België onderzoekt rookincident nieuwe mijnenjager

Rookincident aan boord nieuwe Belgische mijnenjager onderzocht

De Belgische autoriteiten onderzoeken wat defensieminister Theo Francken een 'opmerkelijk' incident noemt aan boord van de gloednieuwe mijnenjager M940 Oostende in Zeebrugge. Dinsdagavond werd rook waargenomen uit de Selective Catalytic Reduction (SCR)-installatie van het schip, die oververhit was geraakt. De brandweer van Brugge werd rond 19:30 uur opgeroepen en koelde het systeem succesvol af, hoewel er geen daadwerkelijke brand werd gemeld.

'Er was geen brand aan boord, maar we moesten een aantal verhitte zones koelen,' vertelde Francken aan verslaggevers. 'Het lijkt te gaan om een technisch mankement in een onderdeel van het uitlaatsysteem. We verwachten de komende dagen meer duidelijkheid.'

Zorgen over sabotage

Het incident heeft veiligheidszorgen doen rijzen, slechts dagen nadat twee mannen in Duitsland waren gearresteerd op verdenking van poging tot sabotage van marineschepen in de haven van Hamburg. Toen parlementsleden vroegen naar mogelijke sabotage, erkende Francken de parallel. 'In Duitsland zijn er sabotageacties aan de gang, dat hebben we gezien,' verklaarde hij, hoewel hij speculatie over soortgelijke activiteiten in Zeebrugge vermeed.

De M940 Oostende was maandag pas uit het droogdok gekomen na levering in november 2025. Het schip maakt deel uit van een gezamenlijk Belgisch-Nederlands programma voor de aanschaf van twaalf mijnenjagers van de nieuwe generatie - zes voor elk land. Het eerste Nederlandse schip, genaamd Vlissingen, wordt later deze maand in Nederland verwacht.

Geavanceerde drone-technologie

Deze nieuwe mijnenjagers vertegenwoordigen een significante technologische sprong voorwaarts, geproduceerd door het Belgium Naval & Robotics consortium. Ze zijn uitgerust met zowel vliegende als varende drones voor mijnendetectie en -neutralisatie. Naast traditionele mijnenruimtaken zullen de schepen ook worden ingezet voor de bescherming van onderzeese kabels - kritieke infrastructuur die steeds kwetsbaarder wordt voor sabotage.

Het Nederlandse ministerie van Defensie volgt het Belgische onderzoek op de voet. Een woordvoerder vertelde de NOS dat zich bij de Vlissingen nog geen vergelijkbare incidenten hebben voorgedaan, die in 2023 in Frankrijk te water werd gelaten en deze maand in Nederland aankomt. De overige vijf schepen voor elk land worden de komende jaren geleverd.

Kostenoverschrijdingen teisteren project

Het mijnenjagerprogramma kampt met aanzienlijke budgetproblemen. Oorspronkelijk begroot op 883 miljoen euro voor de zes Nederlandse schepen, zijn de kosten volgens AD-rapporten met meer dan een kwart miljard euro gestegen. Defensiefunctionarissen schrijven de stijgingen vooral toe aan stijgende materiaalprijzen.

In België is de situatie nog dramatischer. De Belgische Rekenhof rapporteerde dat de kosten voor de zes Belgische schepen door inflatie zijn opgelopen van 0,97 naar 1,57 miljard euro, zoals beschreven in hun rapport. Aanvullende aanpassingen om te voldoen aan nieuwe eisen voor de bescherming van onderzeese infrastructuur hebben de kosten verder doen stijgen.

Het incident komt op een gevoelig moment voor de Europese maritieme veiligheid, met toenemende zorgen over de bescherming van maritieme infrastructuur na recente sabotagepogingen in Duitsland en toegenomen drone-surveillanceactiviteiten bij militaire installaties in heel Europa.