Wat is de-dollarisatie en waarom is het belangrijk in 2026?
De-dollarisatie verwijst naar de wereldwijde trend om de afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar voor internationale handel, reserves en financiële transacties te verminderen. In 2026 heeft dit fenomeen een historische mijlpaal bereikt: het aandeel van de dollar in de mondiale deviezenreserves is voor het eerst in dertig jaar onder 57% gedaald, naar 56,3% volgens de COFER-gegevens van het IMF over het eerste kwartaal van 2026. Dit is een dramatische daling ten opzichte van 71% in 2000 en de achtste opeenvolgende kwartaaldaling. De BRICS de-dollarisatie tracker laat nu zien dat de intra-blokhandel in lokale valuta is gestegen tot ongeveer 67%, tegen minder dan 30% tien jaar geleden. Deze structurele verschuiving wordt aangedreven door vier belangrijke krachten: de bewapening van Amerikaanse financiële sancties, de internationalisering van de Chinese yuan, de uitbreiding van BRICS+ met nieuwe betalingsinfrastructuur en de verslechterende Amerikaanse begrotingssituatie.
De vier drijvende krachten achter de hervorming van de mondiale financiën
1. Bewapening van sancties
Het bevriezen van ongeveer $300 miljard aan Russische centrale bankreserves in 2022 veroorzaakte schokgolven in het mondiale financiële systeem. Centrale banken in meer dan 40 landen hebben sindsdien goudaankopen versneld en hun portefeuille gediversifieerd. De bewapening van Amerikaanse financiële sancties is een groot probleem geworden voor reservebeheerders, waarbij het WEF Global Risks Report 2026 geo-economische confrontatie rangschikt als het grootste risico dat dit jaar een wereldwijde crisis kan veroorzaken.
2. Internationalisering van de Chinese yuan
Het Chinese Cross-Border Interbank Payment System (CIPS) heeft meer dan 1.500 financiële instellingen in 117 landen verbonden en verwerkt jaarlijks meer dan $14,7 biljoen. Het aandeel van de yuan in de wereldwijde betalingen bereikte een nieuw hoogtepunt van 4,74% begin 2026. De handel tussen China en Rusland wordt voor 95% in lokale valuta afgewikkeld, en China heeft 40 bilaterale overeenkomsten met andere landen getekend.
3. BRICS+-infrastructuur: BRICS Pay en 'The Unit'
Het uitgebreide BRICS+-blok, nu bestaande uit 11 lidstaten, heeft in 2026 twee transformatieve financiële instrumenten gelanceerd. BRICS Pay is een uniform betalingsplatform dat nationale systemen zoals Brazilië's Pix, Rusland's SPFS, China's CIPS en India's UPI integreert, waardoor naadloze grensoverschrijdende transacties zonder SWIFT mogelijk zijn. Tegelijkertijd introduceerde het blok 'The Unit', een door goud gedekte digitale afwikkelingstoken op basis van blockchain, voor 40% gedekt door fysiek goud en 60% door een mand van BRICS-valuta. De BRICS Unit goud-gedekte token is de meest concrete stap naar een alternatief reservemiddel.
4. Amerikaanse begrotingsverslechtering
De Amerikaanse staatsschuld is gestegen tot meer dan $38 biljoen, terwijl buitenlandse bezittingen van schatkistpapier zijn gedaald van $7,2 biljoen in 2021 naar ongeveer $6,5 biljoen. Goudaankopen door centrale banken bereikten een record van 1.237 ton in 2025, met China, Rusland en Turkije als koplopers. Het aandeel van goud in de wereldwijde reserves is gestegen van 4% naar 9%, en de prijzen zijn boven $3.500 per ounce gestegen.
Impact op de mondiale financiële architectuur
De implicaties van de-dollarisatie reiken verder dan reservesamenstelling. Voor de VS betekent een dalend reserveaandeel hogere leenkosten. Voor opkomende economieën biedt het meer monetaire soevereiniteit en minder kwetsbaarheid voor sancties. De multipolaire monetaire systeemtransitie creëert nieuwe kansen en risico's. Experts zijn verdeeld over de snelheid, maar eens over de richting.
Frequently Asked Questions
Wat is het huidige aandeel van de Amerikaanse dollar in de wereldwijde reserves in 2026?
Per Q1 2026 staat het aandeel op 56,3%, het laagste niveau sinds het IMF in 1995 begon met registreren.
Hoeveel intra-BRICS-handel wordt in lokale valuta afgewikkeld?
Ongeveer 67% van de intra-BRICS-handel wordt nu in lokale valuta afgewikkeld, tegen minder dan 30% tien jaar geleden.
Wat is BRICS Pay?
BRICS Pay is een uniform betalingsplatform dat de nationale betalingssystemen van BRICS+-leden integreert, waardoor transacties zonder SWIFT mogelijk zijn.
Wat is 'The Unit'?
'The Unit' is een door goud gedekte digitale afwikkelingstoken, voor 40% gedekt door fysiek goud en 60% door een mand van BRICS-valuta.
Zal de Amerikaanse dollar zijn status als reservevaluta verliezen?
De meeste experts zien de-dollarisatie als een geleidelijk proces van meerdere decennia. De dollar blijft dominant, maar zijn reserveaandeel daalt structureel.
Conclusie: een multipolaire toekomst
De de-dollarisatietrend van 2026 vertegenwoordigt de grootste verschuiving in het mondiale monetaire systeem sinds het einde van Bretton Woods. Beleggers en beleidsmakers moeten zich voorbereiden op een wereld zonder dominante munt—een multipolair systeem dat zowel veerkracht als complexiteit biedt.
Follow Discussion