde inkoop tegen 2030. Toch blijven er uitdagingen: de Europese defensie-industrie produceert slechts 500.000 artilleriegranaten per jaar, ver onder het consumptietempo in oorlogstijd. Investeringen uit 2022-2023 leveren pas verbeteringen op rond 2027-2028.

Oekraïne: steun met grenzen

De Europese publieke opinie over Oekraïne is genuanceerd. De meerderheid steunt Oekraïne, maar verzet zich tegen het sturen van Europese troepen na een staakt-het-vuren en is terughoudend over snelle EU-toetreding. Het Europees Parlement keurde een steunpakket van €90 miljard goed voor 2026-2027, waarvan €60 miljard voor defensie. Het EU-debat over uitbreiding met Oekraïne blijft controversieel.

Energieonafhankelijkheid: geen terugkeer naar Russisch gas

Sterke meerderheden in Europa verzetten zich tegen hervatting van Russische olie- en gasimport. De REPowerEU-plan heeft de Russische gasimport al met 65% verminderd sinds 2021, met als doel alle Russische fossiele brandstoffen uit te faseren tegen 2027. De Europese transitie naar hernieuwbare energie geniet sterke publieke steun.

Gevolgen voor de trans-Atlantische betrekkingen

De ECFR-onderzoekers concluderen dat Europese burgers realistische zijn geworden. 'Ze begrijpen dat de wereld gevaarlijker is geworden en dat Europa meer verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn eigen veiligheid en energievoorziening.' Ondanks het vertrouwensverlies hopen de meeste Europeanen dat de relatie met de VS verbetert na het vertrek van Donald Trump.

Veelgestelde vragen

Wat is de ECFR 'Home Alone'-peiling?

Het is een groot onderzoek onder 19.481 respondenten in 15 Europese landen, uitgevoerd in mei 2026 door de European Council on Foreign Relations, naar mening over veiligheid, defensie, Oekraïne en energie.

Waarom vertrouwen Europeanen de VS niet meer?

Het vertrouwen is uitgehold door acties van Donald Trump in zijn tweede termijn, waaronder dreigementen aan de NAVO, annexatieplannen voor Groenland en militaire aanvallen op Iran zonder overleg.

Steunen Europeanen hogere defensie-uitgaven?

Ja, 50% steunt hogere nationale defensiebudgetten, en 47% steunt gezamenlijke EU-leningen voor defensie-investeringen.

Wat vinden Europeanen van Oekraïne's EU-toetreding?

De steun voor Oekraïne blijft groot, maar burgers zijn voorzichtig over snelle uitbreiding. Een meerderheid is tegen het sturen van troepen na een staakt-het-vuren.

Zullen Europeanen weer Russische energie kopen?

Nee. Sterke meerderheden verzetten zich tegen hervatting van Russische olie- en gasimport en geven de voorkeur aan hernieuwbare energie.

Bronnen

• ECFR: Home Alone — Europeans Are Ready to Defend Themselves
• The Guardian: Nog maar 1 op de 10 Europeanen ziet VS als bondgenoot
• CBS News: Peiling: nog maar 1 op de 10 Europeanen ziet VS als bondgenoot
• Euractiv: Europeanen steunen hogere defensie-uitgaven en meer EU-wapens
• Europees Parlement: €90 miljard steunpakket voor Oekraïne