Zwitserse en Oostenrijkse vrouwen vrij na 18 maanden

Twee vrouwen vrij na ontvoering in Niger

Twee Europese vrouwen die ruim achttien maanden geleden in Niger werden ontvoerd, zijn vrijgelaten en naar huis gevlogen. Dat bevestigden autoriteiten op 22 oktober 2026. De Oostenrijkse ontwikkelingswerkster Eva Gretzmacher (76) en de Zwitserse gemeenschapswerkster Claudia Abbt (69) werden uit gevangenschap in de Sahel vrijgelaten en in Benghazi, Oost-Libya, aan de autoriteiten overgedragen. Daarna werden zij naar Europa gerepatrieerd. De ontvoeringszaak in Niger trok internationale aandacht door de toename van ontvoeringen door jihadistische groepen in de regio.

Achtergrond: hoe de ontvoeringen in Agadez verliepen

Gretzmacher werd op 11 januari 2025 door gewapende mannen uit haar huis in de wijk Fada in Agadez ontvoerd. Zij woonde sinds 1997 in de Nigerse stad en leidde de non-profitorganisatie AMANAY, die zich richt op onderwijs, gezondheid, ecologie en ambachten. Enkele maanden later, op 13 april 2025, werd Abbt onder schot uit haar woning in de wijk Dagmanett 2 in Agadez ontvoerd. Abbt kwam uit Algerije naar Agadez en is getrouwd met een Nigerse staatsburger. Zij richtte de ambachtsorganisatie Tellit op. Beide vrouwen werden later naar meerdere locaties in de Gao-regio in buurland Mali overgebracht, waaronder gebieden bij Asongo, Ménaka en Adéramboukane.

De zaken passen in een breder patroon van ontvoeringen en losgeldoperaties in de Sahel gericht op buitenlanders en hulpverleners. Oostenrijkse en Zwitserse autoriteiten bevestigden de vrijlatingen op donderdag na dagen van onbevestigde berichten.

Vrijlating en terugkeer naar Europa

Na hun vrijlating werden de vrouwen voor medische controles naar Benghazi gebracht en daarna richting Wenen en Zwitserland gevlogen. Het Oostenrijkse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van een lang, complex en zeer gevoelig diplomatiek proces. Zwitserland meldde dat Abbt in Benghazi medische zorg kreeg en na meer dan achttien maanden naar huis terugkeerde. In een video van de Libische zender al-Masar TV bedankte Abbt de Oost-Libische commandant Khalifa Haftar en zijn zoon Saddam, die de vrijlatingsoperatie zouden hebben geleid.

Ik ben zeer blij dat ik ben vrijgelaten. Ik dank Haftar en zijn zoon, generaal Saddam Khalifa Haftar, voor alles wat zij hebben gedaan om ons te bevrijden. Dank u wel.

Christoph, de zoon van Gretzmacher, had eerder tegen RTL Nieuws verteld over zijn inspanningen om haar vrijheid te bewerkstelligen, waaronder contact met generaal Haftar, die eerder met succes bij andere ontvoeringen bemiddelde. De vrijlating volgde na maanden van diplomatieke druk en berichten dat losgeldeisen in mei 2026 werden verlaagd toen de gezondheid van Gretzmacher kritiek verslechterde.

Wie zaten achter de ontvoeringen in Niger?

Aanvankelijk claimde geen groep de ontvoeringen, maar op 29 april 2025 publiceerde Islamitische Staat – Sahelprovincie (ISSP) een levensbewijsfoto van Gretzmacher en claimde de ontvoeringen. Onderzoekers denken dat ISSP waarschijnlijk onderaannemers inschakelde om de vrouwen te grijpen en daarna over te dragen. Al-Qaida en zijn regionale afdeling ontkenden betrokkenheid publiekelijk. De zaak onderstreept hoe de jihadistische opstand in de Sahel een lucratieve ontvoeringseconomie heeft aangewakkerd, naast mensensmokkel en afpersing.

Gevolgen en veiligheidszorgen in de Sahel

De vrijlatingen komen te midden van aanhoudende instabiliteit in Niger na de staatsgreep van 2023 en een groeiende jihadistische opstand in Mali, Burkina Faso en Niger. Ontvoeringen van westerlingen en lokale werkers zijn sterk toegenomen, met verschillende incidenten nabij het Agadem-complex, Sakoira en de Kandadji-dam begin 2025. Veiligheidsanalisten waarschuwen dat losgeldbetalingen aan militante groepen verder geweld kunnen financieren, hoewel autoriteiten niet hebben bevestigd of in dit geval losgeld is betaald. De diplomatieke doorbraak met Libiës verdeelde machtsstructuren onderstreept ook het complexe regionale bemiddelingslandschap.

FAQ

Wie waren de vrouwen die in Niger werden ontvoerd?

De Oostenrijkse Eva Gretzmacher (76) en de Zwitserse Claudia Abbt (69) werden in januari en april 2025 afzonderlijk in Agadez ontvoerd.

Waar werden de vrouwen vastgehouden?

Zij werden vastgehouden in de Gao-regio in Mali, waaronder gebieden bij Asongo, Ménaka en Adéramboukane.

Welke groep was verantwoordelijk?

Islamitische Staat – Sahelprovincie claimde de verantwoordelijkheid, hoewel de ontvoeringen waarschijnlijk door onderaannemers werden uitgevoerd.

Hoe werden de vrouwen vrijgelaten?

Zij werden in oktober 2026 vrijgelaten en vanuit Benghazi, Libië, naar Oostenrijk en Zwitserland gevlogen. De bemiddeling wordt toegeschreven aan Khalifa Haftar en zijn zoon Saddam.

Is er losgeld betaald?

Autoriteiten hebben niet bevestigd of er losgeld is betaald.