Sluiting Straat van Hormuz: Wereldeconomie 2026

Sinds 28 februari 2026 is de Straat van Hormuz gesloten na een conflict tussen de VS, Israël en Iran. Deze waterweg vervoert 20% van de wereldwijde olie en 25% van het LNG. Het scheepsverkeer daalde met 90% tot zes schepen per dag. Brentolie steeg naar $105 per vat en OECD-voorraden dalen tot het laagste niveau sinds 2003. Dit is de grootste aanbodschok ooit.

Context: Het kritiekste energieknelpunt

De Straat van Hormuz is 21 mijl breed en essentieel voor Saoedi-Arabië, Irak, Koeweit, VAE, Qatar en Bahrein. Iran dreigde al langer met sluiting; de Iran-oorlog 2026 leidde tot mijnenlegging en aanvallen.

Oliemarktschok

Prijzen en voorraden

Brent steeg van $70 naar een piek van $138 in april, daarna $105–$107. De maandelijkse stijging van 65% in maart was record. OECD-voorraden dalen naar 2,3 miljard vaten, goed voor slechts 50 dagen.

Productie en vraag

10,5 miljoen vaten per dag aan productie uit Golfstaten werd stilgelegd. De mondiale vraag daalt met 1,1 miljoen vaten per dag. De wereldwijde olie-aanvoerverstoring 2026 treft vooral Azië.

Scheepvaart en handel

Omschaling via Kaap de Goede Hoop kost 10–14 dagen extra en verhoogt vrachtkosten met 30–50%. Noodtoeslagen van $2.000–$4.000 per container. Totale maandelijkse kosten: $8 miljard. De wereldwijde scheepvaartcrisis 2026 treft voedsel- en kunstmestimporten.

Macro-economische gevolgen

Inflatie en recessie

Een oliepremie van $30 per vat vermindert de bbp-groei met 0,7–1,0%. De Dallas Fed schat dat een kwartaal sluiting de groei in Q2 2026 met 2,9% verlaagt. VN-secretaris-generaal Guterres waarschuwde op 30 april voor een wereldwijde recessie.

Armoede

Bij voortduring tot medio 2026 kunnen 32 miljoen mensen in armoede raken en 45 miljoen meer honger lijden. Het risico op wereldwijde recessie 2026 is groot in Sub-Sahara Afrika en Zuid-Azië.

Herijking energiezekerheid

Energietransitie

Golflanden investeren in hernieuwbare energie. 72% van energiebestuurders ziet geopolitiek als toprisico.

Strategische reserves

De VS, Japan, Zuid-Korea en Europa coördineren onttrekkingen. China heeft 1,54 miljard vaten in reserve, een strategisch voordeel.

Alternatieve routes

De Petroline-pijpleiding van Saoedi-Arabië draait op volle capaciteit, maar is doelwit van Iraanse drones.

Deskundigenperspectieven

'De meest ingrijpende verstoring in decennia,' zei EIA-beheerder Tristan Abbey. Guterres eiste opening van de Straat. John Kemp sprak van een 'structureel keerpunt'.

Veelgestelde vragen

Wat veroorzaakte de sluiting?

Oorlog tussen VS, Israël en Iran op 28 februari 2026. Iran legde mijnen en viel schepen aan.

Hoeveel olie passeert dagelijks?

20 miljoen vaten (20% wereldverbruik) en 25% van het LNG.

Wat is de economische impact?

Brent boven $105, OECD-voorraden op dieptepunt, 32 miljoen armoederisico.

Hoe worden scheepvaartroutes beïnvloed?

Omschaling via Kaap de Goede Hoop, 10–14 dagen extra, kosten 30–50% hoger.

Versnelt de crisis de energietransitie?

Ja, investeringen in hernieuwbaar stijgen, maar transitie duurt jaren.

Conclusie

De sluiting is een waterscheiding. Zelfs bij heropening keert de wereld niet terug naar de oude situatie. De wereldwijde energiezekerheidsbeleid 2026 herijking omvat meer eigen productie, alternatieve routes en hernieuwbare energie. De menselijke kosten zijn hoog: tientallen miljoenen lopen risico.