Brand in Havana-raffinaderij verergert Cuba's energiecrisis

Breaking: Brand in Havana-raffinaderij verergert Cuba's energiecrisis

Een brand in de Nico Lopez-olieraffinaderij bij Havana op 14 februari 2026 heeft een nieuwe klap toegebracht aan Cuba's al zwaar belaste energiesector, die te kampen heeft met ernstige tekorten door Amerikaanse sancties en de afsnijding van Venezolaanse olie. De brand brak uit in een magazijn met eindproducten in de faciliteit van 122.000 vaten per dag, maar werd snel onder controle gebracht zonder gewonden. Dit incident komt terwijl Cuba noodmaatregelen voor energiebesparing implementeert, waaronder universiteitssluitingen, verkorte schooldagen en verminderd openbaar vervoer, in wat experts de ergste crisis sinds de val van de Sovjet-Unie noemen.

Wat is de Nico Lopez-raffinaderij?

De Cupet Nico Lopez-raffinaderij is Cuba's grootste ruwe-olieverwerkingsfaciliteit met een capaciteit van 122.000 vaten per dag, gelegen in Ciudad de la Habana. Deze kritieke infrastructuur is nog belangrijker geworden nu Cuba worstelt met brandstoftekorten na de Amerikaanse sancties tegen Venezuela die traditionele olie-importen blokkeerden. De brand, hoewel snel geblust, vertegenwoordigt een nieuwe kwetsbaarheid in Cuba's energiesysteem op een moment dat het land slechts ongeveer een derde van zijn brandstofbehoeften zelf kan produceren.

Achtergrond: Hoe Amerikaanse sancties Cuba's energiecrisis creëerden

Cuba's huidige energiecrisis komt voort uit het agressieve beleid van president Donald Trump gericht op de olievoorziening van het eiland. Nadat Amerikaanse troepen de Venezolaanse leider Nicolás Maduro in januari 2026 ontvoerden, blokkeerde de Trump-regering de olie-export van Venezuela naar Cuba en dreigde met tarieven tegen landen die ruwe olie leveren aan het Caribische land. Venezuela leverde ongeveer 35.000 vaten olie per dag aan Cuba, een cruciale levenslijn voor de economie.

De VN heeft deze maatregelen veroordeeld als 'extreme unilaterale economische dwang' die een humanitaire ineenstorting bedreigt. 'De situatie in Cuba is ernstig,' zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. 'Als de basisenergiebehoeften onvervuld blijven, kunnen we een volledige ineenstorting van essentiële diensten zien.'

Noodmaatregelen geïmplementeerd

Als reactie op de crisis heeft de Cubaanse regering ongekende energiebesparende maatregelen ingevoerd: universiteiten onbepaald gesloten, schooldagen met 50% verkort, vierdaagse werkweek voor ambtenaren, openbaar vervoer met 70% verminderd, brandstofrantsoenering met strikte verkooplimieten, en hotels geconsolideerd met toerisme teruggeschroefd.

Impact op toerisme en economie

De energiecrisis heeft Cuba's vitale toerismesector verwoest, die voor de crisis ongeveer 10% van het BBP uitmaakte. Grote luchtvaartmaatschappijen zoals Air Canada, Air Transat en WestJet hebben vluchten naar Cuba opgeschort tot ten minste mei 2026 vanwege brandstoftekorten. Ongeveer 3.000 toeristen worden geëvacueerd, met Rusland dat speciale vluchten organiseert voor ongeveer 4.000 burgers.

Hotels in belangrijke bestemmingen zoals Varadero, Cayo Santa María en Holguín zijn tijdelijk gesloten als deel van overheidsconsolidatie. 'Varadero lijkt op een spookstad,' meldde een toerismewerker. 'We hebben al ons fooieninkomen van buitenlandse bezoekers verloren, en veel collega's zijn met verlof gestuurd.'

De crisis verergert bestaande economische uitdagingen, met toerisme-aankomsten gedaald tot slechts 1,8 miljoen bezoekers in 2025—ver onder doelstellingen en een significante daling ten opzichte van voor de crisis. De situatie weerspiegelt de economische ineenstorting in Venezuela die voorafging aan de huidige spanningen.

Geopolitieke implicaties en internationale reactie

De raffinaderijbrand vindt plaats te midden van verhoogde geopolitieke spanningen in de regio. De Trump-regering heeft Cuba bestempeld als een nationale veiligheidsdreiging en duidde op verlangen naar regimeverandering in Havana. Staatssecretaris Marco Rubio heeft zich bijzonder uitgesproken voor agressieve maatregelen tegen de Cubaanse regering.

China en Rusland hebben steun uitgesproken voor Cuba tegen wat zij 'onmenselijke' Amerikaanse acties noemen, wat de cohesie van de BRICS-alliantie test. Europese en Canadese functionarissen hebben bezorgdheid geuit over de humanitaire impact van de sancties terwijl ze hun eigen diplomatieke posities handhaven.

De situatie benadrukt het complexe samenspel tussen Amerikaans buitenlands beleid in Latijns-Amerika en regionale energiezekerheid. Met geen buitenlandse brandstoftankers die wekenlang in Cubaanse havens zijn aangekomen, staat het land voor steeds wanhopiger omstandigheden.

FAQ: Cuba energiecrisis 2026

Wat veroorzaakte de raffinaderijbrand in Havana?

De oorzaak van de brand op 14 februari 2026 in de Nico Lopez-raffinaderij wordt nog onderzocht. De brand brak uit in een magazijn met eindproducten maar werd snel onder controle gebracht zonder gewonden.

Hoe ernstig zijn Cuba's brandstoftekorten?

Extreem ernstig. Cuba kan slechts ongeveer een derde van zijn brandstofbehoeften zelf produceren, en geen buitenlandse tankers zijn wekenlang aangekomen. Het land heeft noodrantsoenering ingevoerd en kampt met dagelijkse stroomuitval die ziekenhuizen, waterpompstations en essentiële diensten treft.

Welke luchtvaartmaatschappijen hebben vluchten naar Cuba opgeschort?

Air Canada heeft alle vluchten geannuleerd tot ten minste mei 2026. Air Transat en WestJet hebben ook operaties opgeschort, terwijl Iberia en Air Europa technische stops in Santo Domingo maken om bij te tanken voordat ze naar Cuba gaan.

Wat zijn de Amerikaanse sancties die Cuba's olievoorziening beïnvloeden?

President Trump blokkeerde Venezolaanse olie-export naar Cuba nadat Amerikaanse troepen president Maduro van Venezuela ontvoerden. De regering heeft ook gedreigd met tarieven tegen landen die ruwe olie aan Cuba leveren, effectief een olieblokkade creërend.

Hoe reageert de VN op de crisis?

De VN heeft Amerikaanse maatregelen veroordeeld als extreme economische dwang en gewaarschuwd voor mogelijke humanitaire ineenstorting als Cuba's energiebehoeften onvervuld blijven. VN-mensenrechtenexperts hebben opgeroepen tot onmiddellijke hulpmaatregelen.

Bronnen

Al Jazeera: Brand in Havana-olieraffinaderij verergert Cuba's brandstofcrisis

France 24: Brand in raffinaderij in Havana terwijl Cuba brandstoftekorten bestrijdt

CNBC: Cuba brandstoftekortcrisis te midden van Trump-tarieven

Hotel Management Network: Cuba sluit hotels, verplaatst toeristen